ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΑ ΔΩΡΕΑΝ EBOOKS

H ιστορία του Νεμάνια: www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1603

Στη γιορτή: www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1993

Πατήστε στους παραπάνω συνδέσμους για να κατεβάσετε δωρεάν τις δυο αυτές ιστορίες του Ελ Ρόυ μαζί με τη μουσική που τις συνοδεύει.

Ευχαριστούμε τον συγγραφέα Γιάννη Φαρσάρη για την πρότασή του αυτή στα πλαίσια μιας συνάντησης της Ηρακλειώτικης Λέσχης Ανάγνωσης 'Φυλλομετρήματα'.


Περιγραφή του βιβλίου 'H ιστορία του Νεμάνια':

Θα σας πω, ή μάλλον θα σας γράψω, μια αληθινή ιστορία που μόνο αληθινή δεν είναι.

Μιλάει για το τι γίνεται όταν κάποιος καταλαβαίνει ότι η πλατεία που ζει δεν είναι τόσο μεγάλη και ελεύθερη όσο λένε, αλλά τριγύρω έχει γκρίζα τείχη.

Μιλάει για έναν άνθρωπο που του είπαν ότι είναι κάποιος, αλλά δεν τους πίστεψε. Μιλάει για φωτιές και πλημμύρες, για λιακάδες και γιορτές.

Μιλάει για τη ζωή.


Περιγραφή του βιβλίου 'Στη γιορτή':

Το βιβλίο αυτό περιγράφει τα γεγονότα της εξέγερσης των τεράτων και των νικημένων στις πλατείες των σκυφτών ανθρώπων της πόλης. Μια μικρή ιστορία δημιουργικής και (αυτό)καταστροφικής επανάστασης αφιερωμένη σε αυτούς που έρχονται από μακριά, πίσω από τα αστέρια. Από μια άλλη νύχτα.

Το Στη Γιορτή είναι το δεύτερο βιβλίο του Ελ Ρόι, μετά την Ιστορία του Νεμάνια την οποία έγραψε το 2005 στην ηλικία των είκοσι ετών. Ο Ελ Ρόι ισχυρίζεται πως η ιστορία που αφηγείται είναι αληθινή και ότι οι χαρακτήρες που πρωταγωνιστούν είναι πραγματικά πρόσωπα. Αυτό αφήνεται στην κρίση του καθενός.

Στο αρχείο περιέχονται και κάποια τραγούδια που συνοδεύουν το βιβλίο.

Μπορείτε να αγοράσετε το βιβλίο αυτό στην ιστοσελίδα http://efyra.gr/products/ste_giorte ή από 1η φεβρουαρίου στα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα.

Μαρτυρίες και Μάρτυρες (Α' Μέρος)

"Πού είναι η μάνα σου μωρή;" της Πέτρουλα Δήμητρας

Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό αφήγημα, μία προσωπική μαρτυρία ενός κοριτσιού που το Γενάρη του 1946 με τα αθώα ματάκια ενός παιδιού γίνεται αυτόπτης μάρτυρας του ξεκληρίσματος της οικογένειας της , του ξεριζώματος του γενεαλογικού δέντρου της από τους Χίτες. Για δύο μερόνυχτα ζει και περιπλανιέται ανάμεσα στα πτώματα των δικών της ανθρώπων. Από εκεί και πέρα, όλη της η ζωή θα είναι μια περιπλάνηση κάτω από αντίξοες συνθήκες.  Συγχρόνως με αυτήν την περιπλάνηση της αφηγήτριας , ο αναγνώστης παρακολουθεί την καταδίωξη και την  περιφρόνηση των ΕΛΑΣιτών και των κομμουνιστών από την ελληνική κοινωνία. Εκείνη την εποχή , κάτω από συνθήκες φριχτής κρατικής και παρακρατικής τρομοκρατίας , αν θέλει ο Έλληνας να επιβιώσεις, είναι υποχρεωμένος να αποσιωπήσει την αλήθεια...να απαρνηθεί τη δικαιοσύνη, χωρίς να αγνοείς ότι η σιωπή είναι συνενοχή.

Θα ήταν καλό να επισημανθεί ότι δεν πρόκειται για ένα απλό αφήγημα, αλλά για μια κατάθεση ψυχής, ένα εσωτερικό μονόλογο με συνειρμούς και εκ βάθους ψυχής έκφρασης έντονων συναισθημάτων, γεγονός που δε μπορεί να αφήσει ασυγκίνητο ή αμέτοχο τον αναγνώστη.  Με αυτήν την κατάθεση ψυχής ,λοιπόν,  η αφηγήτρια φαίνεται να αυτοθεραπεύεται σταδιακά από το βαθύ τραύμα ως αποτέλεσμα του εκλυτικού γεγονότος της απώλειας κάθε αγαπημένου προσώπου της, αλλά και της βάρβαρης συμπεριφοράς, της ωμής βίας που υφίσταται από το κοινωνικό περιβάλλον της. Στην αρχή,  η αφήγηση δεν είναι γραμμική και χαρακτηρίζεται από έντονες παύσεις (με μορφή σκέψεων και σχολίων της αφηγήτριας,καθώς και παρεκβάσεων). Η αναδρομική και πρόδρομη αφήγηση εναλλάσσονται, διατηρώντας το έντονο ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού ως το τέλος.  Ωστόσο, καθώς ενηλικιώνεται η Μπεμπέκα, τόσο η σκέψη της φαίνεται περισσότερο συγκροτημένη , γεγονός που αντανακλάται στην ποιητική τέχνη της.

Τέλος, Το αφήγημα "Πού είναι η μάνα σου, μωρή;" αποτελεί μια συναισθηματικά φορτισμένη , προσωπική μαρτυρία, αλλά συγχρόνως και ένα ιστορικό ντοκουμέντο με αληθινά γεγονότα και υπαρκτά ονόματα, χωρίς να σημαίνει ότι οι στιχομυθίες δεν έχουν υποστεί λογοτεχνική και όχι μόνο, επεξεργασία. Όπως σε μια αρχαία τραγωδία ,  έτσι και σε αυτήν την προσωπική τραγωδία, τα συναισθήματα σταδιακά κορυφώνονται ώσπου στο τέλος επέρχεται η κάθαρση της ψυχής, καθώς μετά από πολλά χρόνια επιστρέφει στο γενέθλιο τόπο της. 

Αποσπάσματα:

"Πού 'ναι η μάνα σου μωρή; ...Κάποιος μιλούσε ; ο Παυλιτίνας;..."Αφήστε το, το κακόμοιρο το μωρό , ακόμα βυζαίνει". Απέναντι μου ακριβώς η τρύπα ενός πιστολιού..."Κι αυτή σπέρμα του Σωτήρη είναι.".

"Ο πατέρας μου ήταν αρχηγός του λόχου του ΕΛΑΣ που φύλαγε ταγματασφαλίτες. Στην Ελλάδα ήταν ακόμα Γερμανοί. Κι ο ΕΛΑΣ , όπως είναι γνωστό, αλλά -επιτηδες- ξεχασμένο , πολέμαγε τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους, τους ταγματασφαλίτες."

"Εξόριστες(Χίος, Τρικέρι, Μακρονήσι) της Μαριγούλας Μαστρολέων-Ζέβρα

Δεν είναι απλώς ένα αυτοβιογραφικό διήγημα ή  μια κοινή προσωπική μαρτυρία, αλλά μια παρακαταθήκη αναμνήσεων για όλους εμάς τους απογόνους της σύγχρονης τραγωδίας, αυτής του Εμφυλίου Πολέμου, ένα ιστορικό ντοκουμέντο για όλα τα βασανιστήρια που έχουν υποστεί όσοι και όσες αρνήθηκαν να υπογράψουν τις δηλώσεις μετάνοιας/νομιμοφροσύνης.

Η αφηγήτρια/συγγραφέας καταφέρνει με τρόπο γλαφυρό όχι μόνο να περιγράψει όλες τις αντίξοες συνθήκες κάτω από τις οποίες κλήθηκαν να επιβιώσουν,αλλά και τις χαρές και τις λύπες που μοιράστηκαν όλες μαζί και το έντονο αίσθημα αλληλεγγύης φυσικά. Για χρόνια ολόκληρα, σε διαφορετικούς τόπους εξορίας, σε συνθήκες εξαθλίωσης, αυτές οι γυναίκες κατορθώνουν να επιζήσουν και να την κάνουν μάλιστα υποφερτή. Πώς; Κάθε αγγαρεία τη γιορτάζουν, η μουσική τους απαλύνει τον πόνο και τις ενώνει, καθώς και με τα μαθήματα ελληνικών που παραδίδονται από εγγράμματες και μορφωμένες γυναίκες στις αναλφάβητες. Η συνεργασία , η αυτοργάνωση, η αλληλεγγύη είναι τα όπλα τους για να καταφέρουν να βγουν σχεδόν ψυχικά αλώβητες και νικήτριες σε αυτή τη μάχη ζωής και θανάτου. Τέλος, Η φωτογραφική μηχανή της  Μαριγώ απαθανατίζει όλες αυτές τις καίριες στιγμές της ζωής τους που ούτως ή άλλως θα έμεναν ανεξίτηλες στη μνήμη τους. 

Συνοψίζοντας, η Μαριγώ Μαστρολέων-Ζέρβα , μια αληθινή κομουνίστρια , λαϊκή γυναίκα, προερχόμενη από την εργατική τάξη κληροδοτεί σε όλους μας μια σημαντική μαρτυρία για το μεγαλείο της γυναικείας ψυχής που δε λυγίζει καθόλου εύκολα, καθώς επίσης για την σπουδαία δυναμική της συλλογικής συνείδησης και δράσης.  Με πολύ χιούμορ και αυτοσαρκασμό , η Μαριγώ αποκαλύπτει όλην την αλήθεια για εκείνα τα μελανά χρόνια της ελληνικής ιστορίας. Ο αναγνώστης δε κουράζεται καθόλου από την αφήγηση, αλλά έχει την αίσθηση ότι η γιαγιά τού αφηγείται τις νεανικές περιπέτειες της. Με αυτόν τον τρόπο, το διήγημα αυτό συνδυάζει αυτό τέχνη ,διδαχή και ψυχαγωγία.

Αποσπάσματα:

"Μετά το συσσίτιο και το πλύσιμο πιάτων, πήραν θέση οι εκτός θιάσου της σκηνής και σε λίγο αρχίζει να παίζεται το θέατρο, Άρχισαν ν'ακούγονται γέλια γύρω από τις σκηνές και σιγά-σιγά άρχισαν να μαζεύονται." 

"Πολλές μέρες πέρασαν για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε. Πάντα το βράδυ περιμέναμε τους αλφαμίτες. Έβλεπες νέους και τους λυπόσουν, όπως τους είχαν καταντήσει. Χασισοπότες και ναρκομανείς. Μόνο έτσι, σε αυτήν την κατάσταση, έκαναν τη δουλειά τους."

Χρήσιμος σύνδεσμος:   http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=2466558&publDate=2004-09-05%2000:00:00.0

'Αντί να φωνασκώ' του Μανώλη Αναγνωστάκη

Αντί να φωνασκώ και να συμφύρομαι
Με τους υπαίθριους ρήτορες και τους αγύρτες
-Μάντεις κακών και οραματιστές-
Όταν γκρεμίστηκε το σπίτι μου
Και σκάφτηκε βαθιά με τα υπάρχοντα
(Και δε μιλώ εδώ για χρήματα και τέτοια)
Πήρα τους δρόμους μοναχός σφυρίζοντας.
Ήτανε βέβαια μεγάλη η περιπέτεια
Όμως η πόλις φλέγονταν τόσο όμορφα
Ασύλληπτα πυροτεχνήματα ανεβαίνανε
Στον πράο ουρανό με διαφημίσεις
Αιφνίδιων θανάτων κι αλλαξοπιστήσεων.
Σε λίγο φτάσανε και τα μαντάτα πως
Κάηκαν όλα τα επίσημα αρχεία και βιβλιοθήκες
Οι βιτρίνες των νεωτερισμών και τα μουσεία
Όλες οι ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεων
Και θανάτων -έτσι που πια δεν ήξερε
Κανείς αν πέθανε ή αν ζούσε ακόμα-
Όλα τα δούναι και λαβείν των μεσιτών
Από τους οίκους ανοχής τα βιβλιάρια των κοριτσιών
Τα πιεστήρια και τα γραφεία των εφημερίδων.
Εξαίσια νύχτα τελεσίδικη και μόνη
Οριστική (όχι καθόλου όπως οι λύσεις
Στα περιπετειώδη φιλμ).
Τίποτα δεν πουλιόταν πια.
Έτσι λαφρύς και περιττός πήρα τους δρόμους
Βρήκα την Κλαίρη βγαίνοντας
Απ’ τη Συναγωγή κι αγκαλιασμένοι
Κάτω απ’ τις αψίδες των κραυγών
Περάσαμε στην άλλη όχθη με τις τσέπες
Χωρίς πια χώματα, φωτογραφίες και τα παρόμοια.
Τίποτα δεν πουλιόταν πια.


Από τη συλλογή Η συνέχεια 2 (1956)
Όπως δημοσιεύτηκε εδώ: peopleandideas.gr/2011/05/06/anagnostakis

Μάθετε περισσότερα για τον ποιητή εδώ:
el.wikipedia.org/wiki/Μανόλης_Αναγνωστάκης

Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα

Είχα την τύχη να γνωρίσω την Έλλη Παππά και να έχω μια μεγάλη συζήτηση μαζί της... Πρέπει να ήταν το 1996. Μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση η ζωντάνια, η διαύγεια, η σκέψη της. Κάπου χαμένο σε ένα χάος με βιντεοκασέτες υπάρχει ένα υλικό εξαιρετικό... Ελπίζω πάντα να το βρω και να προβληθεί...
Η φωνή και το πρόσωπό της είναι στο μυαλό μου. Όταν διάβασα τις "Μαρτυρίες μιας διαδρομής", όλα ζωντάνεψαν πάλι... Το Σάββατο που μας πέρασε, με αφορμή το βιβλίο "Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα", έγραψα στο Δρόμο, τόσο για το έργο, όσο και για τον Δημήτρη Μπάτση, με αναφορά και στις "Μαρτυρίες"...

Από τις Μαρτυρίες μιας διαδρομής στη Βαρειά βιομηχανία στην Ελλάδα
Οράματα και τραύματα της Αριστεράς

«…Σε μας προτιμήθηκε η «οδός της ήσσονος αντιστάσεως», ο άνομος συμβιβασμός των εγχώριων κερδοσκόπων προς τους ξένους χρηματοδότες και τους πολιτικούς του ιμπεριαλισμού σε βάρος του ελληνικού λαού. Η εξέταση των εξωτερικών δανείων και οι συμβάσεις με ξένους το βροντοφωνάζουν…
….Οι δυνάμεις του κακού, τροφοδοτημένες από το διεθνή ιμπεριαλισμό, έχουν αποθηριώσει την εγχώρια κερδοσκοπία. Τίποτα δεν είναι ανήθικο, τίποτα δεν είναι άθλιο, τίποτα δεν είναι απαγορευμένο προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για τις επιδιώξεις της. Σταθερή της γραμμή είναι η διατήρηση του εκβιαστικού αυτού οικονομικού καθεστώτος που ης επιτρέπει την ασυδοσία και της αποδίδει κέρδη…»

Δεν είναι κάποιο σύγχρονο κείμενο εναντίον του Μνημονίου… Είναι μικρά αποσπάσματα από τον πρόλογο του Καθηγητή Ν. Κιτσίκη στο πραγματικά μνημειώδες έργο του Δημήτρη Μπάτση «Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα»… Ευτυχώς οι εκδόσεις Κέδρος φρόντισαν να το επανεκδώσουν κι έτσι να βάλουν τέλος και σε διάφορες «θεωρίες συνωμοσίας» που κυκλοφορούσαν τον τελευταίο καιρό στο διαδίκτυο. Είχα διαβάσει διάφορα κείμενα τα οποία ξεκινώντας από την πραγματική αποσιώπηση του βιβλίου για πολλά χρόνια, συνεχίζοντας με τις συνθήκες της εκτέλεσης του Δημήτρη Μπάτση και φτάνοντας στο σήμερα, ούτε λίγο ούτε πολύ απέδιδαν σε μια τεράστια συνωμοσία των «εχθρών της Ελλάδας» όλο αυτό το πέπλο που έπεσε πάνω στο έργο ενός από τους πιο σημαντικούς αναλυτές της ελληνικής οικονομικής πραγματικότητας…

Ο Δημήτρης Μπάτσης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1916. Ο πατέρας του, Ναύαρχος Α. Μπάτσης, καταγόταν από τα Ψαρά και η μητέρα του, Αν. Πρίντεζη, από τη Σύρο. Σπούδασε Νομικά και Οικονομικά και ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη Μαρξιστική θεωρία.
Ήταν συντάκτης του περιοδικού ΑΝΤΑΙΟΣ, το οποίο κυκλοφόρησε μεταξύ 1945-1951
Έγραφε σχετικά ο Αντώνης Καρκαγιάννης στην Καθημερινή (1/4/2001):
«Πριν από μερικούς μήνες το θαυμάσιο ΕΛΙΑ του Μάνου Χαριτάτου σε συνεργασία με την κόρη του Μπάτση την κ. Ελένη Μπάτση - Λυκιαρδοπούλου και με τη φροντίδα του Νίκου Πηγαδιώτη, εξέδωσε σε δύο ογκώδεις τόμους τα τεύχη του «Ανταίου» σε φωτοστατική ανατύπωση. Από το πρώτο τεύχος του 1945 ώς το τελευταίο του 1951, λίγο πριν συλληφθεί ο Δ. Μπάτσης. Την εκτενή και εμπεριστατωμένη εισαγωγή της έκδοσης την έγραψε η Ελλη Παππά και αν θα τη διαβάσετε θα καταλάβετε τι ήταν ο Δημήτρης Μπάτσης, ο θερμός πατριώτης που εκτελέσθηκε ως κατάσκοπος, τι ήταν το περιοδικό «Ανταίος», αλλά και τι ήταν η δύσκολη και θυελλώδης εκείνη εποχή...»

Δημήτρης και Λίλιαν Μπάτση



Κρατάω το ογκώδες βιβλίο στα χέρια μου, προϊόν ενός απίστευτου μόχθου. Αρκεί να κοιτάξετε στο τέλος τους πίνακες που επισυνάπτονται με στοιχεία που ακόμη και οι σημερινές υπερσύγχρονες στατιστικές αδυνατούν να μας παρουσιάσουν! Και να σκεφτείτε ότι ο άνθρωπος που έγραψε αυτό το βιβλίο ήταν τότε μόλις τριανταένα ετών… Κι ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε μέσα στα πιο δίσεκτα χρόνια: 1947. Κι αν πιάσετε το κάθε κεφάλαιο, αν δείτε τη μεθοδική και ξεκάθαρη σκέψη με την οποία προσεγγίζει το αντικείμενό του, θα διαπιστώσετε τι θα μπορούσε να σημαίνει «μαρξιστής επιστήμονας». Εντυπωσιάζει ακόμη η απίστευτη ευρυμάθεια, αλλά ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι η ανάλυση δεν αρκείται στην περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά οδηγεί σε αναλυτικές και συγκεκριμένες προτάσεις…
Η Επιστημονική Εταιρεία μελέτης νεοελληνικών προβλημάτων «Επιστήμη –Ανοικοδόμηση (ΕΠ-ΑΝ) που ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της Κατοχής και στην οποία ήταν μέλη τόσο ο Ν.Κιτσίκης όσο και ο Δ.Μπάτσης, είχε ανοίξει ένα δρόμο για τη μελέτη και την ανάπτυξη, ένα δρόμο που έκλεισε βίαια και ζήσαμε από τότε ό,τι ζήσαμε.

Το εκπληκτικό είναι ότι και σήμερα, μετά από τόσα χρόνια και τόση εξέλιξη στην επιστημονική σκέψη, τα μονοπάτια που άνοιξε η Βαρειά Βιομηχανία, μένουν εν πολλοίς απάτητα, με ευθύνες και της Αριστεράς, που προτίμησε να κρύβεται πίσω από «μύθους»…



Από τις Μαρτυρίες στο Δημήτρη Μπάτση

Διαβάζοντας τις «Μαρτυρίες μιας διαδρομής» της Έλλης Παππά, ανάμεσα στις πολλές σκέψεις και στους προβληματισμούς που μου γεννήθηκαν, ανάμεσα στις παλιά αρχινισμένες συζητήσεις που συνεχίστηκαν, ένα πρόσωπο περνούσε και ξαναπερνούσε μπροστά από τα μάτια μου: Ο Δημήτρης Μπάτσης. Που «εκτελέστηκε μαζί με το Νίκο Μπελογιάννη». Διότι ναι. Ακόμη και μεταξύ εκτελεσθέντων υπάρχουν διαβαθμίσεις. Και ο Μπάτσης είχε «σπάσει»… όχι τόσο όμως ώστε να τσαλαπατήσει την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του.
Διότι από τη μια η στάση του στη δίκη όπως την χαρακτηρίζει η Έλλη Παππά ήταν φρικτή. «Ο Μπάτσης δεν γύριζε να μας δει . Νόμιζε ο φουκαράς πως έτσι θα έδειχνε «καλή διαγωγή»…», σημειώνει στα «Γράμματα στο γιο μου» (Μαρτυρίες)…
Όμως, μια μέρα πριν την Εκτέλεση, τον καλούν για τελευταία φορά να περάσει στην υπηρεσία της Ασφάλειας. «Είναι η τελευταία σου ευκαιρία να σωθείς» του είπανε.
«Ο Μπάτσης κι ας είναι αυτό ένα ξεχωριστό μνημόσυνο γι’ αυτόν τον άνθρωπο που του άξιζε καλύτερη τύχη- αρνήθηκε. Όπως είχε αρνηθεί τις προτάσεις που του κάνανε την πρώτη μέρα που τον συλλάβανε και τον μεταφέρανε σ’ ένα μακρινό αστυνομικό τμήμα –στο Κερατσίνι αν θυμάμαι καλά- για να του πούνε να γίνει όργανό τους, να τον αφήσουν αμέσως ελεύθερο –κανένας δεν είχε μάθει ακόμη τη σύλληψή του-, να τον στείλουν και στο εξωτερικό να συναντηθεί με την ηγεσία του Κόμματος. Αρνήθηκε τις προτάσεις τους κι αυτό ήταν που δεν του συχώρεσαν ποτέ…» (άρθρο της Έλλης Παππά από την Αυγή της Κυριακής 30/3/1975 –περιλαμβάνεται στο παράρτημα των Μαρτυριών)

Σκέφτομαι μια σωρεία τιμητών και κατηγόρων… Θυμάμαι ότι κάπως σαν ένα μαύρο σύννεφο να είχε σκεπάσει τον ένα από τους εκτελεσθέντες. Δεν είχε «σταθεί στο ύψος των περιστάσεων»… Το πρόσωπό του συμπυκνώνει την αριστερά, που οραματίζεται, που τραυματίζεται, που ώρες –ώρες σκύβει το κεφάλι… Είναι φυσικό να μη μας αρέσει αυτό το τελευταίο. Να προτιμάμε να ταυτιστούμε με τα λόγια και τη στάση του Νίκου Μπελογιάννη που επίσης άφησε και αξιόλογο θεωρητικό έργο…


Ο Δημήτρης Μπάτσης είχε δυο βασικά ελαττώματα για την αριστερή αγιογραφία: Ήταν γόνος καλής οικογενείας και σε μεγάλο βαθμό συμβιβάστηκε (από φόβο;)

Θυμάμαι όλη την απόγνωση που έβγαινε από ένα παλιότερο βιβλίο, το «Βαρύτατο Τίμημα» της συζύγου του Λίλιαν Μπάτση, που έδινε τις δικές της ερμηνείες…. Κρατάω τέλος, το «αν είχε ζήσει» της κόρης του Ελένης από τον πρόλογο της «Βαρειάς Βιομηχανίας» κι αφήνω την απάντηση σε σας….


Οι Μαρτυρίες μιας διαδρομής είναι έκδοση του Μουσείου Μπενάκη
Η Βαρειά βιομηχανία στην Ελλάδα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος

Τι διαβάζουν οι Έλληνες;

Από τη σελίδα 36dimotiko.blogspot.com/2011/04/blog-post_9189.html

Το κοινό των αναγνωστών είναι τελικά γένους θηλυκού, όπως συνηθίζουµε τα τελευταία χρόνια; Η 3η Πανελλήνια Έρευνα που διενήργησε η Metron Analysis για λογαριασµό του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, τους µήνες Νοέµβριο και ∆εκέµβριο του 2010, δίνει την εξής απάντηση: είναι πολύ περισσότερες οι γυναίκες που διαβάζουν, αλλά διαβάζουν σχεδόν αποκλειστικά µυθιστορήµατα – όπως επίσης βιβλία ψυχολογίας και θρησκείας. Είναι επίσης πολύ περισσότερες οι γυναίκες που ανήκουν στο τµήµα του πληθυσµού, το οποίο διαβάζει από ένα έως εννέα βιβλία τον χρόνο.

Από κει και πέρα τα πράγµατα περιπλέκονται: ένα 9,4% των γυναικών δηλώνει ότι διαβάζει πάνω από 10 βιβλία τον χρόνο, αλλά το ίδιο δηλώνει και το 6,8% των ανδρών. Οι άνδρες, επίσης, διαβάζουν περισσότερο από τις γυναίκες ιστορία, φιλοσοφία, κοινωνικές επιστήµες, αρχαίους συγγραφείς, πολιτικά βιβλία,βιβλία ταξιδιών, αποκρυφισµού, θετικών επιστηµών.

Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε σε σταθµισµένο δείγµα 1.500 ανθρώπων και έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον. ∆είχνει λ.χ., επιβεβαιώνοντας δύο παλιότερες έρευνες που έγιναν για λογαριασµό του ΕΚΕΒΙ (1999 και 2004), ότι η ανάγνωση δεν είναι υπόθεση λίγων χιλιάδων ανθρώπων, όπως συνηθίζει να λέει τµήµα των επαγγελµατιών του βιβλίου. Σχεδόν 800.000 άνθρωποι διαβάζουν πάνω από 10 βιβλία τον χρόνο (αυξήθηκαν κατά 80.000 σε µία δεκαετία), ενώ αυξήθηκε σηµαντικά το ποσοστό των ασθενέστερων αναγνωστών, όσων διαβάζουν έστω ένα βιβλίο τον χρόνο. Υπάρχει βέβαια πάντα ένα 40% του πληθυσµού που κυριολεκτικά δεν ανοίγει βιβλίο. Η έρευνα δείχνει ότι οι βιβλιόφιλοι δεν είναι άνθρωποι που µένουν κλεισµένοι στο σπίτι διαβάζοντας,όπως θέλει το γνωστό κλισέ.

Αντίθετα συµµετέχουν περισσότερο από τον µέσοόρο στην πολιτιστική ζωή: διαβάζουν εφηµερίδες,ακούν ραδιόφωνο,πηγαίνουν σινεµά, θέατρο, επισκέπτονται εκθέσεις, αρχαιολογικούς χώρους περισσότερο από άλλους. Επίσης βγαίνουν έξω περισσότερο, σε εστιατόρια, καφέ, µπαρ, κέντρα µε ζωντανή µουσική, ενώ πηγαίνουν περισσότερο και σε γυµναστήρια.Το µόνο που κάνουν λιγότερο είναι να βλέπουν τηλεόραση. Ο γενικός πληθυσµός παρακολουθεί κατά µέσον όρο 3 ώρες και 18 λεπτά τηλεόραση, οι ασθενέστεροι αναγνώστες 2 ώρες και 45 λεπτά και οι συστηµατικότεροι αναγνώστες 2 ώρες και 11 λεπτά.

Κατά τα άλλα, η στάση του κοινού απέναντι στο βιβλίο έχει να κάνει πολύ µε το επίπεδο εκπαίδευσης, το αν µένει κανείς σε πόλη ή χωριό. Σχετίζεται επίσης µε το φύλο αλλά και τη γλωσσοµάθεια ή και την προηγούµενη διαµονή σε χώρες του εξωτερικού. Τελευταία παίζει (αρνητικό) ρόλο και η επιµήκυνση του χρόνου εργασίας αφού σε αυτούς που δηλώνουν ότι δεν διαβάζουν καθόλου βιβλία ο µέσος όρος χρόνου εργασίας είναι 48,4 ώρες την εβδοµάδα.

«Η έρευνα δείχνει ότι οι συστηµατικοί αναγνώστες µπορεί να µην αυξήθηκαν, αποκτούν όµως καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά και γίνονται πιο συνειδητοί», καταλήγει ο υπεύθυνος για τις στατιστικές έρευνες του ΕΚΕΒΙ Σωκράτης Καµπουρόπουλος.

Χόρχε Λούις Μπόρχες, 'Η ΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ'

Χόρχε Λουίς Μπόρχες- Η Γραφή του Θεού

To μάτι του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ

1899-1977. Ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, ποιητής, μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας κατάγεται από τη Ρωσία, αλλά ζει και εργάζεται μετά το 1919 σε πόλεις της Ευρώπης και στις Η.Π.Α, όπου γίνεται Αμερικανός πολίτης. Από το 1948 , διδάσκει Ρωσική και Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ. Το 1960 επιστρέφει στην Ευρώπη και εγκαθίσταται στην Ελβετία. Πρόκειται για έναν αξιόλογο συγγραφέα με πλούσια λογοτεχνική παραγωγή. Τα σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα του θεωρούνται οι ποιητικές συλλογές του "Σύδεντρο", "Το πυρωμένο μονοπάτι" και τα μυθιστορήματα "Μαίρη", "Πρόσκληση σ' έναν αποκεφαλισμό", "Η αληθινή ζωή του Σεμπάστιαν Νάιτ" , "Λολίτα" και άλλα.

"Το μάτι" (1930) θα χαρακτηριζόταν ως ένα αφήγημα μυστηρίου με ψυχολογικές, κοινωνικές και ηθικές προεκτάσεις. Η πλοκή ξετυλίγεται με έντεχνο τρόπο. Ένας Ρώσος που μεταναστεύει στη Γερμανία αναζητά εργασία, ενδίδει στις ερωτικές διαθέσεις μιας καλής φίλης της οικογένειας από την οποία προσλαμβάνεται ως παιδαγωγός. Ο κεντρικός ήρωας κακοποιείται από το σύζυγο της, προσβάλεται ο ανδρισμός του , κατακερματίζεται η προσωπικότητά του, καταφεύγει στο δωμάτιο που ενοικιάζει και αυτοκτονεί. Στ' αλήθεια αυτοκτονεί; Σε αυτό το σημείο, αναδύεται ένα μυστήριο , του οποίου την εξέλιξη ακολουθούμε μέχρι τέλους.

Πρόκειται για ένα σχεδόν ψυχολογικό θρίλερ , στο οποίο ο κεντρικός ήρωας, ο Σμύρωφ, αρνούμενος την πραγματική ταυτότητά του,άλλά και την κοινωνική ταυτότητά του, καταφεύγει στην παρατήρηση και την αυτοπαρατηρησία. Δεν παρακολουθεί μόνο το κοινωνικό περιβάλλον του, αλλά παρατηρεί προσεχτικά τον ίδιο του τον εαυτό. Δε ζει, δεν είναι ένα ενεργό πρόσωπο με πλήρη συνείδηση κάθε πράξης του, αλλά προτιμά να υπάρχει και συνυπάρχει σε κοινούς τόπους με άλλους ανθρώπους με ένα και μοναδικό σκοπό, να αντλήσει πληροφορίες για την κοινωνική εικόνα του, δομώντας με αυτόν τον τρόπο την αυτοεικόνα του.

Συνεπώς, μη έχοντας συγκεκριμένη εικόνα για τον ίδιο του τον εαυτό, παρουσιάζεται ως απατεώνας, τυχοδιώκτης, ερωτύλος, κατάσκοπος, γενναίος, με πάθος για τη ζωή , ευγενικός, συναισθηματικός, ευαίσθητος, αφήνοντας ένα μυστήριο να αιωρείται καθ'όλη τη διάρκεια της ανάγνωσής μας, καθώς ο ήρωας μεταμορφώνεται συνεχώς και βρίσκει καταφύγιο σε άλλα φανταστικά ή και υπαρκτά πρόσωπα. Πρόκειται για μια αλλοτριωμένη μορφή ανθρώπινης φύσης, αφού δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του και δομεί πάνω στο ψέμα ολόκληρη την προσωπικότητά του ή καλύτερα κάθε εκδοχή της. Δεν πρόκειται για ένα ρομαντικό ήρωα που αφοσιώνεται σε μια ιδέα, σε ένα ιδανικό, αλλά για ένα συγχυσμένο , μοντέρνο πρόσωπο που προβαίνει σε αχρειότητες, ζώντας την υπαρξιακή αγωνία που μπορεί να ζει ένας άνθρωπος χωρίς ταυτότητα.

Ο Σμύρωφ συνυπάρχει με έναν κύκλο μεταναστών, καθώς και με γηγενείς. Η περιγραφή του ψυχολογικού κόσμου των ηρώων, όπως και των ποικιλόμορφων τόπων είναι τόσο γλαφυρή όσο να εξιτάρει τη φαντασία με αποτέλεσμα να δημιουργεί κανείς άλλοτε σκοτεινές και άλλοτε φωτεινές εικόνες. Η μυστηριώδης ατμόσφαιρα διέπει όλο το διήγημα και κρατάει τον αναγνώστη σε εγρήγορση, διατηρώντας το ενδιαφέρον του αμείωτο.

Θα μπορέσετε να διαβάσετε μια ενδιαφέρουσα κριτική για το αφήγημα στην ιστοσελίδα: http://www.mantex.co.uk/2009/09/25/the-eye/

Χόρχε Λουίς Μπόρχες: Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ

Ο Μπόρχες στην ιστορία με τον τίτλο “Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ” περιγράφει την ουτοπία μιας φανταστικής βιβλιοθήκης που περιέχει όλα τα βιβλία, αυτά που υπάρχουν και αυτά που πρόκειται να γραφτούν.

Ο ήρωας της ιστορίας περιπλανάται στη αχανή βιβλιοθήκη ψάχνοντας φράσεις με νόημα μέσα στους άπειρους τόμους που περιέχουν όλους τους πιθανούς συνδυασμούς λέξεων χωρίς να τα καταφέρνει.

Απεικόνιση αχανούς βιβλιοθήκης
http://smyrnaios.net/archives/162  

Γνωστό απόσπασμα: «Η Βιβλιοθήκη δεν είναι ατέρμονη, αλλά κυκλική. Αν λοιπόν βρισκόταν κάποιος αιώνιος ταξιδευτής που θα μπορούσε να τη γυρίσει ολόκληρη, μετά από αιώνες οδοιπορίας μέσα σ' αυτήν θα ανακάλυπτε πως τα ίδια βιβλία επαναλαμβάνονται συνέχεια με την ίδια πάντα αταξία (που αφού επαναλαμβάνεται ακατάπαυστα θα μπορούσε να συνθέσει αυτή η ίδια μια τάξη πραγμάτων). Αυτή η χαριτωμένη ελπίδα μου είναι το μόνο πράγμα που φωτίζει τη μοναξιά μου».

Τι είναι Βιβλιοθήκη;  (απόσπασμα από αυτό το έγγραφο)

«Το σύμπαν (που άλλοι το λένε "Η Βιβλιοθήκη") αποτελείται από έναν
ακαθόριστο και ίσως άπειρο αριθμό εξαγωνικών στοών, με τεράστιους αεραγωγούς στη μέση, περιφραγμένους με πολύ χαμηλά κάγκελα. Από οποιοδήποτε εξάγωνο φαίνονται οι πάνω και οι κάτω όροφοι, ατέλειωτα. Η διαρρύθμιση των στοών είναι απαράλλαχτη...».

Οι εναρκτήριες γραμμές από το κείμενο του Μπόρχες ορίζουν με παραδειγματικό τρόπο τη Βιβλιοθήκη, υποδεικνύοντας και τη συνήθη μνεία της: ως μιας μεταφοράς του σύμπαντος. Το να πούμε ότι το κείμενο του 1941 προφητεύει τον κυβερνοχώρο και τη δαιδαλώδη σημερινή διάθρωση του δικτύου μοιάζει περιττό. Ο κυβερνοχώρος είναι μια ακόμη επίκαιρη πτύχωση της -κατά τον Μπόρχες- «αιώνιας» Βιβλιοθήκης.


Για τον Χόρχε Λουίς Μπόρχες (απόσπασμα από τη Βικιπαίδεια)

Ο Μπόρχες έζησε το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα και έτσι επηρεάστηκε από την περίοδο του Μοντερνισμού και ιδιαίτερα από τον Συμβολισμό. Η πεζογραφία του αναδεικνύει τη σε βάθος μόρφωση του συγγραφέα και είναι πάντοτε περιεκτική. Όπως τον σύγχρονό του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ και τον κάπως παλιότερο Τζέιμς Τζόις, συνδύασε το ενδιαφέρον του για την πατρίδα του με πολύ ευρύτερα ενδιαφέροντα.

Ήταν και αυτός επίσης πολύγλωσσος και παιχνιδιάρης με τη γλώσσα, αλλά ενώ τα έργα των Ναμπόκοφ και Τζόις έτειναν να γίνονται όλο και πιο μεγάλα με την πάροδο του χρόνου, ο Μπόρχες παρέμεινε οπαδός του μικρού. Επίσης σε αντίθεση με τους Τζόις και Ναμπόκοφ, το έργο του Μπόρχες σταδιακά απομακρύνθηκε από αυτό που ο ίδιος αποκαλούσε "το μπαρόκ", ενώ των πρώτων κινήθηκε προς αυτό: τα τελευταία έργα του Μπόρχες δείχνουν ένα ύφος πολύ πιο διάφανο και νατουραλιστικό από ό,τι έδειξε στα πρώτα του έργα.

Πολλές από τις πιο γνωστές του ιστορίες αφορούν τη φύση του χρόνου, το άπειρο, καθρέφτες, λαβύρινθους, την πραγματικότητα και την ταυτότητα. Μερικές ιστορίες επικεντρώνονται σε φανταστικές ιδέες, όπως μια βιβλιοθήκη η οποία περιλαμβάνει όλα τα πιθανά κείμενα 410 σελίδων ("Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ"), κάποιος που δεν ξεχνάει τίποτα απολύτως ("Φούνες ο μνημονικός"), μία οπή μέσα από την οποία μπορεί κανείς να δει τα πάντα στο σύμπαν ("Το άλεφ"), και ένα έτος στάσιμο που δίνεται σε κάποιον που στέκεται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα ("Το μυστικό θαύμα").

Ο ίδιος Μπόρχες αφηγήθηκε αρκετά ρεαλιστικές ιστορίες της ζωής στη Νότια Αμερική, ιστορίες που αναφέρονταν σε λαϊκούς ήρωες, μάγκες το δρόμου, στρατιώτες, γκάουτσο, ντετέκτιβ, ιστορικές φυσιογνωμίες. Ανέμιξε το πραγματικό με το φανταστικό, και σε μερικές περιπτώσεις, κυρίως στα πρώτα του κείμενα, αυτές οι αναμίξεις δεν απείχαν πολύ από κάποιου είδους απάτη ή παραποίηση της πραγματικότητας.

Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου στις 2 Απριλίου!

Το κείμενο είναι δημοσιευμένο σε αυτή την ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ.

Στις 2 Απριλίου, ημέρα γέννησης του μεγάλου παραμυθά Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Με αφορμή τον εορτασμό, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου οργανώνει εκδηλώσεις για τους μικρούς φίλους του. Τα παιδιά έχουν μια ωραία αφορμή ώστε να μάθουν περισσότερα για το βιβλίο, να γνωρίσουν συγγραφείς και εικονογράφους, να παρακολουθήσουν θεατρικά και μουσικά δρώμενα, να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά παιχνίδια αλλά και εικαστικά εργαστήρια.

ΜΗΝΥΜΑ ΚΑΙ ΑΦΙΣΑ ΤΟΥ ΙΒΒΥ – (International Board on Books for Young People)

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Την εορτή καθιέρωσε η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα (Ιnternational Board on Books for Young People - ΙΒΒΥ) το 1966. Από τότε, ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής ετοιμάζει ένα μήνυμα και μια αφίσα που διανέμονται σε όλο τον κόσμο, με στόχο να τονίσουν την αξία των βιβλίων και της ανάγνωσης, να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη και τη διάδοση της παιδικής λογοτεχνίας.

Για τον εορτασμό στην Ελλάδα είναι υπεύθυνο το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ - ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, ο οποίος κάθε χρόνο αναλαμβάνει τη μετάφραση και την εκτύπωση του υλικού.

Η αφίσα περιέχει και το μήνυμα σε απόδοση από τα αγγλικά της Λότης Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου. Η αφίσα εκτυπώθηκε με την ευγενική χορηγία των Εκδόσεων Πατάκη. 

Μπορείτε να κατεβάσετε την αφίσα και το μήνυμα ελεύθερα εδώ. 

12 μικρά κέικ...σκέτη απόλαυση!

12 ΜΙΚΡΑ ΚΕΪΚ. Πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Τσέχας συγγραφέα, Ντομίνικα Ντέρυ, η οποία ταξιδεύει στο χρόνο και διηγείται με γλαφυρό, τρυφερό και ευχάριστο τρόπο τις περιπέτειες όχι μόνο της παιδική της ηλικίας, αλλά και της πατρίδας της. Η μητέρα της είναι γόνος μελών της κομματικής ελίτ και ο πατέρας, αν και οικονομολόγος, οδηγεί ταξί για τα προς το ζην. Η οικογένεια συμπληρώνεται με μια εντυπωσιακά όμορφη αδερφή με πολλούς θαυμαστές και το δημοφιλή σκύλο, αστέρα του κινηματογράφου, Μπάρυ.

Διανύουμε τη δεκαετία του '70, μετά την Άνοιξη της Πράγα και η η Σοβιετική Ένωση ελέγχει τη Τσεχοσλοβακία. Μια νεαρή γυναίκα ονειρεύεται ένα μικρό κορίτσι. Το όνειρο επαναλαμβάνεται για πολύ καιρό και το μικρό κορίτσι έρχεται εντέλει στη ζωή. Εκτός από την ευχάριστη ανάγνωση των περιπετειών ενός μικρού κοριτσιού, η αφήγηση ιστορικών γεγονότων, καθώς ηθών και εθίμων της Τσεχίας κεντρίζει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Τέλος,θα πρέπει να επισημανθεί ότι όταν κάνει λόγο η συγγραφέας για τον κομμουνισμό, δεν εννοεί τον κομμουνισμό του Καρλ Μαρξ, του Φρίντριχ Ένγκελς ή έστω του Βλαντιμίρ Λένιν, αλλά για ένα εκφυλισμένο καθεστώς, επονομαζόμενο κομμουνιστικό και ελεγχόμενο από τη Σοβιετική Ένωση.

"...Άνοιξε ένα φύλλο ενόσω η αδερφή μου καθάριζε και ξεκουκούτσιαζε τα μήλα κι εγώ θρυμμάτιζα κανέλα και γαρύφαλλο στο γουδί. Έξω οι νιφάδες του χιονιού έπεφταν σαν πούπουλα από τον ουρανό. Μέχρι να βασιλέψει ο κήπος είχε γίνει κάτασπρος. Ο μπαμπάς ήρθε φορτωμένος ξύλα για τη σόμπα και μείναμε στην κουζίνα κουβεντιάζοντας και γελώντας , καθώς ψήναμε το στρούντελ και αλείφαμε με μαρμελάδα τα κουλουράκια..."

"...Η τσέχικη μπύρα είναι βέβαια ξακουστή σ' όλον τον κόσμο, έχουμε επίσης μεγάλη παράδοση στα λουκάνικα. Όταν αναλογίζομαι την παιδική μου ηλικία το πρώτο που έρχεται στο ωου είναι τα κέικ και τα λουκάνικα, γιατί συμβόλιζαν τον τρόπο ζωή μας στον κομμουνισμό. Πριν το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε κάτι κοινό με τους Αυστριακούς και τους Γερμανούς: τη νοοτροπία των κατοίκων της μικρής πόλης. Οι επιχειρήσεις επιβίωναν χάρη στην καλή προαίρεση των γειτόνων και οι κοινότητες ήταν σφικτά δεμένες αλληλέγγυες. Όταν ανέλαβαν την εξουσία οι κομμουνιστές κατέστρεψαν αυτή τη νοοτροπία , εξαναγκάζοντας φίλους, γείτονες , ακόμα και συγγενείς να καταδίδουν ο ένας τον άλλον για αντικομμουνιστική δράση...".

12 μικρά απολαυστικά και περιπετειώδη κέικ!

Καλή όρεξη!