Ανδρέας Εμπειρίκος και Υπερρεαλισμός

Κάνοντας το 'homework' για μια από τις τελευταίες συναντήσεις της λέσχης ανάγνωσης, διάβασα το Γραπτά ή Προσωπική Μυθολογία του Ανδρέα Εμπειρίκου. Ομολογώ ότι μέσα από αυτή την ανάγνωση, η έντονη γεύση της 'αχρονικότητας του ονειρικού λόγου και του ασυνείδητου' και της 'υλικής υπόστασης του Οιδιπόδειου συμπλέγματος' (φράσεις από διαφάνειες στο eclass.sch.gr) ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για εμένα. Παραθέτω μερικές πηγές πληροφοριών που ανακάλυψα στο Διαδίκτυο, οι οποίες αναμφίβολα θα ενισχύσουν το παρθενικό ταξίδι κάθε αναγνώστη στον Υπερρεαλισμό και το έργο του συγκεκριμένου λογοτέχνη και ποιητή.

Ως λογοτέχνης ανήκει στη Γενιά του '30 και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού υπερρεαλισμού. Ο Εμπειρίκος υπήρξε εισηγητής του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα, καθώς και ο πρώτος που άσκησε την ψυχανάλυση στον ελληνικό χώρο, ασκώντας την ψυχαναλυτική πρακτική κατά την περίοδο 1935-1951. Χαρακτηρίζεται ως ένας από τους κατεξοχήν «οραματιστές ποιητές», κατέχοντας περίοπτη θέση στον ελληνικό λογοτεχνικό κανόνα, παρά τη δυσπιστία με την οποία αντιμετωπίστηκε αρχικά το έργο του. Από το σύνολο του έργου του ξεχωρίζει η πρώτη ποιητική συλλογή του, με τίτλο Υψικάμινος, ως το πρώτο αμιγώς υπερρεαλιστικό κείμενο στην Ελλάδα, ενώ ανάμεσα στα πεζά έργα του διακρίνεται το τολμηρό ερωτογράφημα Ο Μέγας Ανατολικός, που προκάλεσε αντιδράσεις για την ελευθεροστομία και το ερωτικό περιεχόμενό του. Σημαντικό τμήμα του έργου του εκδόθηκε μετά τον θάνατό του.

Πολλές ακόμη πληροφορίες στη Wikipedia.

Ο υπερρεαλισμός ή σουρρεαλισμός, από τις γαλλικές λέξεις sur (επάνω, επί) και réalisme (ρεαλισμός, πραγματικότητα) όπου στα ελληνικά θα μπορούσε να αποδοθεί ως «πάνω ή πέρα από την πραγματικότητα», ήταν ένα κίνημα που αναπτύχθηκε κυρίως στο χώρο της λογοτεχνίας αλλά εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο καλλιτεχνικό και πολιτικό ρεύμα. Άνθισε κατά κύριο λόγο στη Γαλλία των αρχών του 20ου αιώνα, κατά την περίοδο μεταξύ του πρώτου και δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Στη φύση του επαναστατικό κίνημα, ο υπερρεαλισμός επιδίωξε πολλές ριζοσπαστικές αλλαγές στο χώρο της τέχνης αλλά και της σκέψης γενικότερα, ασκώντας επίδραση σε μεταγενέστερες γενιές καλλιτεχνών. Τα μέλη του αντέδρασαν σε αυτό που οι ίδιοι ερμήνευαν ως μία βαθιά κρίση του Δυτικού πολιτισμού, προτείνοντας μία ευρύτερη αναθεώρηση των αξιών, σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής, στηριζόμενοι στις ψυχαναλυτικές θεωρίες του Φρόυντ και στα πολιτικά ιδεώδη του Μαρξισμού. Ως κύριο μέσο έκφρασης, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στις εικαστικές τέχνες, προέβαλαν τον «αυτοματισμό», επιδιώκοντας τη διερεύνηση του ασυνειδήτου, την απελευθέρωση της φαντασίας «με την απουσία κάθε ελέγχου από τη λογική» και διακηρύτοντας τον απόλυτο μη κομφορμισμό. Οι καλλιτέχνες που διαμόρφωσαν το κίνημα καταγράφηκαν στο πρώτο Μανιφέστο του υπερρεαλισμού (1924) του Αντρέ Μπρετόν...

Περισσότερα εδώ: http://el.wikipedia.org/wiki/Υπερρεαλισμός



Σχετικοί σύνδεσμοι

Βικιφθέγματα και Εμπειρίκος

Διαφάνειες στο eclass.sch.gr για το έργο του Εμπειρίκου και γενικότερα για τον Υπερρεαλισμό

Η "Προσωπική Μυθολογία" του Ανδρέα Εμπειρίκου και η ψυχαναλυτική θεωρία στη λογοτεχνία από τον Μιχάλη Χρυσανθόπουλο

Ανδρέας Εμπειρίκος: περισσότερες διαφάνειες για το έργο του (άμεσο download)

Το Σπαρματσέτο του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Το Σάββατο 1 Ιουλίου, στα πλαίσια της μαθητικής εκδήλωσης, παρουσιάστηκε η μετάφραση από τα Αγγλικά στα Ελληνικά ενός ανέκδοτου παραμυθιού του αγαπητού παγκοσμίως Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού βιβλίου με την αγγλική και ελληνική εκδοχή του κειμένου αυτού.

Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα άγνωστο πρωτόλειο παραμύθι του Άντερσεν, που βρέθηκε σε ένα κουτί στα Εθνικά Αρχεία της Δανίας, κοντά στο σπίτι του μεγάλου παραμυθά. Είναι μια σύντομη ιστορία («The Tallow candle») που αναφέρεται σε ένα «μοναχικό» κερί φτιαγμένο από ζωικό λίπος το οποίο μένει ρυπαρό και παραμελημένο, μέχρι να αναγνωριστεί και να αναφλεγεί η εσωτερική του ομορφιά. Το χειρόγραφο των 700 λέξεων έχει μπει στο μικροσκόπιο των ειδικών αφότου ανακαλύφθηκε τον περασμένο Οκτώβριο στα Εθνικά Αρχεία της Δανίας, στον πάτο ενός κουτιού που ανήκει σε πλούσια οικογένεια από την ιδιαίτερη πατρίδα του Άντερσεν, το Οντένσε. Η ημερομηνία συγγραφής τοποθετείται γύρω στο 1823, όταν ο Άντερσεν ήταν 18 ετών.

Πολύτιμο ρόλο στην δημιουργία του ηλεκτρονικού βιβλίου έπαιξε ο Γιάννης Φαρσάρης (ιδρυτής της Ανοικτής Βιβλιοθήκης Open Book που φιλοξενεί το νέο αυτό βιβλίο), η Στεφανία Βελδεμίρη με την μαγική ζωγραφική της και ο Κώστας Στοφόρος που επιμελήθηκε την πρώτη μετάφραση που έκανε η Χριστίνα Μαρκουλάκη στο κείμενο.

Κατεβάστε δωρεάν το παραμύθι:

"Το Σπαρματσέτο" - ένα άγνωστο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Ζωγραφική της Στεφανίας Βελδεμίρη.

H ζωή του Γαλιλαίου του Μπ. Μπρεχτ

Γιατί να υπηρετήσει κανείς την επιστήμη; Η επιστήμη είναι ελεύθερη; Η επιστημονική έρευνα και τα αποτελέσματά της λογοκρίνονται; Απο ποιους και γιατί; Οι επιστήμονες υπηρετούν το καλό της ανθρωπότητας ή ιδιωτικά συμφέροντα; Γιατί αποκρύπτουν την αλήθεια; Ποιους ωφελεί ένας εδραιωμένος μύθος; Η αυτοθυσία είναι μια ηρωική πράξη; Πώς παγιδεύεται ένας επιστήμονας στα "δίχτυα του παραλόγου"; Αυτά είναι μερικά ερωτήματα που ανακύπτουν , καθώς διαβάζει κανείς ένα ακόμα σπουδαίο θεατρικό έργο του Μπ. Μπρεχτ.

Κοπέρνικος-Μπρούνο-Γαλιλαίος. Τρεις σπουδαίοι αστρονόμοι. Τρεις τραγικές ανθρώπινες φιγούρες. Μία κοινή μοίρα. Ο Νικόλαος Κοπέρνικος , ο Τζορτζάνο Μπρούνο και ο Γαλιλαίος Γαλιλέι καταδικάστηκαν ως αιρετικοί από τη Ρωμαϊκή Εκκλησία λόγω της ανατρεπτικής θεωρίας τους για το ηλιοκεντρικό σύστημα, δηλαδή και οι τρεις αυτοί σπουδαίοι επιστήμονες υποστήριξαν ότι η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο. Ο  Μπρούνο μη αποποιούμενος τις ριζοσπατικές ιδέες του καταδικάστηκε σε θάνατο "δια πυρός" από την Ιερά Εξέταση. Αντιθέτως, ο Γαλιλαίος ,μπροστά στα βασανιστήρια της Ιερά Εξέτασης, απαρνήθηκε τις ιδέες τους και καταδικάστηκε σε "κατ'οίκον περιορισμό" χωρίς χρονικό όριο.

Το θεατρικό έργο "Η ζωή του Γαλιλαίου" του Μπ. Μπρεχτ μοιάζει μ' ένα μανιφέστο υπέρ της ελευθερίας της επιστήμης και  του ηθικού καθήκοντος του επιστήμονα να υπηρετεί το καλό ανθρωπότητας. Ο Γαλιλαίος αποζητά ελεύθερο χρόνο για να αφοσιωθεί στην έρευνα της αλήθειας. Αμφισβητεί κάθε εδραιωμένο μύθο  προσπαθώντας να τον ανατρέψει και να αποκαταστήσει την αλήθεια, αποδεικνύοντας την. Η καθεστηκυία τάξη, όμως, την οποία είναι αναγκασμένος υπηρετεί , ενδιαφέρεται αποκλειστικά για το κέρδος που θα αποκομίσει από μία νέα εφεύρεσή του και όχι για την αποκάλυψη της αλήθειας.

Γαλιλαίος: Σας λέω λοιπόν: Όποιος δεν ξέρει την αλήθεια, είναι μονάχα βλάκας. Μ'αυτός που την γνωρίζει και λέει ψέμα, είν' εγκληματία! Έξω απ' το σπίτι μου!
 
Ο Γαλιλαίος πιστεύει βαθιά στην ανθρώπινη λογική, αλλά δε θα αργήσει να καταλάβει καλά πως η ανθρώπινη λογική έχει όρια, αυτά που καλλιεργεί ο  εκάστοτε ιδεολογικός μηχανισμός της κυρίαρχης τάξης, στη συγκεκριμένη περίσταση της θρησκείας. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και η πλουτοκρατία που την χρηματοδοτεί αρνείται να δει την πραγματικότητα μέσα από ένα τηλεσκόπιο, αμφισβητώντας την αλήθεια που κατακτάει κανείς μέσω των αισθήσεων. Αρνούνται να παραδεχτούν την "κατεδάφιση" του ουράνιου θόλου της αριστοτελικής φιλοσοφίας και ενός Θεού που κατοικεί εκεί ψηλά , γιατί με αυτόν τον τρόπο τα βάσανα των φτωχών και των απόρων δε θα είχαν κανένα νόημα πια.

Γαλιλαίος: ... Πιστεύω στον άνθρωπο κι αυτό θα πει, πιστεύω στο λογικό του! Χωρίς αυτήν την πίστη δε θα είχα τη δύναμη να σηκωθώ από το κρεβάτι μου το πρωί.
Σεγκρέτο: Τότε θα σου πω κι εγώ κάτι: δεν πιστεύω σ'αυτό. Σαράντα χρόνια ζωής ανάμεσα στους ανθρώπους με δίδασκαν συνεχώς ότι δεν παίρνουν από λογική. Δείχ'τους την κόκκινη ουρά ενός κομήτη, κάντε τους να τρομοκρατηθούνε για τα καλά, και θα τους δεις να χιμάνε έξω από τα σπίτια τους και να τσακίζουν τα ποδάρια τους μες την τρεχάλα. Πες τους όμως μια λογική σκέψη κι επιβεβαίωσε τους την μ'εφτά αποδείξεις , να δεις πως θα σε κοροϊδεύουν.

 Ο Γαλιλαίος  μπορεί να απαρνήθηκε τις ιδέες του φοβούμενος τα βασανιστήρια της Ιερά Εξέτασης, αλλά μέχρι το τέλος της ζωής του εργάστηκε σκληρά για την αποκάλυψη της αλήθειας. Δεν ήταν ένας ήρωας,όπως θέλησαν οι Διαφωτιστές να τον παρουσιάσουν αργότερα, αλλά  ένας άνθρωπος με πάθη( πάθος για το καλό κρασί, για το νόστιμο φαγητό και την αλήθεια). Τα όσα , όμως,έγραψε και κληροδότησε στους νέους επιστήμονες ήταν μια γενναία πράξη. Προς το τέλος του έργου, ο Γαλιλαίος "απολογείται" ειλικρινώς στο πρώην μαθητή του, Αντρέα, για την "προδοσία" εις βάρος της επιστημονικής αλήθειας εξαιτίας της οποίας η εξέλιξη των επιστημών "πάγωσε" για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Στην απολογία του αυτή, αναδεικνύεται ο ιδεατός όσο και ο αναγκαίος ρόλος της ελεύθερης επιστήμης που θα υπακούει μόνο στην ανθρώπινη λογική, θα υπηρετεί την ανθρωπότητα και όχι τα ιδιωτικά συμφέροντα με απώτερο σκοπό την κοινωνική απελευθέρωση του λαού..

 Γαλιλαίος: ...Εάν δεν έσκυβα το κεφάλι, μπορεί οι φυσικοί επιστήμονες να είχαν καταλήξει σ'έναν όρκο σαν κι αυτόν , που δίνουν στον Ιπποκράτη οι γιατροί , μια υπόσχεση να χρησιμοποιούν τη γνώση τους μόνο για το καλό της ανθρωπότητας. Εκεί που φτάσαμε ομως τώρα το περισσότερο που μπορούμε να περιμένουμε είναι μια σειρά ανδρείκελα που θα τα ενοικιάζουν οι ισχυροί, όταν τα χρειάζονται...

'Αλλοι σύνδεσμοι για εμβάθυνση:

http://pksgeo-spoudazoume-brecht2.blogspot.gr/

http://www.nt-archive.gr/playMaterial.aspx?playID=141


http://sfrang.com/selides/mm1/html/Galileo.htm

Φεστιβάλ των Κοινών και Ψηφιακή Λογοτεχνία

Την Κυριακή 21 Απριλίου ο Γιάννης Φαρσάρης, ιδρυτής της ανοικτής βιβλιοθήκης OPENBOOK, και ο Νικόλας Σμυρνάκης, συγγραφέας, μίλησαν στο Φεστιβάλ των Κοινών που έγινε στο Ηράκλειο Κρήτης με θέμα "Λογοτεχνία ψηφιακή, ανοικτή, συνεργατική". 

Ως συνήθως, η παρουσίαση ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών από τις απαρχές της λογοτεχνίας, την πρωτοφανή διάδοσή της την εποχή του Γουτεμβέργιου μέχρι και τα ebooks του σήμερα. Έμφαση δόθηκε στο πόσο σημαντικό είναι 'το δόσιμο' στο Διαδίκτυο: οι νέοι συγγραφείς μπορούν πλέον να διανέμουν το έργο τους σε ένα παγκόσμιο κοινό, ενώ άνθρωποι όλων των ηλικιών αποκτούν εύκολη πρόσβαση στο βιβλίο. 

Η τελική συζήτηση ήταν εξίσου ενδιαφέρουσα, με κάποιους συμμετέχοντες να επαινούν το 'πάντρεμα' λογοτεχνίας και τεχνολογίας και άλλους να εκφράζουν την ανησυχία τους για ένα μέλλον όπου ο αναγνώστης θα πρέπει με οξεία κριτική ικανότητα να διαλέξει τις αναγνώσεις του μέσα από μια πληθώρα ηλεκτρονικών βιβλίων που θα έχει εύκολα στη διάθεσή του. 

Λίγα λόγια για το Φεστιβάλ από τη σελίδα του στο Facebook:

Το Φεστιβάλ των Κοινών δείχνει το δρόμο να δημιουργήσουμε τον κόσμο που θέλουμε μέσα στον κόσμο που θέλουμε να ξεπεράσουμε! Το Φεστιβάλ των Κοινών (CommonsFest) αποτελεί μια πρωτοβουλία για την προώθηση της ελεύθερης γνώσης και της ομότιμης συνεργασίας για τη δημιουργία και τη διαχείριση των κοινών. Μια φιλοσοφία που έχει διαδοθεί πολύ μέσα από τις κοινότητες του ελεύθερου λογισμικού και επεκτείνεται σε πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας, όπως στις τέχνες, στην διακυβέρνηση, στις κατασκευές μηχανημάτων, εργαλείων και άλλων αγαθών. Μέσα από μία έκθεση, ομιλίες, προβολές και εργαστήρια, σκοπός του φεστιβάλ είναι να προβληθούν στο κοινό τα επιτεύγματα αυτής της φιλοσοφίας και να γίνει αφορμή για περαιτέρω υιοθέτησή της.

Η ποιήτρια Χλόη Κουτσουμπέλη στο Ηράκλειο!

Δευτέρα 22 Απριλίου στην αίθουσα Εικαστικών Τεχνών Σχιζάκη (Νυμφών 3 στον Πόρο Ηρακλείου) και ώρα 7.30 μ.μ. 

Το 8ο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου και η Λέσχη Ποίησης Ηρακλείου σε συνεργασία με το Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης παρουσιάζουν τη νέα ποιητική συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη "Στον αρχαίο κόσμο βραδιάζει πια νωρίς", εκδόσεις Γαβριηλίδη 2012

Για την ποιήτρια θα μιλήσουν:
Η κ. Βαρβάρα Ρούσσου, φιλόλογος - Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας
Ο κ. Ζαχαρίας Κατσακός, ποιητής- κριτικός λογοτεχνίας
Η κ. Γιακουμάκη Μαρία, Φιλόλογος

Θα ακολουθήσει δρώμενο από μαθητές της Α' τάξης του 8ου Γενικού Λυκείου Ηρακλείου. Επίσης, η ποιήτρια θα διαβάσει ποιήματά της.

Συντονισμός: Γιακουμάκη Μαρία, Φιλόλογος

Γράφουν 'Μαζί' η Ευριδίκη Αμανατίδου και ο Γιάννης Λαμπράκης

Τίτλος: Μαζί

Συγγραφείς: Ευρυδίκη Αμανατίδου, Γιάννης Γ. Λαμπράκης

ISBN: 978-618-5040-06-2

Συντελεστές

Έργο-Σύνθεση εξωφύλλου: Γιάννης Γ. Λαμπράκης

Επιμέλεια-Διορθώσεις: Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Σελιδοποίηση: Κωνσταντίνα Χαρλαβάνη

Σύντομη περίληψη

Τι θα συμβεί αν δυο πένες αρχίσουν να γράφουν σαν μία;

Αν είναι μια αντρική και μια γυναικεία;

8 διπλά κεφάλαια για το άσπρο και το μαύρο της ζωής.

16 διηγήματα πλεγμένα απ’ την αρχή ως το τέλος από δυο ανθρώπους που τους χώριζε μια θάλασσα…

Κατεβάστε το βιβλίο σε μορφή .pdf (μέγεθος αρχείου: 1,11 MB)

Πηγή: http://www.saitapublications.gr/2013/04/ebook.27.html 

Το 'Γυρίζω Σελίδα' συμμετέχει στην εβδομάδα "Διάβασε ένα ebook", 3-9 Μαρτίου 2013 #ebookgr #ebookweek

Με αφορμή αυτή την όμορφη γιορτή του ηλεκτρονικού βιβλίου, θυμηθήκαμε τη συνάντηση με τους συγγραφείς Γιάννη Φαρσάρη και Νικόλα Σμυρνάκη -όπου μιλήσαμε για τους ηλεκτρονικούς αναγνώστες ανταλλάσσοντας απόψεις και ιδέες- καθώς και τη ποικιλία αναρτήσεων με προτάσεις για ηλεκτρονικές αναγνώσεις σε αυτό το ιστολόγιο.

Δοκιμάζοντας το  Kindle, αλλά και άλλους ηλεκτρονικούς αναγνώστες.

Πώς προέκυψε, όμως, η εβδομάδα 'Διάβασε ένα ebook' και ποιος ο σκοπός της;

Αναδημοσιεύουμε από το ιστολόγιο του Ηλεκτρονικού Αναγνώστη:

Από τη Κυριακή, 3 Μαρτίου έως το Σάββατο, 9 Μαρτίου είναι για φέτος η εβδομάδα "Διάβασε ένα ebook", τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα και την Κύπρο. 

H εβδομάδα "Διάβασε ένα ebook" διοργανώθηκε για πρώτη φορά πριν 11 χρόνια, μια πρωτοβουλία της συγγραφέα Rita Y. Toews από τον Καναδά. Μέσα σε αυτά τα χρόνια η ιδέα υιοθετήθηκε όλο και περισσότερο και απέκτησε διεθνή απήχηση.

Το 2012 η Βιβλιοθήκη του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΑΠΘ (ΤΗΜΜΥ) δήλωσε για πρώτη φορά συμμετοχή στην εβδομάδα από την Ελλάδα, ανεβάζοντας, ανάμεσα σε άλλα,ένα σχετικό blog. Και ήρθε η στιγμή η εβδομάδα  να διαδοθεί όσο το δυνατόν περισσότερο και στην Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο.

Ποιοι είναι οι στόχοι της εβδομάδας "Διάβασε ένα ebook":

• να ενημερώσει τους αναγνώστες για τα ebooks

• να ενθαρρύνει την ανάγνωση ebooks

• να ενθαρρύνει εκδοτικούς οίκους, βιβλιοπωλεία, συγγραφείς και κατασκευαστές συσκευών να προσφέρουν για αυτές τις μέρες δωρεάν ή με μεγάλη έκπτωση ebooks και συσκευές

Πώς μπορώ να συμμετάσχω:

• Μπορείτε να διαβάσετε ένα ebook!

• Αναρτήστε στο blog ή στο site σας τo banner της εβδομάδας "Διάβασε ένα ebook" ή φτιάξτε το δικό σας

• Ενημερώστε φίλους και γνωστούς σε Facebook, Twitter και Google+ κοινοποιώντας αυτήν την ανάρτηση ή γράφοντας τη δική σας

• Οργανώστε μια συνάντηση με όσους ενδιαφέρονται για τα ebooks ή/και έχουν συσκευές ανάγνωσης

• Προτείνετε ένα ebook; Tο διαβάσατε; Οργανώσατε μια συνάντηση; Ενημερώστε ποστάροντας για αυτά στο event της εβδομάδας στο Facebook και γράφοντας στο Twitter με τα hashtags #ebookgr #ebookweek

• Θέλετε να προσφέρετε δωρεάν ebooks για την εβδομάδα; Αναρτήστε το banner της εβδομάδας  "Διάβασε ένα ebook" και ενημερώστε με για να σας συμπεριλάβω στη λίστα με τους συμμετέχοντες

Τρία βιβλία στο ταξίδι προς τη μεταμόρφωση

Οι τελευταίες μέρες υπήρξαν πολύ εποικοδομητικές για εμένα διότι περιέργως, παρά το φόρτο εργασίας, κατάφερα να διαβάσω τρία διαφορετικά βιβλία και συνεχίζω με το τέταρτο. Αυτό που ήθελα κυρίως να μοιραστώ είναι ότι κανένα από τα βιβλία αυτά δεν επιλέχθηκε βάσει πολιτικών, θρησκευτικών ή κοινωνικών πεποιθήσεών μου, αλλά κέρδισα απρόσμενα πολλά από την ανάγνωσή τους. Έμαθα, σκέφτηκα, ένιωσα, στην ουσία είδα γεγονότα και καταστάσεις που ούτε καν φανταζόμουν μέσα στην καθημερινή μου 'ασφάλεια'. Γι'αυτό και πάντα απορούσα όταν άκουγα σε συναντήσεις ομάδων ανάγνωσης σχόλια όπως: 'Έχασα ώρες από τη ζωή μου διαβάζοντας αυτό το βιβλίο'. Ποτέ δεν βγαίνουμε χαμένοι από μια ανάγνωση, όσο κι αν διαφωνούμε ή ακόμα και δυσανασχετούμε από αυτή. Τουλάχιστον σε αυτό το συμπέρασμα έχω οδηγηθεί από τη μικρή μου εμπειρία και συνάμα περιπέτεια στον μαγικό κόσμο του βιβλίου.

Ας επιστρέψω στα βιβλία, τα οποία προτείνω ανεπιφύλακτα:

'Η μεταμόρφωση' του Φραντς Κάφκα: Ο εργατικός και πάντα ευσυνείδητος Γκρεγκόρ έχει αφιερώσει τη ζωή του στην ευημερία της οικογένειάς του, ώσπου μια μέρα ξυπνάει μεταμορφωμένος σε γιγάντιο ζωύφιο. (Η αγγλική μετάφραση χρησιμοποιεί τη λέξη 'vermin' που σημαίνει 'ζωύφιο' στα Ελληνικά, αλλά συχνά μεταφράζεται ως 'κατσαρίδα', πιθανώς για να βιώσει ο αναγνώστης ακόμα πιο έντονα την αηδία που νιώθει η οικογένειά του αλλά και ο ίδιος ο Γκρεγκόρ για τη μεταμόρφωσή του αυτή.) Ένα βιβλίο που θίγει την περιθωριοποίηση της διαφορετικότητας και την αλλοτρίωση του σύγχρονου ανθρώπου. Περισσότερη ανάλυση ακολουθεί στο τέλος του κειμένου.

'Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα' της Άλκης Ζέη: 'Ενα ταξίδι από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι και τη περίοδο της Δικτατορίας στην Ελλάδα. Πώς αντέδρασαν και έζησαν οι επαναστάτες και οι σκεπτόμενοι ανάλογα με τις χρονικές και κοινωνικές περιστάσεις; Πώς βίωσαν τον έρωτα μέσα σε θυελλώδεις εποχές; Τι ρόλο έπαιξε ο ανθρώπινος χαρακτήρας, η φαντασίωση και το όνειρο σε όλα αυτά;  Μια διήγηση που τελικά υπερβαίνει τη πολιτική, αγγίζοντας τον ίδιο τον άνθρωπο.

'Ιερουσαλήμ' του Άγγελου Σικελιανού: Ένα ταξιδιωτικό ημερολόγιο που καταγράφει τη πορεία προς στους Αγίους Τόπους και τα αντίστοιχα συναισθήματα του Σικελιανού. Οι ιδέες και η έμπνευση από αυτό το ταξίδι αποτέλεσαν τη βάση για το μετέπειτα έργο ενός ποιητή που πίστευε στην ένωση όλων των θεών του ανθρώπου στον απόλυτο έναν.

'Η λέσχη των ανομολόγητων πόθων' του Αλμπέρτο Τόρες Μπλαντίνα: Τωρινά διαβάζω τις μαγικές αυτές ιστορίες, ανίκανη να σταματήσω! Ο Σαλβαδόρ είναι ένας -παντογνώστης- επιστάτης του αεροδρομίου της Μαδρίτης ο οποίος, σαν ένας πολύ διαφορετικός πιλότος, κατορθώνει να οδηγεί τους αναμένοντες επιβάτες στα δικά του ταξίδια. Πώς; Μέσα από τον λόγο, φυσικά, όπως κάνει κάθε αφηγητής που συνεπαίρνει τους πρόθυμους ακροατές.

Έχω τόσες, μα τόσες σκέψεις μετά από όσα διάβασα, αλλά επιλέγω να επιστρέψω στη 'Μεταμόρφωση', παραθέτοντας το κείμενο:

metamorfosi - kafka by NIKOS GIANNOPOULOS

Το κείμενο υπάρχει και στα Αγγλικά, σε ειδική μάλιστα έκδοση για ηλεκτρονικούς αναγνώστες: http://www.gutenberg.org/ebooks/5200

Αμέσως μόλις τέλειωσα την ανάγνωση του βιβλίου, 'διψούσα' για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον συγγραφέα, αλλά και το συγκεκριμένο έργο. Ανακάλυψα, λοιπόν, μια καταπληκτική ανάλυση σε ένα λογοτεχνικό ιστολόγιο με το όνομα 'Μια Παρέα' που πραγματικά λύνει πολλές απορίες, ταυτόχρονα δημιουργώντας περισσότερες. Εξάλλου, αυτός δεν είναι ο σκοπός κάθε ανάγνωσης; Παραθέτω μερικά αποσπάσματα που μου κέντρισαν το ενδιαφέρον, αλλά κυριολεκτικά αξίζει να διαβάσετε όλο το κείμενο και να προβληματιστείτε.

Μεταμορφώσεις
Παρόλο που η βασική μεταμόρφωση είναι αυτή του κεντρικού ήρωα σε ζωύφιο, ένα σωρό «μεταμορφώσεις» συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της ιστορίας. Η υπόλοιπη οικογένεια (πατέρας, μητέρα, η αδερφή Grete) πιάνουν δουλειές για να καταφέρουν πλέον να τα βγάλουν πέρα, ενώ προηγουμένως στηρίζονταν στην οικονομική στήριξη του Gregor. O πατέρας, από παθητικό παράσιτο, επανακτά τη θέση του και την αυτοπεποίθηση ως «ο άνδρας του σπιτιού» (θέση που είχε χάσει όταν χρεωκόπησε) και η οικονομική στήριξη είχε περάσει στα χέρια του Gregor (η οποία ευθύνη είχε μεταμορφώσει τον Gregor σε ευσυνείδητο εργαζόμενο χωρίς προσωπική ζωή). 

Ερωτισμός
Το διήγημα περιέχει αρκετές σκηνές περίεργου αισθησιασμού, οι οποίες επιτίθενται συνήθως απότομα στον αναγνώστη, όπως ίσως το ίδιο το κάλεσμα των ενστίκτων μας. 

Η απομόνωση της διαφορετικότητας
Η πιο δημοφιλής από τις ερμηνείες μιλάει για την απομόνωση στη σύγχρονη (του τότε ή και του τώρα), βιομηχανοποιημένη ή μη, κοινωνία (θυμόμαστε εδώ την απομόνωση του τέρατος στο δωμάτιό του και πως ο μεταμορφωμένος Gregor ακούει και καταλαβαίνει τους ανθρώπους -ενώ οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τη φωνή του πλέον), τις ευθύνες του «σύγχρονου» τρόπου ζωής (ο πατέρας του Κάφκα ήθελε το γυιό του να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις, ενώ ο ίδιος ο Φραντς επιθυμούσε τη ζωή του συγγραφέα, γεγονός που δημιουργούσε ενδο-οικογενειακές τριβές), τις τύψεις από την αμέλεια αυτών των ευθυνών και το σταδιακό παραγκωνισμό των «αποστατών». 

Ομοφυλοφιλία και Φυματίωση
Η φημολογούμενη oμοφυλοφιλία του Κάφκα δε θα μπορούσε να μείνει αμέτοχη στο σχολιασμό του συγκεκριμένου συγγράματος. Άλλωστε οι δρόμοι της ομοφυλοφιλίας και της κοινωνικής απόρριψης είναι συχνά παράλληλοι και βρίσκονταν σε ακόμα μεγαλύτερη εγγύτητα την εποχή που ο Κάφκα έγραφε.

Η Μεταμόρφωση του Φ. Κάφκα

Ο Fidel κάνει μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση της νουβέλας "Η Μεταμόρφωση" του Φ. Κάφκα στο ηλεκτρονικό περιοδικό 3pointmazine.

Απόσπασμα:
"Όταν ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωινό από κακό όνειρο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε γιγάντια κατσαρίδα".
Με αυτές τις λέξεις ξεκινάει η «Μεταμόρφωση» (Die Verwandlung), η νουβέλα του Φραντς Κάφκα, που μαζί με τη «Δίκη» και τον «Πύργο», αποτελούν τα πιο δημοφιλή έργα του. Ολόκληρη η υπόθεση εκτυλίσσεται μέσα στα στενά όρια του σπιτιού όπου ζει μαζί με την οικογένειά του ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, Γκρέγκορ...
Ο Κάφκα χρησιμοποιώντας την αχαλίνωτη φαντασία του, καταφέρνει να δημιουργήσει μια τεράστιας λογοτεχνικής αξίας αλληγορία, γεμάτη με πλήθος συμβολισμών. Με τον δικό του μοναδικό τρόπο καταδεικνύει τις πιο ακραίες αντιδράσεις του ανθρώπινου ψυχισμού, ενώ παίζοντας ταυτόχρονα τόσο με την παράνοια όσο και τη λογική, αποκαλύπτει την οικογενειακή απομόνωση, την εργασιακή αλλοτρίωση, καθώς και τη εξάρτηση του ανθρώπου από το χρήμα, που έρχονται ως απόρροια του «σύγχρονου» τρόπου ζωής στις κοινωνίες των αρχών του 20ου αιώνα.

Πηγή:  http://www.3pointmagazine.gr/Article.php?CatId=58&ArticleId=1652

Η τίγρη που ήρθε για τσάι από τον Αμαζόνιο στη Βιέννη

Μια φωτογραφία στον εντυπωσιακό ζωολογικό κήπο της Βιέννης μου θύμισε κατά ένα περίεργο (μαγικό ίσως;) τρόπο μια τίγρη του Αμαζονίου που σκότωνε με εκδικητική μανία. Φυσικά, υπάρχει και η τίγρη της παιδικής φαντασίας που ήρθε διακριτικά για τσάι ένα βροχερό απόγευμα για να εξαφανιστεί έκτοτε χωρίς κανένα ίχνος.

Μια φωτογραφία, ένα πλέγμα αναμνήσεων και εντυπώσεων.