Γυρίζω Σελίδα

Μεταπολεμική Γερμανία

2012-02-21T14:34:00.001+02:00

Ενδιαφέρον κείμενο του Βασίλη Ρίτσου που βρήκα τυχαία στο Διαδίκτυο για τους πιο σημαντικούς συγγραφείς στη Μεταπολεμική Γερμανία.

The ZONE: Ένα περιοδικό αφιερωμένο στον Thomas Pynchon

2012-01-29T02:45:00.005+02:00

Είναι ξακουστοί οι "πιντσονικοί" για το πάθος τους, όμως η κυκλοφορία ενός δωρεάν ελληνικού ψηφιακού περιοδικού αφιερωμένου αποκλειστικά στον Thomas Pynchon είναι πραγματικά μια απροσδόκητη έκπληξη!

Ο τίτλος του είναι "The Zone" και μπορείτε να κατεβάσετε ελεύθερα το πρώτο τεύχος στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.thezone.gr

Ο Τραγικός Επίλογος του Κώστα Καρυωτάκη (γράφει ο Γιάννης Φαρσάρης)

2012-01-12T15:21:00.000+02:00

Διαβάστε όλο το άρθρο στο περιοδικό τέχνης art.mag. Εμείς δημοσιεύουμε απλά τις γραμμές που έγραψε ο ποιητής λίγη ώρα πριν 'βρει τη γαλήνη με μια σφαίρα στη καρδιά'.

Η αποχαιρετιστήρια επιστολή του Κώστα Καρυωτάκη

Είναι καιρός να φανερώσω την τραγωδία μου. Το μεγαλύτερό μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργειά μου, η νοσηρή φαντασία και η προσπάθειά μου να πληροφορηθώ για όλες τις συγκινήσεις, χωρίς, τις περσότερες, να μπορώ να τις αισθανθώ. Τη χυδαία όμως πράξη που μου αποδίδεται τη μισώ. Εζήτησα μόνο την ιδεατή ατμόσφαιρά της, την έσχατη πικρία. Ούτε είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για το επάγγελμα εκείνο. Ολόκληρο το παρελθόν μου πείθει γι' αυτό. Κάθε πραγματικότης μου ήταν αποκρουστική.Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο που ήρθε τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους, ή εθεώρησαν την ύπαρξη τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περσότεροι, μαζύ με τους αιώνες. Σ' αυτούς απευθύνομαι. Αφού εδοκίμασα όλες τις χαρές!! είμαι έτοιμος για έναν ατιμωτικό θάνατο. Λυπούμαι τους δυστυχισμένους γονείς μου, λυπούμαι τ' αδέλφια μου. Αλλά φεύγω με το μέτωπο ψηλά. Ημουν άρρωστος.Σας παρακαλώ να τηλεγραφήσετε, για να προδιαθέση την οικογένειά μου, στο θείο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, οδός Μονής Προδρόμου, πάροδος Αριστοτέλους, Αθήνας.
Κ.Γ.Κ.

(Υ.Γ.) Και για ν' αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι αν επιχειρήσουνε να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης να δέσουν και μια πέτρα στο λαιμό τους. Ολη νύχτα απόψε, επί 10 ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ηπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθή ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγμένου.

[ Ενδιαφέρουσες προτάσεις βιβλίων ] Χ 6

2012-01-07T16:06:00.004+02:00

Ξεφυλλίζοντας διαδικτυακά τις τελευταίες μέρες, εντοπίσαμε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες προτάσεις βιβλίων και τις παρουσιάζουμε συγκεντρωτικά:

'Βιβλιο-προτάσεις' από το 2011!

2012-01-05T17:43:00.000+02:00

Προτεινόμενα βιβλία και ποιήματα από μια ακόμα blogger που έχει το ίδιο πάθος με εμάς: annabooklover.wordpress.com/2012/01/03/2011list

Ευχαριστούμε την Άννα Βάρνα για τις προτάσεις της και προσθέτουμε το ιστολόγιό της στα αγαπημένα μας (δείτε τη λίστα με τα ιστολόγια για βιβλία στη δεξιά στήλη).

Μια ακόμα εκπληκτική πρόταση είναι η ανάγνωση των ποιημάτων της Χλόης Κουτσουμπέλη στο δικό της νέο ιστολόγιο: chloekoutsoumpeli.blogspot.com

Η 'Πρέβεζα' του Κώστα Καρυωτάκη σε ερμηνεία Βασίλη Παπακωνσταντίνου

2011-12-05T03:12:00.001+02:00

Δύο διαπιστώσεις με οδήγησαν σε αυτή τη δημοσίευση: το μεγαλείο της ποίησης του Κώστα Καρυωτάκη και η μοναδικότητα της φωνής του Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

ΠΡΕΒΕΖΑ

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται

στους μαύρους τοίχους και τα κεραμύδια,

θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται

καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι

με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,

ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη

ο ήλιος, θάνατος μες στους θανάτους.

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει

για να ζυγίση μια "ελλειπή" μερίδα,

θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,

κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.

Την Κυριακή θ' ακούσουμε την μπάντα.

Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης

πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,

"Υπάρχω;" λες, κ' ύστερα "δεν υπάρχεις!"

Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.

Ισως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους

αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία...

Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,

θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.

Μερικές ενδιαφέρουσες σκέψεις για το ποίημα εδώ.

Συνδυασμός γραφής, φωτογραφίας και μουσικής σε δωρεάν ebook!

2011-11-24T23:21:00.001+02:00

“Ματριόσκα”: Νέα συλλογή διηγημάτων, φωτογραφίας και μουσικής από τις Βορειοδυτικές Εκδόσεις με ελεύθερη διανομή στο διαδίκτυο

Το πολυσυλλεκτικό έργο Ματριόσκα (διηγήματα, φωτογραφία, μουσική) του Ελ Ρόι κυκλοφορεί από τις Βορειοδυτικές εκδόσεις (http://voreiodytikes.blogspot.com) με την υποστήριξη της δισκογραφικής εταιρείας Antelma Music.

Ματριόσκα είναι η παραδοσιακή, ξύλινη ρωσική κούκλα μέσα στην κούκλα. Καθώς τα κομμάτια της ανοίγουν, με κάθε μικρότερη μορφή που εμφανίζεται αποκαλύπτονται όλο και σκοτεινότερα μυστικά.

Ταυτόχρονα, Ματριόσκα είναι ένα συνεργατικό έργο δεκατριών ανθρώπων που ποτέ δεν συναντήθηκαν όλοι μαζί. Λόγος, εικόνα και μελωδία συνθέτουν την όψη μιας χώρας που φθηναίνει και με κάθε γύρισμα σελίδας μοιάζει όλο και περισσότερο με τις ασπρόμαυρες σκέψεις και πράξεις μας.

Εμπνευστής του έργου «Ματριόσκα» είναι ο Ελ Ρόι, που εκπροσωπεί μια ολόκληρη ομάδα δημιουργών (Βασίλης Κωστάκης, Γιάννης Καρακατσανίδης, Ηλίας Κατσούρας, Άκης Βαϊου, Αριστοτέλης Καλύβας, Γιάννης Φαρσάρης, Ανθή Κύρκου, Δημήτρης Τσαπάρας, Χρήστος Κυριακόπουλος, Αποστόλης Τζίμας, Βασίλης Ντούρος, Νάσσια Ριμπά και ο Θωμάς Νάστος). Τα 13 μέλη της ομάδας βρίσκονται διασκορπισμένα σε έξι διαφορετικές πόλεις: Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Πολύκαστρο, Αθήνα, Ηράκλειο Kρήτης και Groningen Ολλανδίας και συνεργάστηκαν μέσω του διαδικτύου κατά τη διάρκεια ολόκληρης της δημιουργικής διαδικασίας.

Το e-book και η μουσική διατίθενται ελεύθερα στο Διαδίκτυο μέσω του δικτυακού τόπου www.matrioska.info

Τίτλος: Ματριόσκα

Συλλογικό έργο

Βορειοδυτικές Εκδόσεις

Επιμελητής: Ελ Ρόι

Φωτογραφία: Ηλίας Κατσούρας

ISBN: 978-960-99666-5-8

Σχήμα: 14 x 21 εκ.

Σελίδες: 80 + cd

Τιμή: 11,1 €

Ευχαριστούμε τον Γιάννη Φαρσάρη για την ενημέρωση.

«Θυμάμαι» της Βασιλικής Πέτσα

2011-11-06T14:36:00.000+02:00

Μια νεαρή συγγραφέας -ένα ώριμο μυθιστόρημα

Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα και κάθε ατομικιστική, αντικοινωνική απόπειρα κοινωνικής ανατροπής καταλήγει αναπόφευκτα σε έναν αντιπαραγωγικό μηδενισμό…

Συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στον Δρόμο στις 22/10/2011
(από τον Κώστα Στοφόρο)

Άνοιξα να το διαβάσω και το έκλεισα μόνον όταν έφτασα στην τελευταία σελίδα… Καθώς φαίνεται η δύσκολη εποχή που ζούμε κάνει καλό στη …δημιουργικότητα. Από αυτές τις σελίδες έχετε δει να παρελαύνουν πολλοί νέοι συγγραφείς που ήδη από τα πρώτα τους βήματα φαίνεται πως έχουν καταφέρει να αρθρώσουν μια δική τους γλώσσα και δημιουργούν ελπίδες για μια γενιά που θα ανανεώσει το μυθιστόρημα, το διήγημα, την ποίηση.Η Βασιλική Πέτσα ήταν μια ακόμη ευχάριστη έκπληξη. Το ολιγοσέλιδο μυθιστόρημά της μας ταξιδεύει στα τι και τα πως ενός εγκλήματος, μέσα από πολυπρόσωπη αφήγηση, καταφέρνοντας με εξαιρετικό τρόπο να αποτυπώσει το κλίμα και τη ζωή στην ελληνική επαρχία του 2011.

«Η Γυναίκα των Δελφών» ταξιδεύει στην Ιταλία

2011-11-06T01:57:00.001+02:00

Σημαντική θεωρείται η συμβολή της Άννας Δρακοπούλου, Ελληνίδας κατοίκου της Ιταλίας, να εκπροσωπηθεί φέτος η χώρα μας στη διεθνή έκθεση βιβλίου, "Umbria libri 2011". Η καθιερωμένη αυτή έκθεση πρόκειται να διεξαχθεί στην Περούτζια από τις 10 μέχρι τις 13 Νοεμβρίου. Εκεί θα πραγματοποιηθεί η παρουσιάση του μυθιστορήματος, «Η Γυναίκα των Δελφών» της Ελένης Στασινού,το οποίο έχει εκδοθεί από τον οίκο, «Ωκεανός».

Στον παρακάτω σύνδεσμο, μπορείτε να διαβάσετε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση του βιβλίου από τον Μπάμπη Δερμιτζάκη:

http://www.lexima.gr/lxm/read-1702.html

Για περισσότερες πληροφορίες για την παρουσία της Ελένης Στασινού στη διεθνή έκθεση βιβλίου της Περούτζια, μπορείτε να επισκεφτείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.insterea.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=9750%3A-qumbria-libri-2011q&catid=34%3A2010-07-26-14-51-04&Itemid=71

"Oι Μύγες" του Ζαν-Πωλ Σαρτρ

2011-10-26T17:16:00.003+03:00

Ο Ζαν-Πωλ Σάρτρ (1905-1980) ήταν Γάλλος λογοτέχνης, κριτικός, φιλόσοφος και από τους πιο γνωστούς εκπροσώπους του υπαρξισμού. Σπούδασε στην Ecole Normal Supérieure και δίδαξε σε λύκεια της χώρας του από το 1931 ως το 1944 με εξαίρεση το χρονικό διάστημα , κατά το οποίο υπηρέτησε στο γαλλικό στρατό και πιάστηκε αιχμάλωτος κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου., ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την πνευματική του πορεία. Οι εμπειρίες του από τη συμμετοχή του στη γαλλική αντίσταση εναντίον των Γερμανών ήταν η αιτία της μεταστροφής του από ένα αδιάφορο πολιτικά πρόσωπο σ'έναν κοινωνικά ευαισθητοποιημένο πολίτη. Έτσι, ίδρυσε με τη σύντροφό του Σιμόν Ντε Μπωβουάρ και το Μερλώ Ποντύ το περιοδικό λογοτεχνικού και πολιτικού, Les temps modernes. Επίσης, συνεργάστηκε με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας προς το οποίο ασκούσε πάντοτε κριτική. Ακόμα, μαζί με το Ράσελ στη Στοκχόλμη κατέβαλε προσπάθειες για τη δημιουργία δικαστηρίου κατά των εγκλημάτων του πολέμου των Η.Π.Α. στο Βιετνάμ. Ο Ζαν-Πωλ Σάρτ τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1964, το οποίο αρνήθηκε, όμως, να παραλάβει. Στη συγγραφική του παραγωγή το λογοτεχνικό έργο του είναι συνυφασμένο με το φιλοσοφικό.

"Oι Μύγες" του Ζαν-Πωλ Σάρτρ

O Zαν-Πωλ Σαρτρ γράφει το θεατρικό έργο "Οι Μύγες" το 1943, το οποίο βασίζεται στον αρχαίο ελληνικό μύθο των Ατρειδών. Ο κάθε ήρωας είναι μία ξεχωριστή προσωπικότητα. Όλοι οι ήρωες έχουν τη δυνατότητα της εκλογής , γεγονός που προϋποθέτει την ελευθερία τους. Είναι υπεύθυνοι για τις πράξεις τους , με τη διαφορά ότι άλλοι ήρωες αναγνωρίζουν το γεγονός αυτό και άλλοι το αρνούνται και εθελοτυφλούν. Ο Σαρτρ είναι o φιλόσοφος που θεωρεί ότι ο άνθρωπος είναι ελεύθερος και υπάρχει πριν απ' όλα, καθώς ρίχνεται σε ένα μέλλον με απώτερο σκοπό την αυτοπραγμάτωσή του. Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι με κακή πίστη και με τάσεις εφησύχασης. Θεωρεί την εκλογή ως την πρωταρχική , αυθόρμητη κίνηση του ανθρώπου , αλλά τη θέληση, μεταγενέστερη, μεστή και συνειδητή.

Πιο συγκεκριμένα, ο Φλέβιος/Ορέστης είναι ο κεντρικός ήρωας του παραπάνω δράματος. Το όνομα "Φλέβιος" αποτελεί το ψευδώνυμο του Ορέστη, και πρώτα απ'όλα εξυπηρετεί την παραναγνώρισή του από τους ιθαγενείς του γενέθλιου τόπου του, όπου επιστρέφει μετά από χρόνια. Στη συνέχεια, όμως, αποκαλύπτεται ότι αυτό το προσωπείο του Φλέβιου, διδαδραματίζει και ένα άλλο ρόλο, τον αντίποδα του Ορέστη. Μέσα από την αποκάλυψη της ψεύτικης και αληθινής ταυτότητας του κεντρικού ήρωα, υποδηλώνεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας μεταμόρφωσης του ανθρώπου. Ο άνθρωπος , σύμφωνα με τον υπαρξισμό, δημιουργεί ο ίδιος τον εαυτό του , τον σχεδιάζει και τον ενσαρκώνει. Ο Ορέστης είναι το τέλειο παράδειγμα ανθρώπου που σχεδιάζει σταδιακά τον εαυτό του και ρίχνεται σ'ένα μέλλον.

Ως άπατρις είναι ένας άνθρωπος δίχως ρίζες , δεν ανήκει πουθενά, δεν τον δεσμέυει τίποτα, δεν φέρει καμία ευθύνη. Ταυτόχρονα, όμως, είναι ένας άνθρωπος που αμφιταλαντεύεται και προβληματίζεται γι'αυτήν την πράξη που θα του δώσει το δικαίωμα ν'ανήκει κάπου, που θα τον οδηγήσει στον προορισμό του: "Υπάρχουν άνθρωποι που γεννιούνται με δεσμά , χωρίς να μπορούν να διαλέξουν. Τους έριξαν σ' ένα δρόμο του και στο τέλος του δρόμου τούς περιμένει μια πράξη. Η πράξη τους."

Ο Ορέστης είναι ελεύθερος και μέσα από τη δράση του αυτοπραγματώνεται και δίνει αξία , καθώς επίσης νοηματοδοτεί την ελευθερία του, αυτοδεσμευόμενος απένατι στους άλλους. Απευθυνόμενος στο Δία, το δημιουργό των ανθρώπων,ο Ορέστης δηλώνει "Εγώ είμαι λευτεριά μου". Είναι ένας ελεύθερος άνθρωπους που έχει, όμως, την ανάγκη να αναγνωριστεί από τους άλλους και ανήκει κάπου. Δε διστάζει να συγκρουστεί με την αθωότητα, την καλοσύνη , τη φρονιμάδα με απώτερο σκοπό την αυτό-ολοκλήρωσή του. Ο Ορέστης έχει ένα προορισμό και ένα σκοπό , τη σωτηρία της αδερφής του και της πόλης του Άργους. Σκοτεινιάζουν τα μάτια του και χάνει την αθωότητά του για να αναγνωριστεί από την αδερφή του, την Ηλέκτρα και να μπρέσει να ανήκει κάπου.

Ο Αίγιστος, μετά τη δολοφονία του αδερφού του, Αγαμέμνονα με τη βοήθεια της Κλυταιμνήστρας ανέλαβε τη διακυβέρνηση του Άργουςκαι τροφοδοτεί με τύψεις το λαό ώστε να μην τον βλάψουν. Δεν αισθάνεται τύψεις για το φόνο του αδερφού του, γιατί τον ενδιαφέρει μόνο η εξουσία. Αποδίδει ρη δολοφονία του αδερφού του στο Δία, δηλαδή ισχυρίζεται ότι εκείνος τον παρακίνησε και υποτάσσεται στη μοίρα. Στο τέλος, ο Αίγιστος αποδέχεται όλες τις απεχθείς πράξεις του και όλα τα λόγια του υπαρχουν για να συνθέτουν την ύπαρξή του, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία του Υπαρξισμού ότι ο άνθρωπος διαμορφώνει τον εαυτό του σύμφωνα με τις πράξεις που επιλέγει και εκτελεί. Όταν κάποιος δηλώνει μετάνοια, δεν είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του.

Δύο γυναίκες σε σύγκρουση, η Κλυταιμνήστρα και η κόρη της, Ηλέκτρα. Δύο γυναίκες παράτολμες που στο τέλος επιλέγουν την τιμωρία, τις ενοχές και αποποιούνται κάθε ευθύνη των πράξεων τους. H Kλυταιμνήστρα φαίνεται να κινείται από μικροπρεπή κίνητρα , ενώ η Ηλεκτρα έχει σκοπό να γιατρέψει το λαό του ΄Αργους. Εξεγείρεται παρασυρόμενη από το συναίσθημά της.

Το πλήθος , ο λαός του Άργους διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Το Άργος έχει ερημώσει και ο λαός του ζει με προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες. Φοβούνται ακόμα και τη σκιά τους. Ζουν με τύψεις και έχουν έντονο το στοιχείο της εφησύχασης και δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη τους. Ο φόβος τροφοδοτεί την υποκρισία τους. Η ηθική του πλήθους , όλες οι ηθικές τους αξίες πηγάζουν από το φόβο.

Οι "Μύγες" δεν είναι παρά ένα σύμβολο. Έχουν χυθεί στην πόλη και συμβολίζουν τις Ερινύες, τις τύψεις. Σύμφωνα με τη φιλοσοφική θεωρία του Ζ-Π Σαρτρ , κατά την κακή πίστη, ο άνθρωπος προσπαθεί να ξεφύγει από την ελευθερία και την ευθύνη του. Οι "Μύγες", ακόμα συμβολίζουν αυτήν την κακή πίστη. Οι άνθρωποι για να λυτρωθούν από τις τύψεις του αποποιούνται την ελευθερία και την ευθύνη τους.

Σύμφωνα με τον Ερίκ-Εμανουέλ Σμιτ , η φιλοσοφία αξιώνει να εξηγήσει τον κόσμο, το θέατρο τον αναπαριστήσει. Ο Ζ-Π. Σαρτρ με εξαιρετική μαεστρία συνδυάζει τη φιλοσοφία με την τέχνη. Συχνά απαντά μέσα από τα λογοτεχνικά του έργα σε καίρια φιλοσοφικά ερωτήματα που θέτει ο Υπαρξισμός. Αν η φιλοσοφία είναι η θεωρία , η ζωή σα μια σκηνή θεάτρου είναι η εφαρμογή της θεωρίας αυτής μέσα από τη πράξη/τη δράση. Εγείρεται ένα επίκαιρο και ενδιαφέρον ζήτημα , αυτό του δίπολου της ελευθερίας και της ευθύνης. Άραγε μπορεί να είναι κανείς ελεύθερος χωρίς να πράττει, χωρίς να είμαι υπεύθυνος για τις εκάστοτε πράξεις του ή μήπως επιλέγει την εφησύχαση , την αδράνεια για να αποφύγει την ανάληψη ευθυνών;

Xρήσιμοι σύνδεσμοι:

Αναφορές στο θεατρικό έργο του Ζ-Π Σαρτρ, "Οι Μύγες" :

http://www.theaterst.upatras.gr/el/metaptuxiakes/PAPADEMETRIOU.pdf

Φραντς Κάφκα, 'Η Δίκη'

2011-10-01T19:21:00.001+03:00

η δικη-φραντς καφκα

Ενδιαφέρουσα ερμηνεία του βιβλίου:
anagnosi.blogspot.com/2007/07/blog-post.html

Η Παράξενη Χρονομηχανή του Άρη Δημοκίδη

2011-09-22T13:48:00.000+03:00

Θα πήγαιναν να βρουν τους φίλους τους για να παίξουν όλοι μαζί. Τώρα πια ήξεραν πως οι μαγικές τους δυνάμεις, οι χρονομηχανές και οι συναρπαστικές περιπέτειες δεν θα κρατούσαν για πάντα. ήξεραν πως όταν θα μεγάλωναν, η φαντασία που είχαν τώρα, ως παιδιά, δεν θα ήταν πια τόσο δυνατή.
Όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν, σκέφτηκαν οι ΣΤΕ. Αλλά μέχρι τότε υπάρχει άπλετος χρόνος για να χαρούμε το εδώ και τώρα. Πάντα υπάρχει χρόνος - αν το θελήσουμε και το απαιτήσουμε! - για να ζήσουμε ευτυχισμένοι το κάθε λεπτό της μίας και μοναδικής ζωής που έτυχε να έχουμε...

Ο επίλογος του βιβλίου Η παράξενη Χρονομηχανή, του Άρη Δημοκίδη.

Χθες βράδυ τελειώσαμε και το τελευταίο βιβλίο με τις περιπέτειες των ΣΤΕ.
Πολλά βράδυα τον τελευταίο μήνα διαβάζαμε και από ένα ή δύο κεφάλαια. Πότε εγώ πότε η μαμά του. Παρόλα αυτά η γλώσσα, η ροή, η ιστορία, το δέσιμο με τους ήρωες μετά από 3 βιβλία ακόμη που έχουν προηγηθεί, δημιουργούσαν μια οικειότητα και ξεπερνούσαν τα κενά στην ιστορία. Έχοντας διαβάσει άλλο ενάμιση βιβλίο των ΣΤΕ, θεωρώ ότι στο συγκεκριμένο ο Άρης Δημοκίδης έχει "ανέβει επίπεδο". Είναι πιο ώριμο σε εκτέλεση, πιο δεμένο, έχει πιο γρήγορη γλώσσα χωρίς να δημιουργεί κενά.
Και φυσικά πάντα σου δημιουργεί την διάθεση να διαβάσεις, να μάθεις, να μελετήσεις όλα αυτά τα στοιχεία που παραθέτει, σε βάζει μέσα σε αλλόκοτες περιπέτειες. Ζεις κινηματογραφικά! Νιώθεις παιδί, ήρωας αόρατος και συ!
Ξαναδιάβασα τον Θησαυρό της Βαγίας το καλοκαίρι στον μεγάλο και πραγματικά η γλώσσα της Ζωρζ Σαρρή με είχε συνεπάρει και ένιωθα ότι διέφερε πολύ από την γλώσσα που χρησιμοποιούν οι σημερινοί συγγραφείς παιδικών βιβλίων. Το ίδιο μπορώ να πω ότι ένιωσα τώρα και στην "παράξενη Χρονομηχανή".

Ο Γιώργος το καταχάρηκε. Το συζητούσε και άλλες ώρες και στιγμές, κάνοντας αναφορές μέχρι και στις χωροχρονικές τρύπες. Αλλά ακόμη και αν δεν εξωτερικεύει πολλές σκέψεις ο Γιώργος, είμαι σίγουρος ότι γεννάει και αποθηκεύει σκέψεις μετά από κάθε ανάγνωση.
Κι εμείς με την βραδινή ανάγνωση κάνουμε ένα ενδιαφέρον διάλειμμα από έγνοιες και ηρεμούμε από την ένταση της ημέρας.
Και συχνά αναρωτιέμαι γιατί δεν διαβάζω έτσι από ένα δυο κεφάλαια κάθε βράδυ από ένα βιβλίο, αντί να χαζέψω στην τηλεόραση ή στο laptop ή να περιμένω να βρω 2-3 ώρες ή να πάω διακοπές.

Πάντα υπάρχει χρόνος... για όμορφες στιγμές που ξεχωρίζουν μες την καθημερινότητά μας!

Το Μυθιστόρημα της Μαρίας Πολυδούρη

2011-09-08T01:51:00.002+03:00

Η Μαρία Πολυδούρη (1902-1930) , εκτός από τις ποιητικές συλλογές "Ηχώ στο χάος", " Οι τρίλιες που σβήνουν" και άλλα ανέκδοτα ποιήματα της , στο ποιητικό ενεργητικό της, συμπεριλαμβάνεται ένα ημιτελές , άτιτλο μυθιστόρημα που μπορεί να χαρακτηριστεί ως προσχέδιο. Γράφτηκε το 1926 , ενώ η Μαρία Πολυδούρη παραθέριζε στη Φτέρη Αιγίου. Τον ίδιο χρόνο ταξιδεύει για Παρίσι και προσβάλλεται από φυματίωση. Αντίθετα από την ποίηση της στην οποία εξυμνεί τον έρωτα, το θάνατο και το ανεκπλήρωτο της φύσης ώστε να την κατατάσσουμε στο κίνημα του νεορομαντισμού, στο μυθιστόρημα της δίνει στοιχεία για το κλίμα και την νοοτροπία που επικρατεί εκείνη την εποχή , την οποία αντιμετωπίζει με σαρκασμό και κριτική στάση.

Το μυθιστόρημα αυτό μπορεί να χωριστεί σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος χωρίζεται σε δεκατέσσερα κεφάλαια, ενώ το δεύτερο είναι ενιαίο. Επίσης το πρώτο μέρος το συνθέτουν περίπου είκοσι χαρακτήρες . Η αφηγήτρια δίνει στοιχεία για τις ζωές αυτών των χαρακτήρων και τους αναλύει με ψυχογραφικό τρόπο. Για τη δική της ζωή δεν έχουμε σημαντικά στοιχεία. Η ζωή της περιστρέφεται γύρω από τις ζωές των άλλων , τους οποίους είτε συναναστρέφεται είτε όχι και δεν την επηρεάζουν ουσιαστικά. Συμμετέχει στη ζωή τους με υπολανθάνων τόπο, κυρίως μέσω κοινών γνωστών. Και οφείλουμε να θεωρήσουμε σημαντικό πως λαμβάνει θέση σε ζητήματα και ερωτήματα που προβληματίζουν τους χαρακτήρες αυτούς, π.χ. περί ηθικής, περί έρωτα και απιστίας.

Στο δεύτερο μέρος, ο βασικός και πιο ενδιαφέρον χαρακτήρας είναι ο Λεωνίδας, ο οποίος γράφει ένα μυθιστόρημα , ενώ βρίσκεται στο Παρίσι και μόλις το εκδίδει, το αποστέλλει στον επιστήθιο φίλο του, Αιμίλιο, ο οποίος παραθερίζει με την αφηγήτρια στο Ακροβούνι. Έτσι μαζί το διαβάζουν και το σχολιάζουν. Αποσπάσματα αυτού του μυθιστορήματος δίνουν απαντήσεις και λύνουν το μυστήριο ορισμένων χαρακτήρων του πρώτου μέρους , μιας και χαρακτηρίζεται ως η αυτοβιογραφία του Λεωνίδα.

Πιο συγκεκριμένα, η αφηγήτρια αξιολογεί τις συμπεριφορές των κύριων χαρακτήρων του μυθιστορήματος και ασκεί κριτική στη στάση ζωής τους. Συχνά δίνει γενικούς ορισμούς για τους άντρες και τις γυναίκες. Από τη μια πλευρά, οι άντρες παρουσιάζονται ως ασυνεπείς με τον εαυτό τους. Δεν είναι παρά ένας σωρός ωραίες ιδέες, ελεύθερες, κι όμως οι πράξεις τους μένουν ανεξέλεγκτες. Είναι πάντα πρόθυμοι να εξιλεωθούν και να ξαναμαρτήσουν. Από την άλλη πλευρά, οι γυναίκες προβάλλονται ως συνένοχες των αντρών που πρέπει να είναι πάντα άξιες της συμπάθειας τους και πέφτουν θύματα της γοητείας τους. Οι υπόλοιπες γυναίκες είναι αξιοκαταφρόνητες και μισητές , επειδή μηχανεύονται άνομα μέσα για να κατακτήσουν έναν άντρα. Σε αντιδιαστολή με τη μοιραία γυναίκα, η γυναίκα που ασχολείται αποκλειστικά με τα οικιακά εμφανίζεται ως υστερική, νευρική και υποχόνδρια, καθώς επίσης τη διακρίνει η ματαιοπονία. Η αξία της παραλληλίζεται με αυτή του κηφήνα.

Δεν αφήνει στο απυρόβλητο τους καλλιτέχνες, μερικούς από τους οποίους προβάλλονται ως κιτρινιάρικα παιδιά, ερωτευμένα με την τέχνη , αλλά ακόμα πιο πολύ με την κακοριζικιά τους, σαν να ήταν φορέας του ταλέντου τους. Επίσης, παρουσιάζονται δειλοί και στριμωγμένοι στη θέση τους, κρατώντας πεισματική σιωπή, δείγμα περιφρόνησης προς τους άλλους. τέλος, φαίνονται δήθεν και επιδεικνύουν τόλμη μόνο στα μοναχικά συναπαντήματα τους με τις γυναίκες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο διαχωρισμός των χαρακτήρων σε πιθανές κοινωνικές τάξεις από ενός είδους βεμπεριανής προσέγγισης: στην εργατική, στη μικροαστική, στην αστική και σε αυτήν που αποτελείται από διανοούμενους και καλλιτέχνες. Οι βασικοί χαρακτήρες της εργατικής τάξης περιγράφονται ως αθώοι και αγνοί, καθώς επίσης τους διακρίνει η καλοσύνη, η αξιοπρέπεια και ο αλτρουισμός τους. Οι μικροαστοί, όσο και οι αστοί, προβάλλονται ως κυνικοί και εκκεντρικοί. Ενδιαφέρονται για καθημερινά και κοινότοπα ζητήματα. Λειτουργούν με βάση τα ένστικτα τους και τους διακρίνει έντονος φιλοτομαρισμός. Οι διανοούμενοι και οι καλλιτέχνες, ίσως επειδή συνήθως παραπαίει στις δυο αυτές τάξεις, φανερώνονται ως αντιφατικοί χαρακτήρες που όμως έχουν τη συνείδηση της κατάστασης τους. Μέσα από ατέρμονες αμφιταλαντεύσεις προσπαθούν να ισορροπήσουν. Ο καθένας τους έχει μια ηθική, την οποία υπερβαίνει και υπακούει στα πάθη του. Συχνά στρέφονται στον εσωτερικό κόσμο τους και συγκρούονται με τον εαυτό τους. Τέλος, εκφράζουν προβληματισμούς για ζητήματα ηθικής.

Η Μαρία Πολυδούρη μέσα από το μυθιστόρημα αυτό ασκεί ιδιαίτερα έντονη κριτική στην εποχή , κατά τη διάρκεια της οποίας ζει και δημιουργεί, καθώς και στην ηθική που τη χαρακτηρίζει. Ενδιαφέρον είναι ότι οι ήρωες φαίνονται να διαχωρίζονται σε κοινωνικές τάξεις με ένα είδος βεμπεριανής άποψης,στην εργατική , στη μικροαστική, στην αστική και σε μια άλλη , αυτή των διανοούμενων και καλλιτεχνών. Οι κύριοι χαρακτήρες που εκπροσωπούν την εργατική τάξη
παρουσιάζονται αθώοι και αγνοί. Τους διακρίνει η καλοσύνη, η αξιοπρέπεια και ο αλτρουισμό τους. Οι μικροαστοί, όσο και οι αστοί, προβάλλονται ως κυνικοί και εγωκεντρικοί. Ενδιαφέρονται αποκλειστικά για καθημερινά και κοινότοπα ζητήματα. Λειτουργούν με βάση τα ένστικτά τους και τους διακρίνει ο φιλοτομαρισμός. Οι διανοούμενοι, ίσως επειδή παραπαίουν και στις δύο αυτές κοινωνικές τάξεις, φανερώνονται ως αντιφατικοί χαρακτήρες που όμως έχουν συνείδηση αυτής της κατάστασης. Μέσα από ατέρμονες αμφιταλαντεύσεις προσπαθούν να ισορροπήσουν. Ο καθένας έχει μια δική του ηθική που όμως συχνά την υπερβαίνει, υπακούοντας στα πάθη του. Δεν είναι καθόλου σπάνιο να στρέφονται προς τον εσωτερικό τους κόσμο και να συγκρούονται με τον ίδιο τους τον εαυτό με αποτέλεσμα να εκφράζουν προβληματισμούς για ηθικά ζητήματα.

Η Μαρία Πολυδούρη μέσα από το μυθιστόρημα της θίγει ένα ακόμα φλέγον ζήτημα , αυτό της κοινωνικής θέσης της γυναίκας που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο εκείνην την εποχή. Από τη μία πλευρά, μερικές γυναίκες είναι προσκολλημένες στον οικιακό τους χώρο και δεν συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική ζωή. Λειτουργούν σα διακοσμητικά στοιχεία και ασχολούνται με εξαιρετική επιτήδευση με την εμφάνισή τους στοχεύοντας σε ένα επιτυχημένο-πλούσιο γάμο. Συγχρόνως πραγματοποιείται η έξοδος των γυναικών της αστικής τάξης από τον οικιακό τους χώρο , οι οποίες απασχολούνται με τη φιλανθρωπία ανήκοντας σε φιλόπτωχα σωματεία και θρησκευτικούς συλλόγους. Τους ασκείται έντονη κριτική για την υποκριτική τους στάση και την ασυνέπεια προς τις πεποιθήσεις τους. Από την άλλη πλευρά, οι γυναίκες χειραφετούνται σταδιακά, σπουδάζουν στο πανεπιστήμιο, εργάζονται σε δημόσιες υπηρεσίες ή ακόμα επιλέγουν και το σύντροφό της. Συχνάζουν σε καφενεία, όπου συγκεντρώνονται ποιητές και στοχαστές για να συζητήσουν τους προβληματισμούς τους και να απαγγείλουν ποιήματα.

Το μυθιστόρημα αυτό αποτελεί την πρώτη και την τελευταία απόπειρα της Μαρίας Πολυδούρη. Εκτός από την καυστική κριτική στα κακώς κείμενα της εποχής και τη γλαφυρή περιγραφή των ηθών και των εθίμων, είναι ένα ευχάριστο και ενδιαφέρον ανάγνωσμα, επειδή εντοπίζονται κοινά στοιχεία με την πραγματική ζωή της συγγραφέα και των οικείων προσώπων της. Το μυθιστόρημα αυτό, λοιπόν, είναι εμπλουτισμένο με αυτοβιογραφικά στοιχεία, όπως συμπεραίνεται από μία προσεκτική ανάγνωση του προσωπικού ημερολογίου της. Απ' ό,τι φαίνεται, κάθε συγγραφέας εμπεριέχεται στους μυθοπλαστικούς χαρακτήρες του , από τους πιο ευχάριστους μέχρι και τους πιο δυσάρεστους.

Απόσπασμα από τη σεμιναριακή εργασία "Το Μυθιστόρημα της Μαρίας Πολυδούρη", επιβλέπουσα καθηγήτρια, Χριστίνα Ντουνιά, 2004

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
Το Μυθιστόρημα: http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/maria_polydoyrh/

Ποίηση από τη Χλόη Κουτσουμπέλη

2011-09-06T02:07:00.000+03:00

Έχω τη τιμή να παρουσιάσω και σε αυτό το ιστολόγιο μια ποιήτρια και λογοτέχνη με απίστευτο ταλέντο που είχα τη τη τύχη να γνωρίσω από κοντά, τη Χλόη Κουτσουμπέλη. Όσοι την έχουν συμπεριλάβει στις επαφές τους στο Facebook, γνωρίζουν πώς είναι να σερφάρεις αμέριμνα, διαβάζοντας μικρά νέα και χαζεύοντας φωτογραφίες, και ξαφνικά να ανακαλύπτεις ένα απαστράπτον διαμάντι μπροστά σου: ένα ποίημα ή απλά ένα κομμάτι από προσωπικές σκέψεις της Χλόης, τόσο μικρό αλλά τόσο μεστό από νόημα, τόσο απλά δοσμένο, αλλά ταυτόχρονα τόσο πολύπλοκο στη σύλληψή του.

Παραθέτω, λοιπόν, με την άδειά της, λίγα από τα ποιήματα- διαμάντια που η ίδια έχει δημοσιεύσει στο Facebook, για να πάρουν όλοι οι αναγνώστες κάτι από τη λάμψη τους.

ΕΛΛΕΙΨΗ ΧΩΡΟΥ

Σε ένα κιβώτιο μου έστειλες όλα τα πράγματά μου.

Την πουκαμίσα, την θήκη των φακών,

το ποίημα που έγραψες για μένα,

τον πίνακα που θα κρεμούσαμε στον τοίχο

τον κενό χώρο στην ντουλάπα σου

τα άδεια ράφια με τα βιβλία φαντάσματα.

Φαντάζομαι πως όσο τακτικά και αν δίπλωσες

δεν μπόρεσες να χωρέσεις το κρεβάτι,

όλο φούσκωνε σαν αερόστατο

και πετούσε μακριά.

Ούτε κι εγώ έχω όμως χώρο πια γι αυτά.

Η αποθήκη μου βλέπεις,

είναι γεμάτη νεκρά φθινόπωρα

και μικρά ξεχαρβαλωμένα πάντα

με χαλασμένα ελατήρια.

Η ΠΡΩΤΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Φορούσα κουρέλια κι έτρεχα στα τέσσερα

είχα τυλίξει τα πληγιασμένα πόδια σε φύλλα δέντρων

πατούσα σε θραύσματα από παλιά ρολόγια

ένας κούκος χτυπούσε διαρκώς μεσάνυχτα

είχα μόλις αντέξει την εποχή των παγετώνων

και το καλοκαίρι έσταζε καυτό ιδρώτα

δεν είχα γονείς ούτε ιστορία

θυμόμουν μόνο το αυγό που έσκασε

και τον κόκκινο κρόκο που ήλιος ξεπήδησε από μέσα.

Σε είδα ξαφνικά ψηλό και ακίνητο

στην μέση εκεί του πουθενά

να μου ανοίγεις διάπλατα τα χέρια.

Τυφλά χώθηκα στην αγκαλιά σου.

Κάτι παλιό τότε κατέρρευσε με θόρυβο

και η πρώτη πανσέληνος γεννήθηκε στον κόσμο.

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΟΡΧΙΔΕΑ ΟΛΟ ΘΑΛΑΣΣΑ

Στον κόσμο του άλλου

μπαίνεις τρυφερά

γυμνός όπως σε Ιερό.

Ειναι μια ορχιδέα όλο θάλασσα.

Βρέχεις τα πόδια σου στα βελούδινά της πέταλα.

Χαίρεσαι και φοβάσαι.

Γνωρίζεις.

Πως κάθε ορχιδέα ανοιγοκλείνει στους χτύπους της καρδιάς

είναι μυστική και αρχέγονη

και πως μέσα της αλλάζεις.

Ύστερα από αυτό ποτέ δεν θάσαι ο ίδιος.

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ

Ο ξύλινος κούκλος που άκουγε στο όνομα Πινόκιο

ποτέ δεν τα κατάφερε να γίνει αληθινό αγόρι

έχασε μικρός την μάνα του

τον κατάπιε μία φάλαινα

δεν έμαθε ποτέ του να πενθεί.

Αφού τον έβγαλε από τον Λαβύρινθο

μόνη εγκατέλειψε σε ένα νησί

την Αριάδνη ο Θησέας

«μου έδωσες χαρά και ελπίδα,

γι αυτό αιώνια θα σ’ ευγνωμονώ»

της φώναξε από το καράβι του

κουνώντας το μαντήλι.

«Ηταν μόνο μια στιγμή υπέρβασης»

απολογήθηκε στην Φωνή ο Αδάμ

«άλλωστε Εδέμ σημαίνει ασφάλεια,

ισορροπία και τάξη

κι εγώ ήμουν ανέκαθεν νομοταγής,

αυτήν να διώξετε, την μάγισσα»

και έφτυσε το μήλο του.

«Σε σένα πάντα θα γυρνάω» είπε στην Πηνελόπη ο Κλώνος.

Παρίστανε τον Οδυσσέα ενώ ήταν ένας ακόμα απρόσωπος μνηστήρας.

Πες μου λοιπόν εσύ

που ήσουν κοινωνός του Μυστηρίου

εκείνη την Παρασκευή στο όρος των Ελαιών,

στο αεροδρόμιο πριν από την τελευταία πτώση

πόσα αργύρια εισέπραξες

για εκείνο το φιλί που μούδωσες στο στόμα;

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ (ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ)

Αν φανταζόσουν άλογο;

Θαλασσινό.

Και αν σκάλα;

Στο χείλος του γκρεμού.

Και σπίτι;

Κάπου μαζί.

Και έρωτας;

Αυτό που τελικά δεν ζήσαμε οι δυό μας.

Χλόη Κουτσουμπέλη:

Γεννήθηκα το 1962 στην Θεσσαλονίκη. Σπούδασα Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Ποιητικές συλλογές:

Σχέσεις Σιωπής, εκδόσεις Εγνατία 1984

Η νύχτα είναι μια φάλαινα, εκδόσεις Βιβλιοπωλείο Λοξίας 1990

Η αποχώρηση της Λαίδης Κάπα, εκδόσεις Νέα Πορεία 2004

Η Λίμνη, ο Κήπος και η Απώλεια, εκδόσεις Νέα Πορεία 2006

Η αλεπού και ο κόκκινος χορός, εκδόσεις Γαβριηλίδης 2009

Μυθιστόρημα -Ψιθυριστά, εκδόσεις Παρατηρητής, 2002

Θεατρικό - Ορφέας στο μπαρ, εκδόσεις Πάροδος 2005

Γιάννης Ρίτσος - Ἡ σονάτα τοῦ σεληνόφωτος

2011-09-05T01:25:00.002+03:00

Ἀνοιξιάτικο βράδι. Μεγάλο δωμάτιο παλιοῦ σπιτιοῦ. Μιὰ ἡλικιωμένη γυναίκα ντυμένη στὰ μαῦρα μιλάει σ᾿ ἕναν νέο. Δὲν ἔχουν ἀνάψει φῶς. Ἀπ᾿ τὰ δυὸ παράθυρα μπαίνει ἕνα ἀμείλικτο φεγγαρόφωτο. Ξέχασα νὰ πῶ ὅτι ἡ γυναίκα μὲ τὰ μαῦρα ἔχει ἐκδώσει δυό-τρεῖς ἐνδιαφέρουσες ποιητικὲς συλλογὲς θρησκευτικῆς πνοῆς. Λοιπόν, ἡ Γυναίκα μὲ τὰ μαῦρα μιλάει στὸν νέο.

Ἄφησέ με ναρθῶ μαζί σου. Τί φεγγάρι ἀπόψε! Εἶναι καλὸ τὸ φεγγάρι, - δὲ θὰ φαίνεται ποὺ ἄσπρισαν τὰ μαλλιά μου. Τὸ φεγγάρι θὰ κάνει πάλι χρυσὰ τὰ μαλλιά μου. Δὲ θὰ καταλάβεις. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

Ὅταν ἔχει φεγγάρι, μεγαλώνουν οἱ σκιὲς μὲς στὸ σπίτι, ἀόρατα χέρια τραβοῦν τὶς κουρτίνες, ἕνα δάχτυλο ἀχνὸ γράφει στὴ σκόνη τοῦ πιάνου λησμονημένα λόγια - δὲ θέλω νὰ τ᾿ ἀκούσω. Σώπα.

Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου λίγο πιὸ κάτου, ὡς τὴ μάντρα τοῦ τουβλάδικου, ὡς ἐκεῖ ποὺ στρίβει ὁ δρόμος καὶ φαίνεται ἡ πολιτεία τσιμεντένια κι ἀέρινη, ἀσβεστωμένη μὲ φεγγαρόφωτο τόσο ἀδιάφορη κι ἄϋλη, τόσο θετικὴ σὰν μεταφυσικὴ ποὺ μπορεῖς ἐπιτέλους νὰ πιστέψεις πὼς ὑπάρχεις καὶ δὲν ὑπάρχεις πὼς ποτὲ δὲν ὑπῆρξες, δὲν ὑπῆρξε ὁ χρόνος κ᾿ ἡ φθορά του. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

Θὰ καθίσουμε λίγο στὸ πεζούλι, πάνω στὸ ὕψωμα, κι ὅπως θὰ μᾶς φυσάει ὁ ἀνοιξιάτικος ἀέρας μπορεῖ νὰ φαντάζουμε κιόλας πὼς θὰ πετάξουμε, γιατί, πολλὲς φορές, καὶ τώρα ἀκόμη, ἀκούω τὸ θόρυβο τοῦ φουστανιοῦ μου, σὰν τὸ θόρυβο δυὸ δυνατῶν φτερῶν ποὺ ἀνοιγοκλείνουν, κι ὅταν κλείνεσαι μέσα σ᾿ αὐτὸν τὸν ἦχο τοῦ πετάγματος νιώθεις κρουστὸ τὸ λαιμό σου, τὰ πλευρά σου, τὴ σάρκα σου, κι ἔτσι σφιγμένος μὲς στοὺς μυῶνες τοῦ γαλάζιου ἀγέρα, μέσα στὰ ρωμαλέα νεῦρα τοῦ ὕψους, δὲν ἔχει σημασία ἂν φεύγεις ἢ ἂν γυρίζεις οὔτε ἔχει σημασία ποὺ ἄσπρισαν τὰ μαλλιά μου, δὲν εἶναι τοῦτο ἡ λύπη μου - ἡ λύπη μου εἶναι ποὺ δὲν ἀσπρίζει κ᾿ ἡ καρδιά μου. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

Τὸ ξέρω πὼς καθένας μοναχὸς πορεύεται στὸν ἔρωτα, μοναχὸς στὴ δόξα καὶ στὸ θάνατο. Τὸ ξέρω. Τὸ δοκίμασα. Δὲν ὠφελεῖ. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

Φορές-φορές, τὴν ὥρα ποὺ βραδιάζει, ἔχω τὴν αἴσθηση πὼς ἔξω ἀπ᾿ τὰ παράθυρα περνάει ὁ ἀρκουδιάρης μὲ τὴν γριὰ βαριά του ἀρκούδα μὲ τὸ μαλλί της ὅλο ἀγκάθια καὶ τριβόλια σηκώνοντας σκόνη στὸ συνοικιακὸ δρόμο ἕνα ἐρημικὸ σύννεφο σκόνη ποὺ θυμιάζει τὸ σούρουπο καὶ τὰ παιδιὰ ἔχουν γυρίσει σπίτια τους γιὰ τὸ δεῖπνο καὶ δὲν τ᾿ ἀφήνουν πιὰ νὰ βγοῦν ἔξω μ᾿ ὅλο ποὺ πίσω ἀπ᾿ τοὺς τοίχους μαντεύουν τὸ περπάτημα τῆς γριᾶς ἀρκούδας -κ᾿ ἡ ἀρκούδα κουρασμένη πορεύεται μὲς στὴ σοφία τῆς μοναξιᾶς της, μὴν ξέροντας γιὰ ποῦ καὶ γιατί -ἔχει βαρύνει, δὲν μπορεῖ πιὰ νὰ χορεύει στὰ πισινά της πόδια δὲν μπορεῖ νὰ φοράει τὴ δαντελένια σκουφίτσα της νὰ διασκεδάζει τὰ παιδιά, τοὺς ἀργόσχολους τοὺς ἀπαιτητικοὺς καὶ τὸ μόνο ποὺ θέλει εἶναι νὰ πλαγιάσει στὸ χῶμα ἀφήνοντας νὰ τὴν πατᾶνε στὴν κοιλιά, παίζοντας ἔτσι τὸ τελευταῖο παιχνίδι της, δείχνοντας τὴν τρομερή της δύναμη γιὰ παραίτηση, τὴν ἀνυπακοή της στὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων, στοὺς κρίκους τῶν χειλιῶν της, στὴν ἀνάγκη τῶν δοντιῶν της, τὴν ἀνυπακοή της στὸν πόνο καὶ στὴ ζωὴ μὲ τὴ σίγουρη συμμαχία τοῦ θανάτου -ἔστω κ᾿ ἑνὸς ἀργοῦ θανάτου- τὴν τελική της ἀνυπακοὴ στὸ θάνατο μὲ τὴ συνέχεια καὶ τὴ γνώση τῆς ζωῆς ποὺ ἀνηφοράει μὲ γνώση καὶ μὲ πράξη πάνω ἀπ᾿ τὴ σκλαβιά της.

Μὰ ποιὸς μπορεῖ νὰ παίξει ὡς τὸ τέλος αὐτὸ τὸ παιχνίδι; Κ᾿ ἡ ἀρκούδα σηκώνεται πάλι καὶ πορεύεται ὑπακούοντας στὸ λουρί της, στοὺς κρίκους της, στὰ δόντια της, χαμογελώντας μὲ τὰ σκισμένα χείλια της στὶς πενταροδεκάρες ποὺ τὶς ρίχνουνε τὰ ὡραῖα καὶ ἀνυποψίαστα παιδιὰ ὡραῖα ἀκριβῶς γιατί εἶναι ἀνυποψίαστα καὶ λέγοντας εὐχαριστῶ. Γιατί οἱ ἀρκοῦδες ποὺ γεράσανε τὸ μόνο ποὺ ἔμαθαν νὰ λένε εἶναι: εὐχαριστῶ, εὐχαριστῶ. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

Συχνὰ πετάγομαι στὸ φαρμακεῖο ἀπέναντι γιὰ καμιὰν ἀσπιρίνη ἄλλοτε πάλι βαριέμαι καὶ μένω μὲ τὸν πονοκέφαλό μου ν᾿ ἀκούω μὲς στοὺς τοίχους τὸν κούφιο θόρυβο ποὺ κάνουν οἱ σωλῆνες τοῦ νεροῦ, ἢ ψήνω ἕναν καφέ, καί, πάντα ἀφηρημένη, ξεχνιέμαι κ᾿ ἑτοιμάζω δυὸ - ποιὸς νὰ τὸν πιεῖ τὸν ἄλλον;- ἀστεῖο ἀλήθεια, τὸν ἀφήνω στὸ περβάζι νὰ κρυώνει ἢ κάποτε πίνω καὶ τὸν δεύτερο, κοιτάζοντας ἀπ᾿ τὸ παράθυρο τὸν πράσινο γλόμπο τοῦ φαρμακείου σὰν τὸ πράσινο φῶς ἑνὸς ἀθόρυβου τραίνου ποὺ ἔρχεται νὰ μὲ πάρει μὲ τὰ μαντίλια μου, τὰ σταβοπατημένα μου παπούτσια, τὴ μαύρη τσάντα μου, τὰ ποιήματά μου, χωρὶς καθόλου βαλίτσες - τί νὰ τὶς κάνεις; - Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.

«Α, φεύγεις; Καληνύχτα.» Ὄχι, δὲ θἄρθω. Καληνύχτα. Ἐγὼ θὰ βγῶ σὲ λίγο. Εὐχαριστῶ. Γιατί ἐπιτέλους, πρέπει νὰ βγῶ ἀπ᾿ αὐτὸ τὸ τσακισμένο σπίτι. Πρέπει νὰ δῶ λιγάκι πολιτεία, -ὄχι, ὄχι τὸ φεγγάρι - τὴν πολιτεία μὲ τὰ ροζιασμένα χέρια της, τὴν πολιτεία τοῦ μεροκάματου, τὴν πολιτεία ποὺ ὁρκίζεται στὸ ψωμὶ καὶ στὴ γροθιά της τὴν πολιτεία ποὺ ὅλους μας ἀντέχει στὴν ράχη της μὲ τὶς μικρότητές μας, τὶς κακίες, τὶς ἔχτρες μας, μὲ τὶς φιλοδοξίες, τὴν ἄγνοιά μας καὶ τὰ γερατειά μας,-ν᾿ ἀκούσω τὰ μεγάλα βήματα τῆς πολιτείας, νὰ μὴν ἀκούω πιὰ τὰ βήματά σου μήτε τὰ βήματα τοῦ Θεοῦ, μήτε καὶ τὰ δικά μου βήματα. Καληνύχτα.

Τὸ δωμάτιο σκοτεινιάζει. Φαίνεται πὼς κάποιο σύννεφο θἄκρυβε τὸ φεγγάρι. Μονομιᾶς, σὰν κάποιο χέρι νὰ δυνάμωσε τὸ ραδιόφωνο τοῦ γειτονικοῦ μπάρ, ἀκούστηκε μία πολὺ γνώστη μουσικὴ φράση. Καὶ τότε κατάλαβα πὼς ὅλη τούτη τὴ σκηνὴ τὴ συνόδευε χαμηλόφωνα ἡ «Σονάτα τοῦ Σεληνόφωτος», μόνο τὸ πρῶτο μέρος. Ὁ νέος θὰ κατηφορίζει τώρα μ᾿ ἕνα εἰρωνικὸ κ᾿ ἴσως συμπονετικὸ χαμόγελο στὰ καλογραμμένα χείλη του καὶ μ᾿ ἕνα συναίσθημα ἀπελευθέρωσης. Ὅταν θὰ φτάσει ἀκριβῶς στὸν Ἅη-Νικόλα, πρὶν κατεβεῖ τὴ μαρμαρίνη σκάλα, θὰ γελάσει, -ἕνα γέλιο δυνατό, ἀσυγκράτητο. Τὸ γέλιο του δὲ θ᾿ ἀκουστεῖ καθόλου ἀνάρμοστα κάτω ἀπ᾿ τὸ φεγγάρι. Ἴσως τὸ μόνο ἀνάρμοστο νἆναι τὸ ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἀνάρμοστο. Σὲ λίγο, ὁ Νέος θὰ σωπάσει, θὰ σοβαρευτεῖ καὶ θὰ πεῖ «Ἡ παρακμὴ μιᾶς ἐποχῆς». Ἔτσι, ὁλότελα ἥσυχος πιά, θὰ ξεκουμπώσει πάλι τὸ πουκάμισό του καὶ θὰ τραβήξει τὸ δρόμο του. Ὅσο γιὰ τὴ γυναίκα μὲ τὰ μαῦρα, δὲν ξέρω ἂν βγῆκε τελικὰ ἀπ᾿ τὸ σπίτι. Τὸ φεγγαρόφωτο λάμπει ξανά. Καὶ στὶς γωνιὲς τοῦ δωματίου οἱ σκιὲς σφίγγονται ἀπὸ μίαν ἀβάσταχτη μετάνοια, σχεδὸν ὀργή, ὄχι τόσο γιὰ τὴ ζωὴ ὅσο γιὰ τὴν ἄχρηστη ἐξομολόγηση. Ἀκοῦτε; τὸ ραδιόφωνο συνεχίζει.

Παρμένο από εδώ:
http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/giannhs_ritsos/h_sonata_toy_selhnofwtos.htm

Ο Υπαρξισμός ως μια ψυχολογική κριτική της «αλλοτροίωσης»

2011-08-27T14:02:00.000+03:00

Το παρακάτω άρθρο είναι γραμμένο από την Γεωργία, μέλος της Ηρακλειώτικης Λέσχης Ανάγνωσης 'Φυλλομετρήματα', στην τελευταία συνάντηση της οποίας συζητήθηκε η όλη φιλοσοφία του Υπαρξισμού και ένας από τους κύριους αντιπροσώπους της, ο Albert Camus. Ευχαριστούμε πολύ την Γεωργία για την πρόταση της συζήτησης αυτής και τη συγγραφή του ακόλουθου διαφωτιστικού κειμένου. Για οποιαδήποτε διευκρίνηση ή επικοινωνία, η Γεωργία παραθέτει την διεύθυνση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της στο τέλος του κειμένου, όπου μπορούν να γραφούν και σχόλια.

___________________________

Πέρα από τις αντικειμενικές, επιστημονικές και τεχνολογικές, βεβαιότητες καθώς και τις επιβεβλημένες τακτικές που η πρώτη βιομηχανική επανάσταση προσπαθούσε να εγκαθιδρύσει στην Ευρώπη τον 19^ο αι. ορθώνεται το πνεύμα του Υπαρξισμού που προβάλλει τον υποκειμενισμό της ζωής για την κατανόηση και τη μετατροπή του κόσμου. Έτσι, οι υπαρξιστές φιλόσοφοι, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται S.Kierkegaard -και σε μια πλατύτερη έννοια- ο F.Nietzsche, επιμένουν στον υποκεμενικό χαρακτήρα της ζωής δηλ. στις ανθρώπινες δοξασίες, σε καταστάσεις όπως η ελευθερία, η αυθεντικότητα, το παράλογο και σε συναισθήματα όπως ο πόνος, η αγωνία, η μεταμέλεια κ.α.

Κυρίως ο S.Kierkegaard (1813-1855), που θεωρείται ο ιστορικός γενάρχης των υπαρξιστών, καθώς και ο F.Nietzsche κριτικάρουν τις αντικειμενικές αλήθειες της επιστήμης και των μαθηματικών γιατί κατά την άποψη τους αυτές παραμένουν πολύ απόμακρες και αδυνατούν να συλλάβουν την υποκειμενική εμπειρία. Για τον λόγο αυτό , οι ίδιοι επικεντρώνονται στον αγώνα του ανθρώπου να οριοθετήσει την α-νόητη ζωή του με την άσκηση της ελεύθερης βούλησης στο πεδίο των αξιών και των δοξασιών. Με τον τρόπο αυτό ο άνθρωπος ανακτά την προσωπική του ταυτότητα και την ικανότητα να επιβάλλει τις επιλογές του για να αλλάξει τον κόσμο.

Αντιλαμβάνομαστε ότι ο Υπαρξισμός ωριμάζει στην φιλοσοφική σκέψη και αργότερα στην λογοτεχνική έκφραση με την πρόθεση μιας δυναμικής και δημιουργικής στάσης του ατόμου (individuality) απέναντι στον κόσμο που μπορεί να μεταβάλλει σύμφωνα με τις επιθυμίες και τις επιλογές του. Ενώ, αντίθετα, ο εξωτερικός κόσμος χαρακτηρίζεται από την μηχανική έκφραση ενός νοήματος που ελλείπεται δημιουργικότητας και συχνά παραμένει καταπιεστικός και ακατανόητος.

Το κίνημα του Υπαρξισμού αναπτύσσει εμφανώς την πρώτη –κάπως αδέξια- κριτική της «αλλοτροιωμένης» προσωπικότητας στην πρωτο-βιομηχανική εποχή σχεδόν παράλληλα με το συστηματικό έργο του Κ.Μarx. Αυτό δηλώνεται ιδιαίτερα στο έργο του G.Marcel (1889-1973) , δραματουργό και φιλόσοφο, ο οποίος διατυπώνει την έκφραση της «μεταφυσικής αλλοτροίωσης» ως συνθήκη του μοντέρνου ανθρώπου. Ειδικότερα, ο G.Marcel θεωρεί ότι ο άνθρωπος αναζητά την αρμονία που αποτελεί τον τελικό στόχο της μεταβλητής και αβέβαιης ζωής του. Για να πετύχει τον στόχο του, προτείνει ο Marcel, ο άνθρωπος πρέπει να καλλιεργήσει τον «δευτερογενή στοχασμό» που χαρακτηρίζεται απο την «διαλογική» (σε αντίθεση με τη «διαλεκτική») σχέση του ατόμου με το περιβάλλον και τους άλλους ανθρώπους ,μια στάση που συνοδεύεται απο την κατάσταση της απορίας και της έκπληξης ως βασική φιλοσοφική και ερευνητική διάθεση. Για τον Marcel το ενέργημα της φιλοσοφίας ήταν πράγματι μια συγκεκριμένη δραστηριότητα που επιτρέπει στο αισθητηριακό υποκείμενο να ενσωματωθεί, μέσω της ανοιχτής «διαλογικής» σχέσης, στον κόσμο. Αντίθετα ο γάλλος στοχαστής απορρίπτει τον «πρωτογενή στοχασμό» που χαρακτηρίζεται απο τις πληροφορίες που περιέχονται στη επιστημονική και τεχνολογική γνώση εφόσον θεωρούνται ασυμβίβαστες και δυναστικές στην ανθρώπινη φύση.

Αργότερα, κατά τη περίοδο που ξεκινά με τον 2^ου Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Υπαρξισμός αποκτά πλέον την συμπαγή και αδιαφιλονίκητη μορφή του στα έργα των Μ. Heidegger, J-P. Sartre και Α.Camus.Oι προαναφερόμενοι παρουσιάζουν συγκλίσεις και αποκλίσεις στα έργα τους όσον αφορά την ενασχόληση τους με τη φιλοσοφική θεώρηση της ύπαρξης. Ο Α.Camus συνδιάζει την έννοια της αλλοτροίωσης με την αίσθηση του παράλογου σε ένα κόσμο επιβεβλημένων αξιών και νόμων. Στον Μύθο του Σίσυφου (1942) ο Camus ανατρέχει στον μύθο του τιμωρημένου θνητού για την εξέγερση του ενάντια στον θεϊκό νόμο.Στο κείμενο αυτό το παράλογο εμφανίζεται σαν μια κατάσταση αλλοτρίωσης του ατόμου σε ένα κόσμο που υπάγεται τον επιβεβλημένο θεϊκό νόμο και αργότερα σαν τη πράξη εξέγερσης του ανθρώπου ενάντια στον αρχικό επιβεβλημένο παραλογισμό. Καταλήγει, συνεπώς, ώστε το παράλογο να αποτελεί τη μόνη δικαιολογημένη πράξη εξέγερσης του ανθρώπου ενάντια σε νόμους που επίσης έχουν θεσπιστεί και επιβληθεί με παρόμοιο τρόπο και αποτελούν την αιτία της αλλοτροίωσης του στον κόσμο.

Επανέρχεται κατά συνέπεια για τους εκπρόσωπους του Υπαρξισμού η κριτική της αλλοτρίωσης στην οποία αποδίδουν τα ψυχολογικά κριτήρια του ατόμου εντός της πρωτο-βιομηχανικής κοινωνίας και ενάντια στα στεγανά της αβέβαιης επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης που συμβαδίζει με την βιομηχανική εξέλιξη. Σε αντίθεση λοιπόν, με την κατάσταση της αλλοτρίωσης ο Υπαρξισμός προτείνει την δημιουργική βούληση του ατόμου που δύναται να μετατρέψει μέσω της ενεργής του συμμετοχής στο περιβάλλον και στις κοινωνικές συνθήκες –ή όπως προτείνει ο Camus μέσω της δικής του αναγκαίας εξέγερσης- τη ζωή του και τον κόσμο σε πεδίο αληθινών αξιών και αυθεντικής ταυτότητας .

Giorgia Itaca ,

e-mail : giorgiaphil@gmail.com

Albert Camus: Ο μύθος του Σίσυφου

2011-08-12T14:00:00.000+03:00

Α. Camus – Ο μύθος του Σίσυφου – http://www.projethomere.com

Η τέχνη του ζην στο Δημόκριτο και στον Επίκουρο

2011-08-12T02:53:00.006+03:00

Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι επικεντρώνονται στη μελέτη της δομής και τρόπο δημιουργίας του κόσμου. Η ενασχόληση τους δε σχετίζεται με την ηθική διαγωγή του ανθρώπου μέσα σε μια κοινωνική ομάδα, αλλά με την άρση των δεισιδαιμονιών και των προκαταλήψεων που είχαν καλλιεργήσει οι μύθοι. Ένας μύθος δεν ανταποκρίνεται μόνο σε προβληματισμούς κοσμολογικής ή θεολογικής φύσεως, αλλά και ηθικής.

Ο μύθος κλονίζεται ήδη από τον 6ο αιώνα π. Χ. και δίνει πρωτοκαθεδρία του στο Λόγο. Οι δεισιδαιμονίες κι ο μυστικισμός επισκιάζονται από το Λόγο, και αφού δίνονται ικανοποιητικές απαντήσεις για την υφή και τη δομή του κόσμου, ώστε οι φόβοι να υποχωρήσουν, είναι επιτέλους το έδαφος πρόσφορο να αναπτυχθεί η ηθική ως ιδιαίτερος τομέας της φιλοσοφίας, με αποτέλεσμα να τεθούν προς συζήτηση οι εξής προβληματισμοί, δηλαδή το τί καθορίζει την ηθική συμπεριφορά του ατόμου, ποια είναι η σωστή διαπαιδαγώγηση των πολιτών, ποιο πολίτευμα είναι προτιμότερο, ποια είναι η σημασία των νόμων κατά τη διάρκεια του 5ου αιώνα π. Χ(Κάλφας Β.& Ζωγραφίδης Γ. 2006:87) .

Σταδιακά από το πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο στο οποίο καλλιεργείται η φιλοσοφία, δηλαδή τον ιωνικό κόσμο, μεταφέρεται στο επίκεντρο του ελλαδικού χώρου, στην Αθήνα με τον Αναξαγόρα. Συγχρόνως αναπτύσσεται και το πολίτευμα της δημοκρατίας. Το κάθε άτομο είναι πια μέλος μίας ευρύτερης κοινωνικής ομάδας με ηθική υποχρέωση να συμμετέχει ενεργά στο πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι και να λαμβάνει αποφάσεις για ζητήματα, τα οποία τον απασχολούσαν άμεσα στην καθημερινότητα του. Ο Σωκράτης είναι ο πρώτος Αθηναίος πολίτης, ο οποίος στρέφεται προς τη φροντίδα του εαυτού και θέτει τα πρώτα θεμέλια της ηθικής, η οποία υπακούει στο Λόγο, μέσα από τις συζητήσεις του με τους Σοφιστές.

Σύμφωνα με τους Σοφιστές, οι κάθε λογής αξίες, οι οποίες απαρτίζουν μία ηθική, είναι σχετικές, αφού απορρέουν από την κοινωνική ζωή, και όχι από τη φύση. Ο Σωκράτης ισχυρίζεται ότι η αρετή είναι γνώση και μπορεί να διδαχθεί, και ένας άνθρωπος θα μπορούσε να βλάψει έναν συνάνθρωπό του μόνο από άγνοια. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η άρση της σχετικότητας των ηθικών αξιών και καθιερώνεται ο Λόγος ως κριτήριο αξιοπιστίας της γνώσης και θεμέλιο του ηθικού βίου(Παπανούτσος 1995:42-43) Ο πρώτος προσωκρατικός φιλόσοφος, ο οποίος συσχετίζει την κοσμολογία και τη θεολογία με έναν ιδιαίτερο τρόπο ζωής ήταν ο Πυθαγόρας. Ωστόσο, τα μυστικιστικά και μη ορθολογικά στοιχεία, δεν έχουν παραλειφθεί από τον τρόπο σκέψης και ζωής του σοφού θρησκευτικού ηγέτη και της αυστηρώς ιεραρχημένης ομάδας του.

Ο Δημόκριτος, αν και συγκαταλέγεται στους προσωκρατικούς φιλοσόφους, είναι σύγχρονος του Σωκράτη, και παραδίδει στους μεταγενέστερους φιλοσόφους έκτος από μία ολοκληρωμένη θεωρία για τη δομή και τη δημιουργία του κόσμου, τα γνωμικά του για τη διαγωγή του καλύτερου δυνατού και υποφερτού βίου. Σύμφωνα με το Δημόκριτο, η ψυχική γαλήνη αποτελεί τον απώτερο σκοπό κάθε δραστηριότητας του ανθρώπου. Για να επιτευχθεί η ψυχική γαλήνη, ο άνθρωπος δεν πρέπει ούτε να είναι πολυάσχολος ούτε να επιδιώκει όσα υπερβαίνουν τις δυνατότητες του.Η ψυχική γαλήνη διαταράσσεται όταν δεν ζούμε σύμφωνα με μέτρο και ισορροπία. Η στέρηση και η υπεραφθονία πνευματικών και σωματικών αγαθών προκαλούν έντονες κινήσεις στη ψυχή με αποτέλεσμα οι ψυχές να μην χαρακτηρίζονται από ευστάθεια και γαλήνη.

Η ευτυχία και η δυστυχία αποτελούν ιδιότητες της ψυχής. Η ευτυχία μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν επικρατεί γαλήνη στη ψυχή και διάγουμε μια αρμονική ζωή, η οποία θα χαρακτηρίζεται από αρετή, φρόνηση και σωφροσύνη. Η δυστυχία πηγάζει από την ένταση της ψυχής, η οποία προκαλείται από φθόνο, πλεονεξία και ματαιοδοξία. Δηλαδή όταν επιδιώκουμε την απόκτηση πνευματικών και υλικών αγαθών χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να τα οικειοποιηθούμε, προκαλείται δυσαρμονία στη ψυχή, αλλά και δυσάρεστα συναισθήματα. Ο Δημόκριτος υποστηρίζει ότι εάν δεν επιθυμούμε πολλά αγαθά τότε μόνο θα μπορούμε να εκτιμήσουμε ό,τι έχουμε ήδη αποκτήσει με κόπο και να ζήσουμε αυτάρκεις.

Εξάλλου, σύμφωνα με το συγκεκριμένο φιλόσοφο, η πλεονεξία μας οδηγεί να χάνουμε και ό,τι ήδη έχουμε αποκτήσει. Πρέπει να διάγουμε μια ευχάριστη και ενάρετη ζωή. Μπορούμε να γίνουμε ενάρετοι με τη συνεχή άσκηση και την επιμέλεια του εαυτού μας. Για το Δημόκριτο, η αρετή και η φιλαλήθεια συνταυτίζονται. Ο ενάρετος άνθρωπος δε φλυαρεί και παραμένει ο εαυτός του σε όλες τις περιστάσεις. Η εναρμόνιση βίου και βιοθεωρίας αποτελεί καίριο σημείο για την επίτευξη μιας ισορροπημένης ζωής. Εξάλλου, ο Δημόκριτος ισχυρίζεται ότι αξιοθαύμαστα πρέπει να είναι έργα και οι πράξεις της αρετής, και όχι τα λόγια. Η ορθή κρίση πρέπει να οδηγεί την πράξη μας ,γιατί μόνο τότε μπορούμε πράξουμε το ενάρετο, το οποίο πηγάζει από το Λόγο, με αποτέλεσμα να έχουμε κοινή αντίληψη γι' αυτό. Σύμφωνα με το Δημόκριτο, όπως και για τον Πλάτωνα, δικαιοσύνη είναι να πράττει κανείς αυτά για τα οποία είναι ταγμένος να πράττει.

Η ενάρετη πράξη πηγάζει από το Λόγο και και την εκτελούμε ανεξάρτητα από τις συνθήκες, και όχι από το φόβο της τιμωρίας σε περίπτωση είτε μη εκτέλεσης της είτε εκτέλεσης μίας άδικης πράξης. Μόνο όταν πράττουμε κατά αυτόν τον τρόπο η ζωή μας χαρακτηρίζεται από ψυχική γαλήνη, δικαιοσύνη και θάρρος. Γιατί η καλοσύνη δεν φανερώνεται από το να μην μπορούμε να προκαλέσουμε προβλήματα στον άλλον, αλλά και να μην το θέλουμε. Ο Δημόκριτος υποστηρίζει ότι πρέπει πάντα να υπερασπιζόμαστε τους αδικημένους και να αφανίζουμε με κάθε τρόπο όσους βλάπτουν είτε το συνάνθρωπο τους είτε το ευρύ κοινωνικό σύνολο, όπως οι ληστές και οι πειρατές. Η φιλία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή ενός ανθρώπου.

Σύμφωνα με το Δημόκριτο, δεν αξίζει να ζει όποιος δεν έχει έστω και έναν καλό φίλο, καθώς επίσης η φιλία έστω και ενός συνετού φίλου αξίζει περισσότερο από ό,τι η φιλία όλων όσων ζουν χωρίς φρόνηση. Επίσης, όποιος δεν μπορεί να αποκτήσει φίλους φανερώνει δύστροπο και ιδιότροπο χαρακτήρα. Ακόμα ο Δημόκριτος ισχυρίζεται ότι ένας φίλος δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί σε περίπτωση που χάσει την περιουσία του, γιατί κριτήριο δημιουργίας μιας φιλίας δεν αποτελεί η ικανοποίηση ενός προσωπικού συμφέροντος, αλλά ο ομοϊδεατισμός. Αντιθέτως, ο ενάρετος φίλος συμμετέχει στην ευτυχία μας, εάν τον καλέσουμε, αλλά σε δυσμενείς στιγμές συμπαραστέκεται με δική του πρωτοβουλία.

Το να μην μπορούμε να βοηθήσουμε το φίλο μας φανερώνει ότι έχουμε περιέλθει σε δύσκολη θέση, αλλά το να μη θέλουμε να του συμπαρασταθούμε δηλώνει στάση μνησικακίας. Ο ενάρετος φίλος είναι ευεργετεί αυθόρμητα χωρίς να αποσκοπεί σε ιδιοτελές συμφέρον του. Οι άνθρωποι χωρίς φρόνηση αποστρέφονται τη ζωή, θέλουν ωστόσο να ζουν, διότι φοβούνται το θάνατο, αγνοώντας ότι η ανθρώπινη φύση υπόκειται σε διάλυση μετά το θάνατο. Έτσι ζουν χωρίς να απολαμβάνουν τη ζωή τους αλλά δημιουργώντας μύθους για το θάνατο για να μπορέσουν να απαλύνουν τους φόβους του. Σύμφωνα με το Δημόκριτο ο κόσμος παραλληλίζεται με μία θεατρική σκηνή και η ζωή δεν αποτελεί παρά ένα πέρασμα από αυτήν, γι' αυτό θα πρέπει να χαιρόμαστε τη ζωή μας με όλες τις αισθήσεις μας όσο ζούμε, και όχι να να αλωνόμαστε σε παράλογους φόβους.

Κατά την περίοδο των ελληνιστικών χρόνων κυριάρχησαν φιλοσοφικά ρεύματα, των οποίων την απαρχή αποτελεί η διδασκαλία του Σωκράτη, ο οποίος προκαλεί το θαυμασμό στους νέους διανοούμενους πολλά χρόνια μετά το θάνατο του. Ήδη από τα πρώτα χρόνια των ελληνιστικών χρόνων, το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής επηρεάζει καταλυτικά την την ιδιωτική ζωή των υπηκόων της αχανούς αυτοκρατορίας του Αλεξάνδρου. Η δημοκρατία καταλύεται και επικρατεί το πολίτευμα της μοναρχίας. Ο πολίτης της αθηναϊκής δημοκρατίας μετατρέπεται σε έναν απλό υπήκοο της αυτοκρατορίας, αποκλεισμένος από κάθε κέντρο λήψης αποφάσεων. Ο λαός αισθάνεται ανασφάλεια, απομόνωση και μελαγχολία με αποτέλεσμα να ιδρυθούν φιλοσοφικές σχολές για να απαλύνουν τη μελαγχολία του λαού, δίνοντας απαντήσεις σε πρακτικά καθημερινά προβλήματα και δίνοντας συμβουλές για έναν τρόπο ζωής που θα αποφέρει γαλήνη στη ψυχή.

Οι φιλοσοφικές σχολές, οι οποίες κυριαρχούν εκείνη την περίοδο ήταν ο επικουρισμός και ο στωικισμός, αλλά σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν στη πνευματική ζωή ο σκεπτικισμός, η μέση και η νέα Ακαδημία, το Λύκειο, και ο κυνισμός. Ο Επίκουρος ήταν βαθιά επηρεασμένος όχι μόνο από το Σωκράτη, αλλά και από το Δημόκριτο, και αυτό φανερώνεται στο συνολικό του έργο . Σύμφωνα και με τον Επίκουρο, όπως και με το Δημόκριτο, η γαλήνη της ψυχής, την οποία ο πρώτος την αποκαλεί αταραξία, και η ευεξία του σώματος αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την επίτευξη μιας ευτυχούς και αρμονικής ζωής.

Ο Επίκουρος υποστηρίζει ότι όποιος επιτύχει τη ψυχική γαλήνη δεν προκαλεί προβλήματα ούτε στον εαυτό του ούτε στους άλλους. Για να επιτευχθεί η ψυχική γαλήνη θα πρέπει να αρκούμαστε σε ό,τι έχουμε για να μπορούμε όχι να περιοριζόμαστε στα λίγα, αλλά όταν μας υπολείπεται ένα πνευματικό ή υλικό αγαθό να μπορούμε να είμαστε αυτάρκεις χωρίς να μας προξενείται κανενός είδους δυσαρέσκεια. Εξάλλου, τα φυσικά και αναγκαία αγαθά μπορούμε να τα αποκτούμε εύκολα, αλλά το περιττό δύσκολα. Συγκεκριμένα, η ταραχή της ψυχής προκαλείται από την απόκτηση πλούτου, κάθε είδους εξουσίας και τιμών στη διαρκή προσπάθεια διατήρησης του, αφού είναι αγαθά που δύσκολα αποκτούνται και εύκολα χάνονται. Ο Επίκουρος υποστηρίζει ότι η ηδονή αποτελεί την αρχή και τον σκοπό μιας ζωής που κυριαρχείται από αταραξία και ευτυχία, διότι η ίδια η φύση μας την αποζητάει ώστε να επιλέγουμε ό,τι μας προκαλεί ευχαρίστηση και να αποφεύγουμε ό,τι μας προξενεί δυσαρέσκεια.

Η ηδονή αποτελεί το υπέρτατο αγαθό για τον άνθρωπο, ο οποίος αποφεύγει τον πόνο σαν το μεγαλύτερο κακό. Ο Επίκουρος διαχωρίζει τον πόνο σε σωματικό και ψυχικό. Ο σωματικός πόνος δεν παραμένει μόνιμα. Μπορεί να είναι οξύτατος, αλλά διαρκεί λίγο.(Επίκουρου Κύρια Δόξα 4) Ο ψυχικός πόνος αφορά όλα τα δυσάρεστα, τα οποία προκαλούνται σε κάθε χρονική στιγμή. Η ηδονή συνδέεται με τις επιθυμίες, τις οποίες ο Επίκουρος διαχωρίζει σε φυσικές και αναγκαίες, σε φυσικές αλλά μη αναγκαίες και τέλος σε μη φυσικές και μη αναγκαίες. Οι τελευταίες εκπορεύονται από κενές ιδέες, από μια ανθρώπινη τάση προς τη ματαιοδοξία και τη κενοδοξία.

Οι φυσικές και αναγκαίες επιθυμίες πραγματοποιούνται εύκολα, διότι η ίδια η φύση είναι αυτάρκης και μπορεί να μας προσφέρει όλα τα αγαθά εκείνα που μας είναι απαραίτητα. Δεν επιλέγουμε κάθε ηδονή αδιακρίτως, αλλά απορρίπτουμε τις ηδονές, οι οποίες προκαλούν δυσάρεστα αποτελέσματα, όπως οι αισθησιακές ηδονές, δηλαδή η ασωτία. Ο Επίκουρος ορίζει ως όριο της ηδονής, την εξάλειψη του πόνου(Επικ. Κύρια Δόξα 3). Η ηδονή κυριαρχεί, όταν απουσιάζει ο σωματικός πόνος και η λύπη από τη ψυχή. Ο φιλόσοφος προβαίνει σε άλλη μια σημαντική διάκριση τη σαρκική και την πνευματική. Η σαρκική ηδονή αλλάζει μορφές συνεχώς, δηλαδή πρέπει να ικανοποιούμε συνεχώς τις βιολογικές μας ανάγκες. Η πνευματική ηδονή πραγματοποιείται με τη βοήθεια της λογικής και την απαλλαγή από φόβους και προκαταλήψεις. Σκοπό πάντα της ικανοποίησης των ηδονών αποτελούν η αταραξία του σώματος και η απονία του σώματος, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως στατικές ηδονές, διότι αφορούν σταθερές καταστάσεις της ψυχής.

Η χαρά και η ευφροσύνη θεωρούνται ως ενεργές ηδονές,δηλαδή χαρακτηρίζονται σε συνεχή κίνηση. Σύμφωνα με τον Επίκουρο, η δικαιοσύνη δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα κοινωνικό συμβόλαιο, η οποία υπαγορεύει οι άνθρωποι να μη βλάπτουν και να μη βλάπτονται. Το δίκαιο και το άδικο αποτελούν κοινωνικές συμβάσεις, δηλαδή ορίζονται από τον ευρύ κοινωνικό σύνολο, το οποίο συμφωνεί στο τι το ευεργετεί και τι τον βλάπτει. Επίσης, ο Επίκουρος ισχυρίζεται ό,τι μία αδικία καθαυτή δε βλάπτει απαραίτητα, αλλά ταράζει τη ψυχική γαλήνη του ατόμου που τη διαπράττει, αφού ζει με το φόβο της αποκάλυψης και της τιμωρίας του. Εξάλλου δεν είναι καθόλου εύκολο να διάγει μια αρμονική και μακάρια ζωή όποιος καταπατά τις συνθήκες της κοινής ειρήνης που επιβάλλει το κοινωνικό συμβόλαιο. Αντίθετα ο δίκαιος είναι ο πιο ατάραχος άνθρωπος.

Η απόκτηση μίας αληθινής φιλίας αποτελεί προϋπόθεση ενός ευτυχισμένου βίου. Η σοφία και η φιλία αποκαλύπτουν την ανωτερότητα του πνεύματος ενός ανθρώπου, ο οποίος κατορθώνει να ζήσει μια συνετή και ευτυχή ζωή. Συγκεκριμένα, ο Επίκουρος πρεσβεύει ότι απ' όλα όσα προσφέρει η σοφία, το πιο σημαντικό είναι η φιλία. Μάλιστα η σοφία αποτελεί ένα θνητό αγαθό, αντίθετα η φιλία αθάνατο σύμφωνα με τον φιλόσοφο. Η φιλία από μόνη της αποτελεί μία αρετή, και ας το αρχικό της κίνητρο είναι η ωφέλεια. Ωστόσο ο φίλος δεν μπορεί να επιδιώκει συνεχώς οφέλη από μία φιλία, διότι με αυτόν τον τρόπο η φιλία βασίζεται αποκλειστικά στην ιδιοτέλεια και αποσκοπεί στην επίτευξη προσωπικού συμφέροντος. Από την άλλη βέβαια το όφελος πρέπει να συνδέεται με μέτρο με τη φιλία ώστε να τρέφεται η ελπίδα για τη διαχρονικότητα και την αυθεντικότητα μίας φιλίας. Η φιλία αποτελεί στην φιλοσοφία του Επίκουρου έναν τρόπο διαπαιδαγώγησης.

Ο Επίκουρος συχνά έγραφε επιστολές στους φίλους του είτε με παροτρύνσεις για μια ενάρετη και ατάραχη ζωή, όπως η επιστολή προς Μενοικέα, είτε σχετικά με τη διδασκαλία περί της αρχής και δομής του κόσμου, όπως η επιστολή προς Πυθοκλή. Στον Κήπο οι οπαδοί της διδασκαλίας του Επίκουρου, συνδέονταν με δεσμούς άρρηκτης φιλίας και βαθιάς συντροφικότητας. Τέλος, ο πυρήνας της διδασκαλίας του Επίκουρου επικεντρώνεται στην τετραφάρμακο, η οποία περιλαμβάνει γνωμικά, τα οποία εκφράζουν συνοπτικά τις κύριες θέσεις του φιλοσόφου με σκοπό να ακολουθήσουμε μια ατάραχη ζωή με όσο το δυνατόν λιγότερο πόνο. Συγκεκριμένα, η τετραφάρμακος αποτελείται από τις εξής προτάσεις:

α) Ο θεός δεν είναι επίφοβος. Ο θεός είναι ένα μακάριο και άφθαρτο ον, το οποίο ούτε αντιμετωπίζει προβλήματα ούτε τα προκαλεί στους ανθρώπους.(Επίκουρου Επιστολή προς Μενοικέα 123-124) Οι άνθρωποι συνηθίζουν να αποδίδουν στους θεούς χαρακτηριστικά ανθρωπομορφικά, διότι το διαφορετικό τους φαίνεται ξένο, εχθρικό και με αυτό τον τρόπο τους φαίνονται πιο οικείοι. Συγχρόνως, ο Επίκουρος απορρίπτει τη Θεία Πρόνοια των Στωικών, αλλά υπαγορεύει ότι οι θεοί δεν επεμβαίνουν στην εγκόσμια ζωή και με αυτό τον τρόπο νοηματοδοτεί την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου. Ο άνθρωπος μπορεί να αποφασίσει για τη ζωή του, να δράσει ανάλογα με τις πεποιθήσεις του και να επιλέγει ελύθερα τον τρόπο ζωής που θέλει να ακολουθήσει. Σύμφωνα με τον Επίκουρο, ο θάνατος σημαίνει στέρηση κάθε αίσθησης, αφού η ψυχή αποτελείται από μικρά σωματίδια, τα άτομα, τα οποία διαλύονται. Οπότε ο θάνατος δε σχετίζεται με τους ζωντανούς, αφού για αυτούς δεν υπάρχει, αλλά ούτε και με τους νεκρούς, αφού δεν υπάρχουν πια.(Επίκουρου Επιστολή προς Μενοικέα).

Οι πολλοί άνθρωποι είτε φοβούνται το θάνατο σαν καμιά συμφορά είτε τον επιδιώκουν για να λυτρωθούν από τις δυσκολίες της ζωής. Όμως ο σοφός ούτε αποστρέφεται τη ζωή ούτε φοβάται την ανυπαρξία, αλλά ζει όσο πιο ευχάριστα χωρίς να φοβάται το θάνατο. Προτιμάει, δηλαδή, να ζήσει όχι τη διαρκέστερη αλλά την ευτυχέστερη ζωή. Ο Επίκουρος απορρίπτει τη μεταθανάτια ζωή, αλλά και τη μετενσάρκωση και παρότρυνε τους ανθρώπους να μην αναβάλουν τίποτα για το μέλλον, γιατί στο τέλος θα χαθούν και θα αργοπεθαίνουν μες τις έγνοιες.

β) Ο θάνατος δεν προκαλεί ανησυχία.

γ) Το καλό αποκτάται εύκολα.

δ) Το κακό αντέχεται εύκολα.Όποιος ακολουθεί τα γνωμικά της τετραφαρμάκου, μπορεί να διάγει μία ζωή ατάραχη και με όσο το δυνατόν λιγότερο πόνο.

Απόσπασμα από την πτυχιακή εργασία: Κοσμολογία, Θεολογία και Ηθική στο Δημόκριτο και τον Επίκουρο, επιβλέπουσα καθηγήτρια Συλβάνα Χρυσακοπούλου, Ρέθυμνο 2008

Γνωμικά Δημόκριτου:
Ι. Ο κόσμος είναι ένα θέατρο και η ζωή ένα δράμα:έρχεσαι,βλέπεις και φέυγεις

ΙΙ.Το να αποκτάς χρήματα δεν είναι κακό, αλλά κάκιστο από όλα τα πράγματα είναι το να αποκτάς αυτά από αδικία)

ΙΙΙ.Ο χειρότερος τρόπος για την ανατροφή των νέων είναι το να τους δίνονται όλες οι ευκολίες.

ΙV.Γιατί η ευκολία γεννά τις ηδονές και από αυτές προέρχεται κάθε κακοήθεια

V.Ο δούλος των χρημάτων δεν μπορεί να είναι δίκαιος

VI. Η ευτυχία ή η δυστυχία των ανθρώπων δεν εξαρτώνται από την περιουσία ή το χρυσό που διαθέτει. Η ευτυχία ή η δυστυχία του βρίσκονται στην ψυχή του.

VII. Mου φαίνεται πως από κανένα δε θα αγαπηθεί αυτός που δεν αγαπά κανέναν VIII. Πολλοί , ενώ κάνουν τις αισχρότερες πράξεις , μιλούν με πολύ ωραίο τρόπο.

Γνωμικά Επίκουρου:

I. Το πιο φοβερό από τα κακά, ο θάνατος, δεν είναι τίποτε για εμάς – στον βαθμό που όσο υπάρχουμε, δεν είναι παρών· κι όταν πάλι είναι παρών εκείνος, τότε δεν υπάρχουμε εμείς. Άρα ο θάνατος δεν υπάρχει ούτε για τους ζωντανούς ούτε για τους πεθαμένους – εφόσον για τους πρώτους δεν υπάρχει, ενώ οι άλλοι δεν υπάρχουν πια.

II. Όριο του μεγέθους των ηδονών είναι η εξάλειψη κάθε πόνου. Όπου είναι παρούσα η ηδονή και για όσο διάστημα είναι παρούσα, δεν υπάρχει τίποτε που να προξενεί πόνο ή λύπη ή και τα δύο μαζί.

III. Ο δίκαιος άνθρωπος έχει ηρεμία, ενώ ο άδικος είναι γεμάτος ταραχή.

IV. Στον πόνο των φίλων συμπάσχουμε όχι θρηνώντας αλλά μεριμνώντας γι’ αυτούς.

V. Φίλος δεν είναι ούτε εκείνος που διαρκώς επιζητεί το χρήσιμο ούτε εκείνος που ποτέ δεν το συνδυάζει με τη φιλία. Γιατί ο ένας, με πρόσχημα την ευεργεσία, εμπορεύεται το αντάλλαγμα, ενώ ο άλλος σκοτώνει την καλή ελπίδα για το μέλλον.

VI. Η φτώχεια, αν υπολογιστεί με μέτρο τον σκοπό της φύσης, είναι μεγάλος πλούτος• ενώ ο πλούτος που δεν του έχουν τεθεί όρια είναι μεγάλη φτώχεια.

Βιβλιογραφία:

Δημόκριτος, Άπαντα 1, Κάκτος, Αθήνα, 1995 Δημόκριτος, Άπαντα 2, Κάκτος, Αθήνα, 1995

Επίκουρος, Κείμενα:Πηγές της επικούρειας φιλοσοφίας και της τέχνης του ζην, εισ. D.S. Hutchinson, επιμ. Γ. Αβραμίδης, Θεσσαλονίκη, Θύραθεν, 2000 Επίκουρος, Άπαντα, Κάκτος, 1994

Κάλφας Β. και Ζωγραφίδης Γ., Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ΙΝΣ, Θεσσαλονίκη, 2006 Festugiere A.J.,

O Eπίκουρος και οι Θεοί του, Θύραθεν, Θεσσαλονίκη, 1999

Κirk G.S, Raven J.E., Schofield M., Oι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 1998

Κoen A., Άτομα-Ηδονή-Αρετή: Η φιλοσοφία του Επίκουρου, Θύραθεν, Θεσσαλονίκη, 2006

Vegetti M., Iστορία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, Τραυλός, Αθήνα, 2003

Federico En. Και Mazziotti M., Οι Θεωρίες του Δημόκριτου του Αβδηρίτη, Διεθνές Δημοκρίτειο Ίδρυμα, Ξάνθη, 1982

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
http://www.epicuros.gr/
http://www.mousa.gr/html/dimokritos.html

Το διάβασμα αδυνατίζει...διαβεβαιώνει ο Βασίλης Αυλωνίτης

2011-07-31T17:28:00.003+03:00

Το βίντεο ανακαλύφθηκε από τη Σωτηρία Κρητικοπούλου, συγγραφέα αυτού του ιστολογίου. Ευχαριστούμε, Σωτηρία!

Πένθιμο Εμβατήριο του Σωτήρη Πατατζή

2011-07-23T18:15:00.001+03:00

Ο Σωτήρης Πατατζής γεννιέται στο Νησί της επαρχίας Μεσσήνης το 1917. Σπουδάζει Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάζεται ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες και περιοδικά. Επίσης, μελέτησε σε βάθος τη γαλλική γλώσσα κι απoφοίτησε από το Institut Français d' Athenes. Γράφει διηγήματα, μυθιστορήματα και μεταφράζει, Ντοστογιέφσκι, Τσβάιχ,Μορουά, Θερβάντες, Μοράβια. Διατελεί μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και της Εταιρίας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων. Πολλά έργα του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες: ρουμανικά, γαλλικά, δανέζικα, σουηδικά, γερμανικά. Έχει τιμηθεί με τρία βραβεία: Εθνικής Αντίστασης, Παγκοσμίου Διαγωνισμού Διηγήματος και Κρατικό. Τα πιο γνωστά λογοτεχνικά έργα του είναι τα διηγήματα Ματωμένα χρόνια, Νεράιδα του βυθού, τα μυθιστορήματα Μεθυσμένη πολιτεία, Πένθιμο εμβατήριο και τα θεατρικά έργα Δον Καμίλο, Χρυσή φυλακή, Ο καλός στρατιώτης Σβέικ.

Το Πένθιμο εμβατήριο(1978) αποτελεί ένα από τα πιο σπουδαία μυθιστορήματα της Μεταπολεμικής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Δεν είναι σπουδαίο απλώς για τον περίτεχνο λόγο του ή για την αφηγηματική τεχνική που ακολουθείται, αλλά για το θαυμάσιο περιεχόμενο του. Πρόκειται για ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα ή καλύτερα καταγγέλλει τη ματαιότητα του εμφύλιου πολέμου, ενός πολέμου που διεξάγεται όχι μόνο μεταξύ Ελλήνων, αλλά και μεταξύ ομοϊδεατών, κομμουνιστών επίσης .

Πιο συγκεκριμένα , ένα σώμα ανταρτών του Δ.Σ.Ε. κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου που στρατοπεδεύει σε ένα ερημωμένο χωριό έξω από τη Σπάρτη. Εκεί συνεχίζουν να ζουν λιγοστοί ντόπιοι, από τους οποίους ξεχωρίζει η μορφή του ιερέα, ενός ανθρώπου με πολύ χιούμορ, συντηρητικός που ζει με την οικογένεια του με σύνεση και αυτάρκεια. Ο ιερέας εκφράζει το λαϊκό τύπο ανθρώπου που πιστεύει στο Θεό και υπομένει τα δεινά που του επιφυλάσσει με υπομονή και επιμονή. Εντυπωσιάζει η επιμονή του να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του , αλλά και να μοιράζεται με όσους συμπαθεί τα αγαθά που έχει. Καταλήγει, όμως, να είναι ίσως η πιο τραγική φιγούρα του μυθιστορήματος, αφού χάνει ό,τι έχει και δεν έχει στο τέλος.

Στο σώμα των ανταρτών πρωταγωνιστούν ο Γελαστός Βράχος, ο καπετάν Μπουλντόζας, ο Αρίστος και ο Γορίλας ο γιατρός. Ο καθένας τους εκπροσωπεί ένα διαφορετικό κόσμο. Ο Γελαστός Βράχος, πρώην τσαγκάρης με στοχαστική διάθεση, ακολουθεί στη ζωή του τη σκληρή μαρξιστική-λενινιστική γραμμή. Ωστόσο, υπακούει τυφλά στο Κ.Κ.Ε. που έχει στραφεί σε μια παρερμηνεία και διαστρέβλωση της μαρξιστικής και λενινιστικής θεωρίας και ακολουθεί τη σκληρή σταλινική πολιτική γραμμή. Τίθενται πολλά πολιτικά και εσωκομματικά ζητήματα με κεντρικό το ζήτημα της εξουσίας, από πού απορρέει η εξουσία, από την εργατική τάξη ή από την κομματική ελίτ, καθώς επίσης το ζήτημα κατάχρησης εξουσίας. Ο καπετάν Μπουλντόζας είναι μοιραίος, ωραίος και γυναικοκατακτητής που ξελογιάζει μέχρι και καλόγρια. Αντιπροσωπεύει εκείνον τον τύπο ανθρώπου που ακολουθεί τυχαία ένα δρόμο, αλλά ονειρεύεται αξιώματα.

Ο Αρίστος και ο Γορίλας, δύο άνθρωποι που συνδέονται με αληθινή φιλία, οι οποίοι αμφισβητούν τις αξίες που προάγει το Κόμμα. Ο Αρίστος, τέλειος γνώστης της Ιστορίας και ο Γορίλας εντυπωσιασμένος από το Φρόιντ και το Γιουνγκ ξεδιπλώνουν τις σκέψεις τους για τις απαρχές του κόσμου, για την αξία της ζωής, για τη φιλία ή τον έρωτα, για τα όνειρα τους. Ο Αρίστος είναι εκείνος που έχει πιστέψει ότι μια άλλη κοινωνία είναι εφικτή , εκείνη της ισότητας και της δικαιοσύνης και καυτηριάζει τα κακώς κείμενα και το στρεβλό δρόμο που επιλέγει να χαράξει το Κόμμα με το ρίσκο να θεωρηθεί προδότης. Ο Γορίλας αποκαλεί με ιδιαίτερη καυστικότητα τους Αριστερούς , προοδευτικά ζώα. Είναι ο άνθρωπος που γύρισε από το βέβαιο θάνατο και τις νύχτες σαν βρικόλακας γυρίζει στα βουνά , καθώς υποφέρει από αϋπνία.

Κατά τη διάρκεια της αφήγησης , εντοπίζεται η ενδιαφέρουσα αναφορά στη τσακωνική μειονότητα και στον τρόπο ζωής των Τσακώνων, γνήσιων απογόνων των Δωριέων. Εκεί οι στρατιώτες φαίνεται να ανακαλύπτουν ένα επίγειο παράδεισο μετά από περιπλανήσεις μισού χρόνου σχεδόν στα βουνά να αντιμετωπίζουν άθλιες συνθήκες διαβίωσης και να τους καλεί έντονα το ένστικτο της επιβίωσης. Το τσακώνικο όνειρο δε διαρκεί για πολύ, καθώς ο Γελαστός Βράχος θέτει στους απομένοντας στρατιώτες του, το δίλημμα του θανάτου ή της εκπλήρωσης του ιερού καθήκοντος με την απειλή χειροβομβίδας. Από αυτούς στο χωριό απομένει μόνο ο Χανς, ο Γερμανός "εχθρός", που σώζεται χάρη στο ψυχικό σθένος του Αρίστου και του Γορίλα, καθώς επίσης λειτουργεί καθ' όλη τη διάρκεια της αφήγησης σαν ένα σύμβολο νίκης της ανθρωπιάς στην αποτρόπαια φύση του πολέμου που μπορεί να εξαγριώσει τον άνθρωπο και να τον εθίσει στη βία και στην εξουσία.

Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα προτείνεται, γιατί πρώτα απ' όλα, αποτελεί καταγγελία ενάντια στην τυφλή βία και εξουσία, καθώς επίσης κατακρίνει την προσωπολατρία και την αλαζονεία του ανθρώπου. Κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και ως τέτοια θα πρέπει να εξετάζεται με κριτική σκέψη κάθε φορά χωρίς να αναμασάμε άκριτα τα λόγια των μεγάλων φιλοσόφων και πολιτικών.

Τέλος, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον μυθιστόρημα με ψυχολογικές, ιστορικο-κοινωνιολογικές και ηθικές προεκτάσεις, αφού αναφέρεται σε μια σκοτεινή σελίδα της Σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που συχνά αποτελεί ένα ταμπού. Ο Εμφύλιος Πόλεμος, ο "Εθνικός Διχασμός" στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα άλλο από το αποτέλεσμα ταξικής πάλης. Ωστόσο, αν και πολλά έχουν γραφτεί για τον Εμφύλιο Πόλεμο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον εντοπίζεται σε αυτό το μυθιστόρημα , γιατί φαίνεται να ασκείται έντονη κριτική στην πολιτική στάση του Κόμματος που διχάζει συχνά τους θιασώτες του και θυσιάζει τόσες αθώες ζωές.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=24.03.2006,id=20985496
http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=01.04.2006,id=97723464
http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=326

Όταν ο θάνατος μελετάται εν ζωή!

2011-07-09T14:58:00.003+03:00

Watch it on Academic Earth

Μέρος όλων των αναγνώσεών μας δεν είναι η φύση του θανάτου (κάθε είδους) και η σχέση του με τη ζωή; Δείτε, λοιπόν, αυτό το καταπληκτικό βίντεο από διάλεξη στο Πανεπιστήμιο του Yale όπου ο Θάνατος έχει γίνει... αντικείμενο εξέτασης!

Η διάλεξη είναι στα Αγγλικά, άρα αποτελεί μια άριστη ευκαιρία εξάσκησης της γλώσσας!

Θα βρείτε την ομιλία σε γραπτή μορφή εδώ.

Άλλη μια ιστορία αγάπης

2011-06-29T17:14:00.004+03:00

Τόσες ιστορίες αγάπης!!! Και κάθε αγάπη σαν ένα μονόπρακτο... Μερικές φορές η ζωή μας ολόκληρη περικλείεται σε μία και μόνο πράξη. Ο πραγματικός χρόνος εκμηδενίζεται. Η σκέψη εκμηδενίζει το χρόνο. Η Α., ο Β. και οι σκιές τους. Οι σκιές ομολογούν την αλήθεια τους. Αποτελούν το φορέα δράσης, αφού το νεαρό ζευγάρι απαθές αναβιώνει ό,τι έζησε σε μια στιγμή, σε μία και μόνο πράξη.

Klimt Gustav, Το φίλημα

AΛΛΗ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΓΑΠΗΣ

Διακρίνουμε ένα πανί στη θεατρική σκηνή, η οποία διαχωρίζεται οριζοντίως. Ο χώρος είναι μια παιδική χαρά. Είναι βράδυ. Η Α. και ο Β. είναι μπροστά από το πανί. Η Α' και ο Β' είναι πίσω από το πανί και μπορούμε να δούμε τις σκιές τους με τις οποίες ζωντανεύουν την αληθινή ιστορία της Α. και του Β., οι οποίοι κινούνται ελεύθερα στο χώρο της παιδικής χαράς, αλλά τα βλέμματα τους δε συναντιούνται ποτέ. Συμπεριφέρεται ο ένας σαν να μην υπάρχει ο άλλος στον ίδιο χώρο. Η μουσική θα είναι ορχηστρική, κατά προτίμηση ροκ ή τζαζ.

Α.: Είναι μέρες που είχαμε δώσει ραντεβού εδώ.μπορεί να πάνε και χρόνια. Εδώ που είχαμε πρωτοσυναντηθεί. Ήταν βράδυ τότε και εκείνος ήταν τόσο απόμακρος και σκοτεινός. Ήταν χλωμός και τα μαλλιά του έπεφταν στα μάτια του. Το μόνο που μπορώ να θυμηθώ είναι το βλέμμα του. Ακόμα θυμάμαι τα μάτια του. Ήταν τόσο μεγάλα.και άδολα. Με κοιτούσε μες στα μάτια. Πρώτη φορά με κοιτούσε κάποιος μες στα μάτια. Έτσι έριχνα και εγώ το βλέμμα μου κάτω για να τον αποφύγω. Φοβόμουνα. Κι εκείνος με φοβότανε. Ακόμα με φοβάται. Δε μιλούσε πολύ, όμως η φωνή του τη θυμάμαι ακόμα, σα να ηχεί μέσα μου, σαν να την ακούω τώρα.

Β.: Ήταν βράδυ όταν πρωτοσυναντηθήκαμε. Ένα βράδυ από εκείνα του χειμώνα που νομίζεις ότι ο ουρανός όλο κατεβαίνει για να σκεπάσει τις άχαρες ζωές μας. Ο άνεμος λυσσομανούσε σα να ήθελε να μας πάρει μαζί του. Τη βρήκα μόνη να κάθεται.Μόνη σε μια κούνια. Στην αρχή δεν της έδωσα σημασία-μου είχε φανεί μια κοινή θνητή,μα δεν ήταν.Ήταν νεράιδα ή ξωτικό. Είχε λυτά τα μαλλιά της και στην αρχή με κοιτούσε επίμονα, μα όταν την απαντούσα, έριχνε το βλέμμα της στη γη και γινόταν βώλος. Με ρώτησε τι γύρευα εκεί τέτοια ώρα. Δεν της απάντησα. Φοβήθηκε για μια στιγμή αλλά δεν έφυγε. δεν έφυγε; Μετά από λίγο άκουσα το γέλιο της.

Α.: Ήταν ένα μυστήριο. Όταν τον πρωτοείδα νόμιζα πως ήτανε νεκρός. Φοβήθηκα για λίγο, αλλά συνέχισα να κάνω κούνια. Στην πρώτη ερώτησή μου βέβαια δεν αποκρίθηκε, μα στη δεύτερη μου απάντησε. Μονολεκτικά βέβαια, αλλά μου απάντησε. Γέλασα και ευθύς τον ρώτησα «Είσαι νεκρός;»

Β.: Κι έπειτα με ρώτησε αν είμαι νεκρός. «Όχι» της απάντησα. Μα πια δεν είμαι τόσο σίγουρος. Η τελευταία φορά που την είδα ήταν άνοιξη. Φορούσε ένα λευκό φόρεμα και είχε λυτά τα μαλλιά της. Έτσι κατάλαβα ότι ήταν συντετριμμένη. Σε ακραίες συναισθηματικές καταστάσεις, άφηνε πάντα κάτω τα μαλλιά της. Μόνο που όταν ήταν ευτυχισμένη τα πείραζε όλη την ώρα. Μια φορά την είχα δει ευτυχισμένη για μια στιγμή μονάχα και μου φάνηκε πολύ αμήχανη.

Α.: Και ικανοποιήθηκα με την απάντησή του, γιατί κατάλαβε την ερώτησή μου. Πράγματι τώρα που το σκέφτομαι πέρασε καιρός που ήμουν ευτυχισμένη, δηλαδή μια φορά έχω νιώσει έτσι. Βρισκόμασταν τις νύχτες μόνο.για ενάμιση χρόνο μια φορά το μήνα στο ίδιο μέρος, την ίδια μέρα, την ίδια ώρα. Δεν το 'χαμε συμφωνήσει, αλλά επιστρέφαμε γιατί νοσταλγούσαμε. Συνήθως καθόμασταν αντικριστά μέχρι να ξημερώσει. Μετά το πρώτο γλυκό χάραμα, χώριζαν οι δρόμοι μας. Ο καθένας εξέφραζε ενδόμυχες σκέψεις, συναισθήματα.συνειρμικά. Ο ένας συμπλήρωνε τον άλλον. Υπήρχε μια τέλεια επικοινωνία, χωρίς καν να γνωριζόμαστε. Η σχέση μας ήταν μεταφυσική. Εκείνο το βράδυ που κοιταζόμασταν για ώρες στα μάτια, πίστεψα πως ήμασταν ένα, μονάδα. Τότε για πρώτη φορά ένιωσα ευτυχισμένη. Το φεγγάρι κρύφτηκε πίσω από ένα σύννεφο. Μια μουσική δυνάμωσε και χόρευα όλη την ώρα.

Β.: Δε χόρευα ποτέ, μα παρασύρθηκα. Χορεύαμε για ώρες.

Α.: Μπορεί και για μέρες να χορεύαμε μαζί. Σε τέτοιες στιγμές ο χρόνος εκμηδενίζεται. Ενώ χορεύαμε, με φίλησε. Δεν αντέδρασα. Αιφνιδιάστηκα. Πήρα τους δρόμους και έτρεχα σαν τρελή. Μπορεί και να 'μουν τρελή. Οι περαστικοί δε με πρόσεχαν. Σα να μην υπήρχα. Υπήρχα;

Β.: Παρεξήγησε. Έφυγε, γιατί παρεξήγησε. Έτρεξα να την προλάβω, μα την είχα ήδη χάσει. Σε μια στιγμή έκστασης τη φίλησα. Αδερφικά όμως.μα δε το κατάλαβε. Από τότε, την ξαναείδα άλλες δύο φορές, αλλά ήταν διαφορετική.απόμακρη. Δε μιλούσε. Το βλέμμα της είχε γίνει ένα με το χώμα. Προσπάθησα να την πλησιάσω, τιναζόταν. Προσπάθησα να της εξηγήσω, έφευγε. Η σχέση μας ήταν μια παρεξήγηση.

Α.: Μ' αρέσει να φεύγω. Να φεύγω τις πιο καίριες στιγμές.Ένιωσα πως αυτό το φιλί ήταν αιμομικτικό. Μα περισσότερο φοβήθηκα τον εαυτό μου. Εκείνος ήταν σα να έπαιρνε πνοή από την πνοή μου για να ζήσει, όμως για εμένα δεν ήταν το ίδιο. Από τότε που τον ξανάδα άλλες δύο φορές. Κάθε φορά έφευγα. Νιώθω ελεύθερη έτσι.

Β.: Έφυγε και με άφησε μόνο μου. Η φυγή της αυτή εκβίαζε κάθε συναίσθημά μου να βγει στην επιφάνεια. Κι εγώ έκρυβα μέχρι τότε τα συναισθήματά μου, μόνο σε εκείνην φανερώθηκα όσο μπορούσα. Και εκείνη το μόνο που έκανε ήταν να φύγει.

Α.: Έφευγα γιατί ούτε να αναπνεύσω δεν μπορούσα. Ασφυκτιούσα. Η ατμόσφαιρα ήταν πνιγερή. Δεν ήθελα πια να με κοιτάει στα μάτια. Δεν ήθελα να ακούω τη φωνή του ούτε να γελάω με τα αστεία του. Ήθελα να είμαι μόνη, όπως παλιά. Χωρίς δεσμεύσεις.

Β.: Ποτέ δεν τη δέσμευσα να μείνει. Ήταν ο μόνος άνθρωπος που εμπιστεύτηκα και εκείνη με πίστεψε. Το ένιωσα, μα με παρεξήγησε. Η αλήθεια ήταν ότι δε μιλούσα συχνά. Δεν της εξηγούσα πάντα, και όταν προσπαθούσα, έφευγε.

Α.: Δύσκολα ξεγυμνώνεις την αλήθεια σου στον άλλο, μα εκείνος ακόμα και με τις παύσεις και τα αποσιωπητικά κατάφερνε να ξεγυμνώνεται. Με παρέσερνε στα παραληρήματά του, στις συνειρμικές του σκέψεις, σ' άναρχες λέξεις. Μ' ελευθέρωνε.

Β.: Υπήρχαν στιγμές που τη φοβόμουνα. Ακόμα τη φοβάμαι. Σίγουρα θα συνέβαινε στον καθένα που ήταν στη θέση μου. Με καθήλωνε. Καμιά κίνηση του σώματος της δεν ήταν μηχανική ούτε το πετάρισμα των ματιών της. Όποτε είχα σκοπό να της πω ψέματα, με κοιτούσε στα μάτια και ευθύς της μολογούσα την αλήθεια. Μ' αποδεχόταν, όπως ήμουνα.

Α.: Τον κοιτούσα στα μάτια και χανόμουν σε λαβύρινθους ονείρων. Και όταν ένιωθα ότι μπορεί να ήμουν ευτυχισμένη, έφευγα. Τον φοβόμουν πολύ και ήμουν αμήχανη.

Β.: Φοβόταν, κυρίως τον εαυτό της. Δεν είχε κανέναν, μόνο εμένα. Είχε απομονωθεί εδώ και χρόνια στο κλουβί της.

Α.: Μόνο που τώρα αναζητώ την ευτυχία. Θέλω να είμαι ελεύθερη πραγματικά, όμως. Μπορεί να πέρασαν χρόνια, αλλά ακόμα τον περιμένω. Εδώ στο μέρος που πρωτοσυναντηθήκαμε την ίδια μέρα, τη ίδια ώρα. Ακόμη.

Β.: Έρχομαι εδώ και κρύβομαι ή μεταμφιέζομαι για να μη μ' αντιληφθεί. Την παρακολουθώ από μακριά, κάθε μορφασμό της, κάθε της κίνηση. Και μ' αρέσει να τη βλέπω να φεύγει.

ΤΕΛΟΣ

Αλκμήνη Μιρέλλι

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι (Οδυσσέας Ελύτης)

2011-06-29T15:11:00.003+03:00

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
τ’ άγριο μαλλί σου στην τρικυμία
το ραντεβού μας η ώρα μία
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
τα μαύρα μάτια σου το μαντίλι
την εκκλησούλα με το καντήλι
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
με τα μισόλογα τα σβησμένα
τα καραβόπανα τα σχισμένα
Μες στις αφρόσκονες και τα φύκια
όλα τα πήρε τα πήγε πέρα
τους όρκους που έτρεμαν στον αέρα
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι.

Περί ρωμιοσύνης ο λόγος...

2011-06-27T19:52:00.003+03:00

Ο Δημήτρης Χατζής γεννιέται το 1913 στα Γιάννενα και πεθαίνει το 1981 στην Αθήνα. Γιος του διηγηματογράφου, δημοσιογράφου - εκδότη της εφημερίδας «Ήπειρος», φοιτά στο Ιόνιο Γυμνάσιο Αθήνας. Το 1930 αναλαμβάνει την έκδοση της «Ηπείρου». Πρωτοεμφανίστηκε στα Γράμματα με ποιήματα («Νουμάς» 1931 και «Νέα Εστία» 1932). Το 1932 εντάσσεται στο ΚΚΕ. Το 1936 εξορίζεται στη Φολέγανδρο. Λίγους μήνες αργότερα αφήνεται ελεύθερος. Στην Κατοχή δημοσιογραφεί στον παράνομο «Ριζοσπάστη» και είναι μέλος της ομάδας του παράνομου σωζόμενου τυπογραφείου της ΚΕ του ΕΑΜ, στην Καλλιθέα, δημοσιογράφος και διορθωτής των εφημερίδων «Ελεύθερη Ελλάδα», «Απελευθερωτής» και άλλων εντύπων που εκδίδει το τυπογραφείο. Αργότερα εργάζεται στο τυπογραφείο του Βουνού. Το 1947 επιστρατεύεται στα Γιάννενα. Το Μάρτη του 1948 καταφεύγει στο ΔΣΕ, στου οποίου τα έντυπα δημοσιεύει διηγήματα και ανταποκρίσεις. Από το 1949 ζει σε διάφορες σοσιαλιστικές χώρες. Σπουδάζει Βυζαντινολογία και διδάσκει Νεοελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης. Στην προσφυγιά δημοσιεύει κείμενά του στο περιοδικό «Πυρσός» και εκδίδει αρκετά έργα του. Το 1974 επαναπατρίζεται. Γίνεται επισκέπτης καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Πάτρας, αλλά σύντομα αποπέμπεται από το υπουργείο Παιδείας. Από το 1980 ως το θάνατό του, 1981, εκδίδει το περιοδικό «Στίγμα», με αντικείμενο την Παγκόσμια Λογοτεχνία.

"Το διπλό βιβλίο" του Δημήτρη Χατζή θεωρείται ένας σταθμός στη Νεοελληνική Λογοτεχνία για την πρωτοτυπία του και σημειώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εναλλακτικές αναγνώσεις του. Πρώτα απ' όλα , "Το διπλό βιβλίο" δεν είναι απλώς ένα ευχάριστο λογοτεχνικό ανάγνωσμα, αλλά ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα του Νεοέλληνα στη σύγχρονη κοινωνία. Πιο συγκεκριμένα , πρόκειται για μια διαρκή αναζήτηση από την αρχή μέχρι το τέλος της νεοελληνικής ταυτότητας μέσα από τις ιστορικές συγκρούσεις και τις κοινωνικές αντιφάσεις. Από αφηγηματολογικής άποψης, τo ιδιαίτερο ενδιαφέρον εντοπίζεται στο γεγονός ότι τα μέρη "Του διπλού βιβλίου" αποτελούν μέρος ενός ενιαίου συνόλου, θα μπορούσαν να παρουσιαστούν και ως αυτόνομα, καθώς επίσης στο τέλος οι επίλογοι με τον πρόλογο συγχέονται και προβάλλονται σαν μια ενότητα. Από ποιητικής (και αφηγηματολογικής βέβαια) άποψης, εντυπωσιάζει ο διάλογος που αναπτύσσεται ανάμεσα στον αφηγητή και τον συγγραφέα.

O κεντρικός ήρωας , ο Κώστας, ζει στη Γερμανία ως μετανάστης και εργάζεται στο εργοστάσιο "'Αουτελ". Εκεί για πρώτη φορά έρχεται με την ουσία και τη σπουδαιότητα του ρόλου του συνδικαλισμού που δέχεται στους κόλπους του, τον κάθε εργάτη, ακόμα και τον μεταναστάτη. Αποτυπώνει συγχρόνως με ιδιαίτερη γλαφυρότητα την αλλοτρίωση που επικρατεί στο χώρo εργασίας. Ο εργάτης δεν έρχεται σε επαφή με τον διανομέα ή με τον υπάλληλο γραφείου. Οι παραγωγικές σχέσεις φαίνεται να είναι τόσο τυποποιημένες, και οι άνθρωποι τόσο καλά κουρδισμένοι...θυσιασμένοι στο βωμό του κέρδους. Ο κεντρικός ήρωας κατάγεται από ένα χωριό κοντά στο Βόλο. Δουλεύει σε ένα ξυλάδικο στο και μαθαίνει την τέχνη. Ο πατέρας του, παλιός αντάρτης, και ο Μάστορας τον παροτρύνουν να μεταναστεύσει στη Γερμανία. Στη Στουτγάρδη ζουν πολλοί Έλληνες και συχνάζουν σε ένα καφενείο, διανοούμενοι, αριστεροί , εργάτες, άνθρωποι της Χούντας. Ο Κώστας ζει μια φιλήσυχη και μονότονη ζωή, καθώς ανακαλύπτει την τεράστια δύναμη του, την αγοραστική και εθίζεται στον καταναλωτισμό. Ο Σκουρογιάννης, μετανάστης και αυτός στη Γερμανία , επιστρέφει στο χωριό του, ερημωμένο, από την αστικοποίηση που χαρακτηρίζει εκείνη την εποχή τη νεοελληνική κοινωνία. Τέλος, Η Αναστασία, η αλαφροΐσκιωτη αδερφή του Κώστα που παντρεύεται το Βασίλη που επιδιώκει να πολλαπλασιάσει τα πλούτη του.

Ο Δημήτρης Χατζής, όπως φαίνεται από "Το διπλό βιβλίο" εμπνέεται από τον απλό, καθημερινό άνθρωπο και καταγράφει τις καθημερινές ιστορίες του. Βαθιά ανθρώπινος αντιμετωπίζει το επίμαχο ζήτημα περί ρωμιοσύνης με ιδιαίτερη ευαισθησία. Ο Νεοέλληνας μπροστά στις νέες κοινωνικές περιστάσεις χωρίς την κατάλληλη εκπαίδευση από θύμα δεν αργεί να γίνει θύτης. Η αστικοποίηση, οι ραγδαίες αλλαγές στις παραγωγικές σχέσεις , η φτώχεια των τελευταίων αιώνων αποτελούν μερικούς από τους βασικούς παράγοντες γι' αυτό. Η σύγχρονη κοινωνία καταβροχθίζει το Νεοέλληνα. Αν και φαντάζει έρμαιο των περιστάσεων , είναι τελικά δημιούργημα μιας ολόκληρης εποχής, είναι το αποκύημα ενός εμφυλίου πολέμου, μιας "απόκρυφης" ταξικής πάλης , μιας ηττημένης γενιάς. Ο Δημήτρης Χατζής με πολύ έντεχνο και τρόπο παρουσιάζει την ιστορία της νεοελληνικής κοινωνίας μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '70 που πρωτοεκδίδεται το παρόν μυθιστόρημα.

Αποσπάσματα:

Το μικρό μου θέατρο της αντλίας τελείωσε -και φυσικά χωρίς την αντλία-που φυσικά δε θα 'ξερα τι θα την κάνω. Και βγαίνω πάλι στην λεωφόρο. Μαγαζιά, ρεκλάμες, φωτεινές επιγραφές-αυτάπου αγαπάω. Το μεγάλο θέατρο της κοινωνίας της κατανάλωσης, που λένε στο καφενείο. Ό,τι ποθείτε θα το βρείτε εδώ. Και δεν είναι ακριβώς αυτό που θα ποθείτε μονάχα , αυτό που θα βρείτε. Είναι το θέατρο που το παίζουμε όλοι, που μας παίζουν όλοι, που τους παίζουμε όλους.

Αυτό για το θέατρο δεν το 'παν στο καφενείο, είναι από 'κείνα που τα βρίσκω μοναχός μου. Οι σοφοί τα λένε κάπως αλλιώς-μας κάνει τάχα κακό, μας διαφθείρουν με τη σπατάλη , την αφθονία, την αχρηστία των πραγμάτων που βρίσκονται εδώ. Το νέον όπιον των λαών το λέει ο Γιαννόπουλος.

Και να με κι εγώ με το όπιον μου. Στέκομαι μπροστά σε αυτές τις γεμάτες , τις ωραίες βιτρίνες , χαζεύω, τις αφήνω να με διαφθείρουν όσο θέλουν...Για τους σοφούς του καφενείου σημαίνει πως διαλύομαι, αλλοτριώνομαι, λένε, μέσα στους άλλους...

Κοιτάζω λοιπόν όσο θέλω, κάνω μία και μπαίνω στο κατάστημα. Μπορώ να διαλέξω-για μένα το 'χουν αυτό το κατάστημα. Διαλέγω. Δε με ρωτάει κανείς ποιος είμαι, που τα βρήκα τα λεφτά μου, με περιμένουνε να διαλέξω-πρέπει να με περιμένουν. (σελ.65)

Ο Βασίλης ; Είχε μέσα του κι αυτός τη δική του καταστροφή. Η φτώχεια που πέρασε τον είχε φοβίσει. Μουλωχτά , μονάχα μ'αυτήν λογαριαζότανε , μέσα του.πήραμε λίγο την απάνω βόλτα, αγρίεψε αμέσως, αγριεύτηκε με το χρήμα που ερχόταν. Μισεί μονάχα. Τον κόσμο που βρίσκεται γύρω του, τους εργάτες που δουλεύουν στα χτήματά του...(σελ.167-168)

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=125064

http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=20.07.2007,id=91338628,99097860

http://media.ems.gr/ekdoseis/ellinika/Ellinika_42_2/ekd_peel_42_2_Filokuprou.pdf

Ένας ιδιαίτερος μικρός κύριος

2011-06-27T14:56:00.001+03:00

'Οπως πολύ απλά μου εξήγησε ο συγγραφέας, το βιβλίο 'Ένας ιδιαίτερος μικρός κύριος' αφορά εκείνους που μιλάνε και σκέφτονται φυσιολογικά, αλλά δυσκολεύονται στις κοινωνικές συναναστροφές. Εκείνους, δηλαδή, που επίσημα πάσχουν από σύνδρομο Άσπεργκερ. Μήπως, όμως, τα 'συμπτώματα' περιγράφουν μια πολύ μεγαλύτερη μερίδα ανθρώπων; 'Ολοι μας δεν έχουμε νιώσει κατά καιρούς το συναίσθημα της μοναξιάς μέσα σε κόσμο; Μόνο αυτός ο λόγος αρκεί για να προτείνω την ανάγνωση μιας ιστορίας που προέρχεται από προσωπικά βιώματα και γνωριμίες του συγγραφέα.

Συγγραφέας: Καργιωτίδης Χρήστος
Εκδότης: Γλαύκη

Περιγραφή

Μια εσωτερική θεώρηση του συνδρόμου Άσπεργκερ.

Καλοκαίρι 2005. Ο νυχτοφύλακας του ξενοδοχείου, ένας έφηβος με σύνδρομο Άσπεργκερ, μια περίεργη φιλία και ένα μυστικό ημερολόγιο. Το βιβλίο αυτό καταγράφει τα καθημερινά δρώμενα της ζωής ενός παιδιού με σύνδρομο Άσπεργκερ. Με ανάλαφρο ύφος και αρκετή δόση χιούμορ, ο συγγραφέας προσπαθεί να εντοπίσει, να επεξεργαστεί και να αποκρυπτογραφήσει τις διάφορες εκφάνσεις του αυτιστικού φάσματος, όπως αυτές εκδηλώνονται μέσα από τις συμπεριφορές και τις σκέψεις του μικρού ήρωα. Θέματα όπως η επικοινωνία, το στίγμα, το χιούμορ, η σεξουαλικότητα και πολλά άλλα, αναλύονται και σχολιάζονται σε δύο διαφορετικούς χρόνους: τη στιγμή που ανέκυπταν, στη συγκεκριμένη περίσταση και πλαίσιο, αλλά και ετεροχρονισμένα, κάποια χρόνια μετά, μέσα από έναν ωριμότερο τρόπο σκέψης. Το βιβλίο απευθύνεται τόσο σε ανθρώπους που γνωρίζουν για το σύνδρομο Άσπεργκερ και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όσο και σε αναγνώστες που δε γνωρίζουν κάτι για τη συγκεκριμένη παθολογία, αλλά ενδιαφέρονται να εξοικειωθούν με μια από τις πιο σαγηνευτικές εκφράσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι επιστημονικό, μα ούτε και λογοτεχνικό, αν και σε ορισμένα σημεία δανείζεται στοιχεία από τα παραπάνω δύο είδη. Πρόκειται για ένα βιβλίο για τη διαφορετικότητα, το πώς εκφράζεται αλλά και το πώς εκλαμβάνεται. Σε τελική ανάλυση, πρόκειται για ένα βιβλίο για την ανθρώπινη επικοινωνία, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη φιλία.

Για περισσότερες πληροφορίες και αγορά του βιβλίου κάντε κλικ εδώ.

Όταν έκλαψε ο Νίτσε (Irvin D. Yalom)

2011-06-25T14:16:00.000+03:00

Αν δε βλέπετε το βίντεο, κάντε κλικ εδώ:
http://www.youtube.com/watch?v=fn8NwJS8834

Η αντίστοιχη ταινία του πασίγνωστου βιβλίου! Το βιβλίο και η ταινία προτάθηκαν στο facebook group της λέσχης ανάγνωσης βιβλίου 'Φυλλομετρήματα'.

2ος Διαγωνισμός Διηγήματος "ΛόγωΤέχνης"

2011-06-25T14:11:00.000+03:00

Πληροφορίες όπως δημοσιεύονται στο αντίστοιχο facebook event:

Η αστική μη κερδοσκοπική εταιρία πολιτισμού Artspot διοργανώνει για δεύτερη συνεχή χρονιά τον διαγωνισμό διηγήματος «ΛόγωΤέχνης», με στόχο να καθιερωθεί ως λογοτεχνικός θεσμός στο ελληνικό Διαδίκτυο.

Η μεγάλη επιτυχία του 1ου Διαγωνισμού Διηγήματος «ΛόγωΤέχνης», τόσο στον αριθμό των συμμετοχών, όσο και στην ποιότητα των κειμένων, απέδειξε πως υπάρχει μια ισχυρή δημιουργική δυναμική στους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στο Διαδίκτυο.

Το θέμα του φετινού διαγωνισμού είναι «Ιστορίες Διαδικτύου» και σκοπό έχει να αποτυπώσει μέσω του γραπτού λόγου τον πρωτεύοντα ρόλο που διαδραματίζει πλέον το Διαδίκτυο στην καθημερινότητα…

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Εύη Λαμπροπούλου, Συγγραφέας
Δημήτρης Μαμαλούκας, Συγγραφέας
Έλενα Μαρούτσου, Συγγραφέας
Δημήτρης Σωτάκης, Συγγραφέας
Γιάννης Φαρσάρης, Υπεύθυνος διοργάνωσης του διαγωνισμού εκ μέρους του φορέα Artspot

Τα διηγήματα δεν θα πρέπει να ξεπερνούν σε έκταση τις 1.000 λέξεις.

Οι Όροι Συμμετοχής στον Διαγωνισμό και η φόρμα καταχώρησης των διηγημάτων βρίσκονται στην διεύθυνση http://logotexnis2011.artspot.gr/

Η εταιρεία Artspot θα διοργανώσει ειδική τιμητική εκδήλωση για την απονομή των ακόλουθων βραβείων στους νικητές:

1ος Νικητής: Τιμητικό δίπλωμα και συσκευή ψηφιακής ανάγνωσης
2ος Νικητής: Τιμητικό δίπλωμα και συσκευή ψηφιακής αναπαραγωγής πολυμέσων
3ος Νικητής: Τιμητικό δίπλωμα και συσκευή αναπαραγωγής μουσικής
Οι 3 βραβευθέντες με Έπαινο θα λάβουν τιμητικά διπλώματα και μία σειρά λογοτεχνικών βιβλίων.

Τα 20 πρώτα διηγήματα του διαγωνισμού θα εκδοθούν σε ψηφιακό βιβλίο (e-book) που θα κυκλοφορήσει δωρεάν στο Διαδίκτυο με άδεια Creative Commons.

Προθεσμία λήξης υποβολής συμμετοχών: 31η Αυγούστου 2011.

"Δήγμα γραφής" - Μια ντουζίνα και τρία διηγήματα

2011-06-23T21:14:00.001+03:00

Νέα συλλογή διηγημάτων όπου συμμετέχουν οι:

Κατεβάστε το ebook δωρεάν από εδώ:
www.openbook.gr/2011/06/dhgma-grafhs-mia-ntoyzina-kai-tria-dihghmata.html

issuu.com/johnnie_society/docs/openbook_digmagrafis

Μια καλοκαιρινή ιστορία...

2011-06-19T16:01:00.000+03:00

Το ξεχασμένο φλαμίνγκο

H αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα της Άλκης Ζέη

2011-06-13T02:36:00.005+03:00

Άλκη Ζέη. Σύγχρονη ελληνίδα πεζογράφος. Γεννιέται το 1925 στην Αθήνα. Ο πατέρας της κατάγεται από την Κρήτη και η μητέρα της από τη Σάμο, όπου περνάει τα πρώτα παιδικά της χρόνια. Έχει σπουδάσει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει φοιτήσει στη Δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Συνεχίζει τις σπουδές της στην Μόσχα όπου σπουδάζει στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο. Από το 1954 ως το 1964 ζει ως πολιτικός πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Το 1964 επιστρέφει στην Ελλάδα για να ξαναφύγει την περίοδο της διδακτορίας γιά το Παρίσι. Από πολύ μικρή ασχολείται με το γράψιμο. Στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου αρχίζει να γράφει κουκλοθέατρο. Ένας από τους ήρωες που δημιουργεί, ο Κλούβιος, γίνεται κατοπινά ήρωας του κουκλοθέατρου «Μπάρμπα- Μυτούσης», που εμπνεύστρια του είναι η Ελένη Περάκη- Θεοχάρη. Γράφει κυρίως παιδικά διηγήματα όπως : Το καπλάνι της βιτρίνας, Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου, Ο θείος Πλάτων, Αρβυλάκια και γόβες, Μιά Κυριακή του Απρίλη, κ.α. Έχει γράψει επίσης ΤΟ 1987, και το μυθιστόρημα, Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα και μεταφράζει έργα πολλών ξένων λογοτεχνών. Έχει τιμηθεί τρεις φορές με το βραβείο Μπάτσελντερ των ΗΠΑ.

Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα, θα μπορούσε δικαίως να θεωρείται ένα αριστούργημα της Νεοελληνικής, αλλά και της Παγκόσμιας, Λογοτεχνίας. Η Άλκη Ζέη πειραματίζεται με την αφήγηση και δημιουργεί ένα μυθιστόρημα άρτιο και πρωτότυπο από άποψη αφηγηματικής τεχνικής και λογοτεχνικής αξίας. Δύο αφηγητές. Δύο χρόνοι. Δύο προσωπεία για την πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος. Δύο ονόματα, Δάφνη και Ελένη ή η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα.

Ο αναγνώστης ταξιδεύει μέχρι το Παρίσι την περίοδο της δικτατορίας της 21ης Απριλίου. Εκεί ζουν αυτοεξόριστοι Έλληνες για να αποφύγουν την εξορία και τα βασανιστήρια στα ξερονήσια. Η Ελένη, ο Ευγένιος, ο Πάνος, ο Στέφανος , η Άννα παίρνουν μέρος ως κομπάρσοι σε μια ταινία, Το τρένο της φρίκης, γαλλικής παραγωγής. Δύο γενιές , η γενιά της Εθνικής Αντίστασης και του Πολυτεχνείου συναντιούνται στο Παρίσι, συζητούν , συμφωνούν ή διαφωνούν , αλλά συγχρόνως οραματίζονται την ελεύθερη και δημοκρατική Ελλάδα. Δύο κόσμοι συγκρούονται στον απόηχο του Μάη του '68.

H Ελένη κάθεται δίπλα στο παράθυρο, Το τρένο της φρίκης ταξιδεύει και οι αναμνήσεις ζωντανεύουν σε αυτό το φανταστικό ταξίδι. Στο πλυσταριό , καθώς περιμένει το πρώτο φιλί από ένα νεαρό φίλο της, τελικά παίρνει το βάφτισμα του πυρός και συντάσσεται στον αγώνα με το ΕΑΜ. Ο Πάνος της δίνει το συνωμοτικό όνομα , Ελένη. Στο πρώτο συνωμοτικό ραντεβού συναντά τον ωραίο και γενναίο Αχιλλέα. Τον ερωτεύεται και με συνοπτικές διαδικασίες, με μια φούστα και ένα πουλόβερ, παντρεύονται. Εκείνος φεύγει αντάρτης στο βουνό.

Η Ελένη συνεχίζει τη δράση της στην Αθήνα, όπου και ένα βράδυ, καθώς περιφέρεται μόνη και εξαντλημένη, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται στα κρατητήρια. Στην αρχή, συνυπάρχει με μία ποινική κρατούμενη και αργότερα με θανατοποινίτισσες συντρόφισσες της. Η Λίζα, η μοντέρνα και κομψή μητέρα της , την επισκέπτεται συχνά και μεσολαβεί να αποφυλακιστεί. Μετά από λίγο καιρό, αποφυλακίζεται και συνεχίζει τη δράση της , ενώ συναναστρέφεται νέο κόσμο.

Τελικά, φεύγει με πλαστό διαβατήριο για ΕΣΣΔ με σκοπό να συναντήσει τον Αχιλλέα. Πρώτη στάση: Ρώμη. Εκεί ο χρόνος σταματά. Αυτοσυστήνεται στον κόσμο ως Δάφνη και ξαναγίνεται το ξέγνοιαστο και ήρεμο κορίτσι , ζώντας για μερικούς μήνες με ένα νεαρό ζωγράφο.

Δεύτερη στάση: Παρίσι. Εκεί συναντά τη Μαρί-Τερέζ, η οποία της συμπαραστέκεται σαν πραγματική φίλη. Αντιμετωπίζει , όμως, προβλήματα με την βίζα, αλλά τελικά αποστέλλεται και μπαίνει στο τρένο για τη Μόσχα. Ταξιδεύει για μέρες με το τρένο. Πρώτη στάση: Μόσχα. Δεν την περιμένει ο Αχιλλέας, όπως νόμιζε, αλλά ένας καλός της φίλος. Τελευταία στάση: Τασκένδη. Εκεί την περιμένει ο Αχιλλέα με τους υπόλοιπους Έλληνες πρόσφυγες. Της επιφυλάσσουν θερμή υποδοχή. Εκείνη, όμως, αισθάνεται αμηχανία. Αντιλαμβάνεται ότι με τον Αχιλλέα δεν έχουν κοινό κώδικα επικοινωνίας, ότι δεν αισθάνεται πια η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα. Η Δάφνη πεθαίνει και η Ελένη παίρνει τη θέση της για άλλη μια φορά. Δεν μπορεί, όμως, να φύγει από την Τασκένδη και μένει μαζί του. Αποκτούν ένα παιδί, τη Δαφνούλα.

Αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στις συνθήκες διαβίωσης τους. Μετά από χρόνια, μετακομίζουν στη Μόσχα. Eκεί η ζωή είναι λίγο πιο ανεκτή, έχοντας αποκτήσει φίλους. Ωστόσο, πάλι η αποξένωση της από τον Αχιλλέα, ο χαμένος νεανικός ενθουσιασμό της προκαλεί εντάσεις στο ζευγάρι. Τελικά φεύγει με την κόρη της για την Αθήνα. Εκεί ζει ωραίες στιγμές, απολαμβάνει τη ζωή της.

Το επόμενο ταξίδι θα είναι στο Παρίσι και θα κρατήσει σχεδόν μια ζωή ή καλύτερα μισή ζωή. Η κόρη της , η Δάφνη , θα είναι στην πρώτη γραμμή στην εξέγερση του Μάη του '68 και η Ελένη θα την ακολουθήσει, αλλά με κριτική στάση προς το κίνημα αυτό.

Μοτέρ στοπ.

Οι χρόνοι και οι φορείς της αφήγησης εναλλάσσονται συνεχώς σαν να παρακολουθούμε μια κινηματογραφική ταινία, γεγονός που δεν κουράζει καθόλου τον αναγνώστη, αντιθέτως τον κρατά σε εγρήγορση και το ενδιαφέρον μένει αμείωτο μέχρι τέλους. Μέσα από της ιστορία της Ελένης ξετυλίγεται σαν ένα κουβάρι η ιστορία της Ελλάδας με έντεχνο τρόπο, από την Κατοχή μέχρι και τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, αλλά ο αναγνώστης παρακολουθεί και τις εσωτερικές διεργασίες και αντιφάσεις του Κ.Κ.Ε. και της ΕΣΣΔ. Αναδεικνύονται μέσα από τη αφήγηση, επίσης, πολιτικός και κοινωνικός προβληματισμός, η αγωνία για την τύχη της Ελλάδας, αλλά και η προβληματική θέση της γυναίκας.

Τέλος, Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα δεν είναι η απλή ιστορίας μιας γυναίκας , αλλά ο διχασμός της, η αυταπάρνηση του εαυτού της, η διάψευση των ονείρων της και η αφοσίωσή της στον αγώνα, οι αντιφάσεις στο Κόμμα και στην ΕΣΣΔ, η αυτοκριτική της, η κριτική της στο Κόμμα, είναι οι πιο μελανές σελίδες της ελληνικής ιστορίας, δοσμένες με περίσσια λογοτεχνική μαεστρία από την Άλκη Ζέη.

Χρήσιμος σύνδεσμος: http://www.alkizei.com/el

Συνέντευξη της Άλκης Ζέη:
http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=405979

Η αληθινή ιστορία της Φανής Μανωλκίδου-Βέττα

2011-06-12T01:38:00.005+03:00

Θα σε λέμε Ισμήνη, οι αναμνήσεις είναι μεγαλύτερες απ' τη ζωή.

Και όμως , πρόκειται για μία αυτοβιογραφία. Αλήθεια, Ισμήνη ή Φανή ; Και τα δύο. Η Φανή είναι το ξέγνοιαστο κορίτσι μεσοαστικής οικογένειας. Νεαρή, μικρή και κατ' επίφαση άβουλη. Αυτή η μικρή που αγαπάει την παρέα με τα ξαδέρφια της. Τις Απόκριες με το αδερφό της ντύνονται φουστανελάδες και αντί για νανουρίσματα μεγαλώνουν με άριες από την Τραβιάτα , τους Μποέμ και την Κάρμεν. Από μικρά παιδιά ακούν τις ιστορίες του παππού και του πατέρα για τους διωγμούς των Ελλήνων στη Βουλγαρία από τους "κομιτατζήδες".

Η Φανή μεγαλώνει. Θέλει να γίνει αρχιτέκτων. Ανήκουστο για κορίτσι.

Οι σπουδές είναι για τ' αγόρια. Τι ζητάς εσύ ένα κορίτσι να ανακατευτείς με τα αγόρια;
(σελ. 23).

Τελικά , εγγράφεται στην Ανωτάτη Εμπορική το 1940. Κηρύσσεται ο πόλεμος στην Ελλάδα. Στον πόλεμο τα αγαπημένα ξαδέρφια μεγαλώνουν απότομα, ωριμάζουν μέσα σε λίγες μέρες. Εκείνη γίνεται εθελόντρια αδερφή στο νοσοκομείο του Ζαππείου. Οι πρώτες νίκες στο αλβανικό μέτωπο γεμίζουν τους Έλληνες με ενθουσιασμό. Καταφθάνουν οι Άγγλοι. Κάθε βράδυ μεθυσμένοι τριγυρίζουν στο κέντρο της Αθήνας.

Η Φανή διορίζεται στο Υπουργείο Επισιτισμού. Εκεί γνωρίζεται με δυο συναδέλφους, κατοπινά στελέχη του ΚΚΕ. Οργανώνεται στην ΟΚΝΕ και μετά στην ΕΠΟΝ. Στο πρώτο συνωμοτικό ραντεβού βαφτίζεται Ισμήνη.

Μου μίλησαν για σένα. Θα πας να βοηθήσεις στην ΟΚΝΕ στην Ανωτάτη Εμπορική. Θα σε λέμε Ισμήνη. (σελ. 33)

Συλλαμβάνεται και μεταφέρεται στα κρατητήρια της οδού Ελπίδας. Τη βασανίζουν με φάλαγγα. Λιποθυμάει. Η διάγνωση του γιατρού :

Δεν είναι τίποτα σοβαρό (σελ.40)

Μεταφέρεται στις φυλακές Χατζηκώστα. Η Ελλάδα απελευθερώνεται , μαζί και η Ισμήνη.

Ο ΕΛΑΣ δεν παραδίδει αμέσως τα όπλα, καταλαμβάνει αστυνομικά τμήματα , καταλαμβάνει όλην την Αθήνα. Οι Άγγλοι δεν μπορούν να περιμένουν. Αποβιβάζονται Άγγλοι και Ινδοί στρατιώτες στην Αθήνα. Αντεπιτίθενται. Ο Τσώρτσιλ αρχίζει διαπραγματεύσεις. Ο ΕΛΑΣ υποχωρεί.
Εκείνη την περίοδο συναναστρέφεται τον Κώστα Προβελέγγιο, το Μάνο Χατζηδάκι, Ρένο Ρώτα και άλλους. Μετά τη Συφωνία της Βάρκιζας επικρατεί ένα κλίμα μισαλλοδοξίας.

Εν τω μεταξύ , γνωρίζει το σύντροφό της. Μένει έγκυος. Εκείνος φεύγει στο βουνό για να πολεμήσει με το Δημοκρατικό Στρατό. Ζει μόνη της με το παιδί στο Μαρούσι. Μετά από ένα χρόνο συλλαμβάνεται. Στα κρατητήρια στοιβάζονται πολιτικές με ποινικές κρατούμενες.Μεταφέρεται στο Τρικέρι και στη Μακρόνησο, όπου θα περάσει μεγάλο μέρος της ζωής της ως εξόριστη. Η ζωή με τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες, με τις συλλογικές δράσεις απαλύνουν το πόνο της αποξένωσης και το φόβο του θανάτου. Μεταφέρεται στις φυλακές Αβέρωφ. Ομαδικές εκτελέσεις. Ανταλλάζει γράμματα με την κόρη της. Αποφυλακίζεται και μετά από ένα μήνα καταδικάζεται με ανυπόστατο κατηγορητήριο και επιστρέφει στις φυλακές Αβέρωφ. Και πάλι από την αρχή...

Απελευθερώνεται και αγωνίζεται με την ΕΔΑ. Αυτοεξορίζεται στη Ρουμανία , όπου ζει ο σύζυγός της. Αποτυπώνει με καυστική κριτική τις διάφορες μορφές των συντρόφων της κομμουνιστών, αλλά και το σοβιετικό καθεστώς.Αναγνωρίζει, βέβαια, την αξία του εκπαιδευτικού συστήματος της Σοβιετικής Ένωσης, όπου φοιτά η ίδια , αλλά και η κόρη της. Ο σύζυγός της επιστρέφει στην Ελλάδα ως παράνομος , όπου συλλαμβάνεται . Κινεί διαδικασίες και η ίδια να γυρίσει πίσω με την κόρη τους.

Η μεγάλη επιστροφή στην πατρίδα σχεδόν συμπίπτει με τη διδακτορία της 21ης Απριλίου. Δεν προλαβαίνει να ανασάνει ελεύθερα και συλλαμβάνεται και μεταφέρεται στη Γυάρο. Η κόρη της παρατάει τις σπουδές της. Μεταφέρεται στις φυλακές Αλικαρνασσού. Ανασαίνει χωρίς φόβο και ελεύθερα μόνο μετά τη μεταπολίτευση.

Αυτή είναι η περιπετειώδης ζωής της Φανής και της Ισμήνης, μια αληθινή ιστορία. Δύο ονόματα, ένα πρόσωπο. Κι αυτή η γυναίκα που τα ομορφότερα, τα πιο δημιουργικά χρόνια της ζωής της, τα νεανικά, τα περνάει στις φυλακές και στην εξορία, δεν παραιτείται από το όνειρο, γιατί:

Τα οράματα είναι αιώνια και πανανθρώπινα. Και τα κρατάμε ζωντανά στη ψυχή μας, όπως τότε. Γιατί η φωτιά που μας άγγιξε εκείνα τα χρόνια του αγώνα δεν σβήνει ποτέ, μόνο μεταλαμπαδεύεται.

Τέλος, προτείνεται η ανάγνωση της αυτοβιογραφίας της Φανής Μανωλκίδου-Βέττα, γιατί:

Η γενιά μας τα 'δωσε όλα, και τη ζωή της, χωρίς να ζητήσει τίποτα για τον εαυτό της. Και αυτό το ήθος, αυτοί οι δεσμοί της γενιάς μας έμειναν και θα μείνουν μέχρι τέλος της ζωής μας. Στη ζωή μου όσες φορές βρέθηκα σε δύσκολη θέση, δίπλα μου στάθηκαν σύντροφοι συναγωνιστές της Αντίστασης. Γι' αυτό σήμερα μπορώ να πω κι εγώ το στίχο του Αραγκόν:

Κι αν ήταν να τον ξαναπορευτώ
θα τον ξαναπορευόμουν τούτον
το δρόμο.

H γνώση είναι δύναμη

2011-06-10T22:21:00.003+03:00

Σκέψεις εν συντομία με αφορμή τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο μαρξιστικής βιβλιογραφίας/εργογραφίας : Η γνώση είναι δύναμη: http://vivlio2ebook.blogspot.com/

Η γνώση είναι δύναμη, το περίφημο απόφθεγμα του Σερ Φράνσις Μπέικον προβληματίζει το σύγχρονο άνθρωπο.

Σήμερα, σε μια εποχή νέο-μεσαιωνισμού που παλεύει όχι το καλό με το κακό, αλλά το νεωτερικό με το συντηρητικό, είναι αλήθεια ότι απαξιώνεται όχι μόνο η γνώση, αλλά και οι φορείς της. Παρ' όλα αυτά, είναι τελικά η απαξιωμένη γνώση, αυτή που μπορεί να απαλλάξει τον άνθρωπο από φόβους, προκαταλήψεις και να καταρρίψει τα στερεότυπα. Ναι , είναι αυτή που μπορεί να μεταδώσει την ελπίδα ενός άλλου κόσμου εφικτού...

Πιο συγκεκριμένα, η συσσωρευμένη εμπειρία του ανθρώπου που με τον καιρό μετατρέπεται σε καθιερωμένη , γενική ή ειδική, γνώση είναι αυτή που συμβάλλει στη κοινωνική και πολιτική χειραφέτησή του, καθώς επίσης είναι εκείνη που τον βοηθά να εκμεταλλευτεί τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους με σύνεση ώστε να ικανοποιήσει της βασικές ανάγκες του...ή ακόμα και τη ματαιοδοξία του.

Βέβαια, δεν είναι λίγα τα φιλοσοφικά ερωτήματα που ανακύπτουν από μία τέτοιου είδους συζήτηση: Η γνώση είναι αντικειμενική; Μήπως ουδέτερη; Ενιαία ή κατακερματισμένη, όπως σήμερα; Αλήθεια, πηγάζει από το πνεύμα ή από την ύλη; Τι μπορούμε να γνωρίσουμε και κυρίως πώς;  Αλληλοσυγκρουόμενες γνωσιολογικές θεωρίες.

Άλλοτε η γνώση είναι επώδυνη, άλλοτε ανώδυνη . Ένα είναι το μόνο σίγουρο ότι η γνώση δεν είναι μόνο δύναμη, αλλά και ο δρόμος προς την ελευθερία, και γι' αυτό πρέπει ο καθένας να έχει πρόσβαση  σε αυτήν, στην αληθινή και αντικειμενική γνώση.

Τέλος, ας μη συγχέεται η δύναμη με την εξουσία. Ναι, η γνώση είναι δύναμη, αλλά όχι εξουσία.

Κάνε ένα παιδί να γελάσει...διαβάζοντας!

2011-06-09T14:23:00.000+03:00

Κίνηση Αγάπης "Θανάσης Βέγγος"

Η περιγραφή από το αντίστοιχο Facebook Event:

Την Κυριακή 19 Ιουνίου θα μοιράσουμε στα παιδάκια που θα νοσηλεύνται στις ογκολογικές κλινικές βιβλία και παραμύθια. Μπορείτε να βοηθήσετε όλοι στέλνοντας από 1 παραμύθι ή βιβλίο. Η διεύθυνση αποστολής είναι " Βάσω Αλεβίζου, Κάνε ένα παιδί να γελάσει, PR 12402, Χαιδάρι ''. Χρειαζόμαστε καινούρια παραμύθια και βιβλία για να τα αμπαλάρουμε και να τα δώσουμε σε κάθε παιδάκι δωράκι. Επίσης εάν έχετε μεταχειρισμένα σε καλή κατάσταση μπορούμε να τα τοποθετήσουμε στα σαλονάκια για να τα διαβάζει όποιο παιδάκι θέλει. Εάν κάποιος θέλει να μας στείλει μεταχειρισμένα βιβλία για μεγάλους, σκεφτήκαμε να κάνουμε μια μικρή βιβλιοθήκη για τις μαμάδες και τους μπαμπάδες για να περνάει η ώρα τους στο νοσοκομείο.

Η περασμένη γιορτή είχε μεγάλη επιτυχία χάρη στην μεγάλη ανταπόκρισή σας, στηριζόμαστε πάνω σας και ευχόμαστε να τα καταφέρουμε κι αυτή τη φορά!!!

Ευχαριστούμε πολύ τον σύλλογο γονέων παιδιών με νεοπλασματικές ασθένειες ''Η Πίστη" που στηρίζει επίσημα την δραστηριότητά μας!!!!

Johnnie Society από τον Γιάννη Φαρσάρη

2011-06-04T14:32:00.001+03:00

Από σελίδα του Protagon μεταφέρουμε τα λεγόμενα του συγγραφέα Γιάννη Φαρσάρη:

"Μ’ αρέσει το Διαδίκτυο γιατί είναι παράξενο: Έχει αυτόν τον ενικό της απρόσμενης οικειότητας που λείπει από την πραγματική κοινωνία. Λατρεύω το Διαδίκτυο, γιατί μου θυμίζει τις αθώες στιγμές της ανάγνωσης παιδικών παραμυθιών: Σαλιώνοντας το δάχτυλο, δεν ξέρεις τι θα συναντήσεις στην επόμενη σελίδα.

Ζω στο Διαδίκτυο, γιατί καθημερινά νιώθω σαν αρχαιολόγος: Μέσα στα χώματα και στα σκουπίδια ανακαλύπτεις ανεκτίμητους θησαυρούς. Κι όταν συχνάζεις για χρόνια στα στέκια του Διαδικτύου, αρχίζεις αναπόφευκτα να μυείσαι σε νέες έννοιες που κρύβουν έναν καινούριο κόσμο: κυβερνολογοτεχνία, λογισμικό ανοικτού κώδικα, άδειες Creative Commons, υπερκείμενα, “shareware” κουλτούρα, ψηφιακές βιβλιοθήκες, συλλογική ευφυΐα. Και τότε αρχίζουν να σου μπαίνουν ιδέες, που σιγά-σιγά μετατρέπονται σε εμμονές… Κι έρχεται η στιγμή που γίνεται το διπλό κλικ στο μυαλό σου κι αποφασίζεις να στρωθείς να γράψεις μια ιστορία που κυοφορείται μέσα σου για καιρό. Κι έτσι, χωρίς να το καταλάβω, χρειάστηκαν έξι χρόνια για να γραφτεί εκείνη η ιστορία. Έξι χρόνια ξενύχτι, γιατί κανένα πληκτρολόγιο δεν συνεργάζεται δημιουργικά με τα δάχτυλα προτού νυχτώσει.

Ο μετρητής σταμάτησε τελικά στις 112.484 λέξεις και η κούραση έκανε ακόμα πιο οδυνηρό το ερώτημα: «Και τώρα τι;». Μερικές αποτυχημένες απόπειρες επαφής με εκδοτικούς οίκους, απλώς επιβεβαίωσαν τις φήμες για τους πρωτοεμφανιζόμενους γραφιάδες.

Ένα βροχερό βράδυ του περασμένου Νοέμβρη, τα πράγματα άρχισαν να γίνονται απολύτως ξεκάθαρα μέσα μου: Το μυθιστόρημα JOHNNIE SOCIETY θα κυκλοφορούσε στο Διαδίκτυο, εννοείται ελεύθερο και εννοείται με άδεια Creative Commons. Τα καλώδια μεταφέρουν νυχθημερόν megabytes - αγόγγυστα και ακατάπαυστα. Ας είναι και κάποια από αυτά τα δικά μου. Και μη φανταστείτε πως είναι πολλά: Τα 1,36 megabytes του ηλεκτρονικού βιβλίου μου χρειάζονται περίπου 4 δευτερόλεπτα για να «κατέβουν» στον υπολογιστή σας…

Κατεβάστε το βιβλίο στον υπολογιστή σας ή

διαβάστε το ως ebook στην οθόνη σας εδώ:

www.johnnie-society.org

Από την ανάγνωσή μου, αυτό που κυρίως μου έμεινε ήταν η πλήρης μετάλλαξη ενός ανθρώπου που αποφάσισε να εγκαταλείψει το Θεό του κέρδους για να υπηρετήσει τον συνάνθρωπο. Ακόμα και όταν βγάζει κάποια χρήματα, κρατάει τα απολύτως απαραίτητα για τον εαυτό του, ενώ δίνει απλόχερα τα υπόλοιπα για να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων γύρω του. Αν όλοι προσπαθούσαμε να προσφέρουμε ό,τι μπορούμε σε όσους ανθρώπους είναι δυνατό, έστω και μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού, ο κόσμος θα ήταν σίγουρα ένα καλύτερο μέρος για όλους εμάς. Αλλάζοντας τη ζωή έστω και ενός παιδιού, μιας ηλικιωμένης ή ενός αναπήρου, αγγίζουμε δειλά με τα ακροδάχτυλά μας την πεμπτουσία της ζωής: την αγάπη.

Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ της Ολυμπίας Παπαδούκα

2011-06-01T19:07:00.010+03:00

"Αρνιέμαι"
Μουσική : Mίκης Θεοδωράκης
Ποίηση : Ιάκωβος Καμπανέλλης

Γυναικείες φυλακές Αβέρωφ. Γυναικείες φωνές που ενώνονται και αγωνίζονται για τον κόσμο που έρχεται, για την κοινωνική δικαιοσύνη. Θα φανταζόταν κανείς ότι η πλειοψηφία των φυλακισμένων γυναικών ότι θα ήταν ποινικές, αλλά όχι, οι φυλακές Αβέρωφ πλημμυρίζουν από πολιτικές κρατούμενες: γυναίκες που έχουν πολεμήσει στην Αντίσταση ή μανάδες Αντιστασιακών ή μικρά κορίτσια που αυθόρμητα δείχνουν αλληλεγγύη στους συνανθρώπους τους που βασανίζονται στις φυλακές και στα ξερονήσια.

ΒΙΑ. ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΚΕΣ. ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ.

Στο Α' Μέρος η Ολυμπία Παπαδούκα δίνει γλαφυρή περιγραφή των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης των συγκρατουμένων της που ,όμως, η τέχνη μέσα από σκετς, χορωδίες και η αλληλεγγύη καταφέρνουν να απαλύνουν τον πόνο αυτών των γυναικών , και αντί να λυγίζουν μπροστά στη στέρηση της ελευθερίας, όλο και να δυναμώνουν...αντί να γονατίζουν , όλο και περισσότερο να υψώνουν το ανάστημα τους μπροστά στους βασανιστές του , στο ίδιο το κράτος.

Μόνο ένα πράγμα δεν άντεχε η ψυχή τους, να αποχωρίζονται τα παιδιά τους, που τα άρπαζαν από την αγκαλιά τους για να τα μεταφέρουν στο Ορφανοτροφείο της βασίλισσας Φρειδερίκης, για να τα συνετίσουν , για να αποκτήσουν το εθνικό φρόνημα που αρμόζει σε έναν Έλληνα ... Παράδοξο, γιατί η βασιλική οικογένεια Γκλύξμπουργκ δεν καταγόταν από την Ελλάδα, βέβαια ίσως είχαν και αυτοί σχέση με τους Αρχαίους Έλληνες! Και ο παραλογισμός αυτός φτάνει μέχρι τις ημέρες μας...

Στην καθημερινότητα τους, παραδίδονται μαθήματα από δικηγόρους , μαθηματικούς, δασκάλες, φιλολόγους ώστε οι γιαγιάδες να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν τα γράμματα των παιδιών τους -το πιο ισχυρό κίνητρo-, οι φοιτήτριες και οι μαθήτριες για να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να δώσουν εξετάσεις , όταν αποφυλακιστούν. Με την ελπίδα ότι θα αποφυλακιστούν..., κυρίως, όμως , για να έχει καθεμιά τους πρόσβαση στη γνώση.

Ακούνε την αγαπημένη μαντινάδα από τους θαλάμους των μελλοθάνατων γυναικών:

Εγώ είμ' εκείνο το πουλί

που τη φωτιά σιμώνω.

Καίγουμαι στάχτη γίνουμαι

και πάλι ξανανιώνω.

Αν είσαι νιος και δεν πετάς

με του βορρά τα νέφη

ίντα τη θέλεις τη ζωή

στον κόσμο να την έχεις.

Μην τονε κλαις τον αετό

από που πετά σαν βρέχει

μόνο να κλαις ένα πουλί

απού φτερά δεν έχει

Η γιαγιά Μαμαλίνα, η γιαγιάκα όλων των γυναικών, πρώτη στην ανάγνωση και στη γραφή , πρώτη στην πρωινή γυμναστική. Και αυτή η διαίσθηση της μάνας:

-Τι έχεις γιαγιάκα; Γιατί κλαις;

-Το πιδί μ' -μου λέει. Αφτιάζουμι το πιδί μ'δεν είν' καλά. Τον έχνε χαλασ' τουν Στάθην μ'.

-Μα γιαγιάκα προχτές δε σου 'στειλε γράμμα; Μαζί δεν το διαβάσαμε;

-Δεν ξέρου. Ιγώ μια βολά αφτιάζουμι. Του ρίξανει τουν Στάθην μ'.

Και όντως τον είχαν εκτελέσει.

Η Νίνα Οικονόμου , 12μιση χρονών δικάζεται για έσχατη προδοσία. Θεωρείται ένα μικρό κορίτσι πολιτικός αντίπαλος, εχθρός του έθνους , γιατί είχε αντιγράψει και μοιράσει προκηρύξεις με συνθήματα: ΕΞΩ Η ΑΓΓΛΙΑ, ΖΗΤΩ Η ΕΠΟΝ...

-Αποκηρύσσεις το Κομμουνιστικό Κόμμα;

-Δεν ξέρω τι είναι Κομμουνιστικό Κόμμα, γι' αυτό δεν αποκηρύσσω κάτι που δεν ξέρω.

Τη Νίνα την αγκαλιάζουν από την πρώτη στιγμή με στοργή όλες οι πολιτικές συγκρατούμενες της και της διδάσκουν Αρχαία και Νέα ελληνικά για να συνεχίσει αργότερα τις σπουδές της.

Η Ολυμπία Παπαδούκα ανασύρει από τη μνήμη της όλα εκείνα τα κομμάτια του παζλ που συνθέτουν με περίσσια μαεστρία το ιστορικό αυτό ντοκουμέντο , αποτίνοντας φόρο τιμής σε όλες εκείνες τις γυναίκες που αρνιούνται να υπογράψουν δηλώσεις μετανοίας για να επιστρέψουν πίσω στην καθημερινή, ελεύθερη ζωή τους, γιατί δεν είχαν πού να γυρίσουν και σε αυτές που κι αν είχαν, δεν μπόρεσαν να υπογράψουν την ήττα τους.

Παρατίθενται κατάλογοι με τα ονόματα των γυναικών που έχουν ζήσει στις φυλακές Αβέρωφ, άλλων που έχουν εκτελεστεί, ονόματα αντρών και γυναικών που έχουν βιαστεί , καθώς επίσης γυναικών που γέννησαν το παιδί του βιαστή τους , φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων, αλληλογραφία , αποσπάσματα από τις επιθεωρήσεις.

Και , βέβαια, όλοι αυτοί που έχουν κάνει αυτά τα εγκλήματα ή και που τα έχουν ακόμα διατάξει , όλοι αυτοί οι διεστραμμένοι που ήταν εθισμένοι στη βία, κατέχουν θέσεις πολιτικού και κοινωνικού κύρους. Κανένας από αυτούς δε έχει δικαστεί για τα εγκλήματα του 1948-1960. Κι αυτός ο διωγμός , όχι μόνο των κομμουνιστών , αλλά και των συμπαθούντων, αν δεν είναι γενοκτονία, τότε τι είναι;

Για να μην αναρωτιόμαστε, λοιπόν, για τον αφασικό Νεοέλληνα που σήμερα δεν εξεγείρεται, για τις απολιτίκ θέσεις και συζητήσεις του, για τις κυβερνήσεις που οικειοθελώς υπακούν στα ξένα συμφέροντα, για τα στελέχη των κυβερνήσεων, για την αποσιώπηση της ιστορίας, για την κατ' επίφαση δημοκρατία του 1974 και για όλα αυτά τα χρόνια που εξακολουθούν να κλέβουν τις ζωές των Ελλήνων, θα πρέπει να γνωρίσει ο κάθε λαός την ιστορία του, το παρελθόν του, γιατί τίποτα δε ξεφυτρώνει. Για όλους τους παραπάνω λόγους , αυτή η προσωπική μαρτυρία της Ολυμπίας Παπαδούκα θα πρέπει να διαβαστεί από όλους, μικρούς και μεγάλους, όχι προς φανατισμό, αλλά για να δικαιωθούν οι αδικημένοι, έστω και μετά θάνατον στη μνήμη όλων μας. Τέλος, γιατί κάποιοι ήταν νικητές που βγήκαν ηττημένοι.

Χρήσιμος σύνδεσμος: Παραθέτω ένα ενδιαφέρον άρθρο από την Αθηνά Καλοκύρη για τη μαρτυρία της Ολ. Παπαδούκα.

http://www.genderpanteion.gr/gr/other/files/2125499136s%20_aberwf%20_02-04-06.pdf

http://kokkinosfakelos.blogspot.com/2011/07/blog-post_13.html

Υιός συμμορίτου του Κυριάκου Αθανασίου

2011-06-01T16:42:00.002+03:00

Ο Κυριάκος Αθανασίου γεννιέται στο Μαυρομάτι της Θήβας, όπου και περνάει τα πρώτα σχολικά χρόνια. Τελειώνει το Λύκειο Αμαρουσίου και σπουδάζει Βιολογία στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Την περίοδο της Χούντας κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στο Τορόντο του Καναδά. Είναι καθηγητής στην Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης όπου διδάσκει Περιβαλλοντική Βιολογία και Αγωγή Υγείας.

Στις αρχές του 21ου αιώνα, αποφασίζει να αποτυπώσει σε μια λευκή σελίδα τις παιδικές του εντυπώσεις από την Μετεμφυλιακή Ελλάδα. Από τη μια πλευρά, γόνος Αρβανίτη κομμουνιστή από το Μαυρομάτι και από την άλλη πλευρά Αρμένισσας από την Κοκκινιά. Δύο κόσμοι. Δύο πολιτισμοί. Δύο αμαυρωμένες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας με πολύ αίμα, θάνατο , ψυχικό και σωματικό βασανισμό. Δύο ζωές που όμως η αγάπη και ο έρωτας τις ενώνει, αλλά ο εμφύλιος πόλεμος τις καταστρέφει.

Ο Κυριάκος Αθανασίου είναι ο γιος του συμμορίτη. -Συμμορίτες αποκαλούνται οι κομμουνιστές εκείνη την εποχή.- Στιγματισμένος από μικρό παιδί. Και αυτό, όταν ο πατέρας του αγωνίζεται στο Αλβανικό Μέτωπο και αργότερα με το ΕΑΜ και το Δημοκρατικό Στρατό για την ελευθερία και την κοινωνική δικαιοσύνη, όταν κακοποιείται, δολοφονείται και εξαφανίζεται το πτώμα του από Χίτες..."Παλιοκομμουνιστές", ο απόηχος των παιδικών χρόνων του . Παρ'όλα αυτά, η μητέρα του, περήφανη γυναίκα, συμπαραστέκεται με κάθε τρόπο στα παιδιά της, τα μεγαλώνει με ηθικές αρχές και αξίες, αντιμετωπίζοντας δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και μένει πιστή στο σύντροφο της ζωής της, τον τιμά ακόμα και μετά το θάνατό του.

Αν και μικρό σε έκταση αφήγημα, αλλά ιδιαίτερα ευχάριστο ανάγνωσμα με σαφή απεύθυνση στον αναγνώστη, προκαλεί έντονη συγκίνηση και προβληματισμό. Προορίζεται για τον καθένα που θέλει να έχει μια πρώτη επαφή και αναφορά στην μετεμφυλιακή περίοδο ώστε να κατανοήσει πώς φτάσαμε ως εδώ. Τέλος, το αφήγημα δεν έχει μόνο σκοπό την ανάδειξη της τραγικής ιστορίας μιας ελληνικής οικογένειας με φόντο την ελληνική επαρχία και τις προσφυγικές συνοικίες του Πειραιά εκείνης της εποχής, αλλά ο αναγνώστης ακολουθεί τον αφηγητή σ' ένα "ταξίδι" από την Κοκκινιά, το Μαυρομάτι, τη Μακρόνησο μέχρι τον Καναδά για να εντοπίσει την ταυτότητα του πατέρα του .

Αποσπάσματα:

"Προσπαθώ να θυμηθώ τη μέρα που πρωτοάκουσα τη λέξη: «παλιοκομουνιστές». Συνόδευε τις λέξεις «κακούργο», «μπαστάρντο» και κάτι άλλες βρισιές, στα αρβανίτικα, που δεν τις θυμάμαι. Κι ακόμα να σου πω την αλήθεια δεν έχω καταλάβει καλά καλά γιατί με πείραξε τόσο. Πώς είναι δυνατό να μη με πειράζει το «μπαστάρδε», να μη με πειράζει το «κακούργο», κι αυτή η λέξη να σφυρίζει στ’ αυτιά μου ακόμη, μέχρι σήμερα. Κάτι σαν σφύριγμα φιδιού, κάτι... Τα άλλα δεν με πείραζαν τόσο. Ούτε οι πέτρες που περνούσαν σύρριζα δίπλα στο κεφάλι μου. Απ’ όλες τις βρισιές της γριάς της Μούργαινας, αυτή μου φαινόταν η πιο βαριά. Ίσως γιατί καταλάβαινα πως κρύβει αλήθεια. Την ένιωθα σαν μια βαριά κληρονομική κατάρα. Κάτι που το παίρνεις με τα γονίδια."

"Το τελευταίο ήταν και το πιο σοβαρό, μια και οι ομάδες Χ του Γρίβα, οι γνωστοί Χίτες, είχαν πλέον εξελιχθεί σε σοβαρή παραστρατιωτική οργάνωση, που την αποτελούσαν, κυρίως, πρώην συνεργάτες των Γερμανών, πρώην κουκουλοφόροι, γερμανοτσολιάδες και άλλοι καταδότες. Γυρνούσαν στην ύπαιθρο οπλισμένοι, και φρόντιζαν να μη γλιτώνει κανένας από τους πρώην αριστερούς, τους αντάρτες, τους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού, τους συνεργάτες τους ή τους συμπαθούντες. Όποιος έπεφτε στα χέρια τους, τον περίμεναν βασανιστήρια, άγριοι ξυλοδαρμοί, κρεμάλα, κομμένο κεφάλι και παλούκωμα σε κοινή θέα."

" Έχετε παρευρεθεί ποτέ σε βασανισμό παιδιού; Φαντάζομαι όχι. Εγώ ναι. Στου αδελφού μου.
     Σας ανέφερα και πριν ότι ήταν σχεδόν τρία χρόνια μεγαλύτερός μου. Άρα θα ήταν τότε περίπου οκτώ χρονών. Ο Λιάμης θα πρέπει να ήταν ανάμεσα στους δολοφόνους του πατέρα. (Αυτό όμως το έμαθα πολύ αργότερα). Είχε μια κόρη συνομήλικη. Παίζαμε αμέριμνοι σε μια αυτοσχέδια τσουλήθρα από λάσπη. Θα ήμασταν 6-7 παιδιά. Τσουλάγαμε ο ένας πίσω από τον άλλο σε σειρά. Κάπου έξω από το τελευταίο οικόπεδο του χωριού. Λίγο πιο πάνω από το ρέμα. Και τότε εμφανίσθηκε. Σαν να τον γέννησε η γη. Άρπαξε τον Πέτρο από το μπράτσο μουρμουρίζοντας κάτι για «κακά πράγματα» και κάτι για την κόρη του.
     «Τώρα θα δεις παλιοκομουνιστή»... Μουρμούριζε σέρνοντας τον φουκαρά τον Πέτρο, που προσπαθούσε να ψελλίσει κάτι αποσβολωμένος.
     Από ξωπίσω και εμείς τα παιδιά. Μυριζόμασταν φάση αλλά δεν φανταζόμασταν τι θα επακολουθήσει.
     Το στειλιάρι το είχε έτοιμο εκεί πίσω από την πόρτα του σπιτιού του. Σαν να το είχε προγραμματισμένο. Δεν ξέρω αν ήταν πιωμένος ή αν ήταν φτιαγμένος... Θυμάμαι μόνο τα χτυπήματα. Δε θυμάμαι ούτε καν τις κραυγές του. Μόνο το γκαπ γκουπ που γινόταν μπροστά στα μάτια όλων εμάς των παιδιών. Και ένα διαρκές βρίσιμο στα αρβανίτικα.
     Σαν να ήταν κάτι που κράτησε αιώνες.
     Δε θυμάμαι πώς τελείωσε, ούτε πώς φτάσαμε στο σπίτι. Θυμάμαι μόνο τους θρήνους και τις κατάρες των δύο γυναικών. Της μάνας μου και της γιαγιάς μου."

"Σκέφτομαι, πως είμαι η κατάληξη δύο από τις πιο τραγικές σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας: της γενοκτονίας των Αρμενίων και του ελληνικού Εμφυλίου."

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι: http://www.snhell.gr/testimonies/writer.asp?id=141

http://konstantinosdavanelos.blogspot.com/2009/05/blog-post_9842.html

Το Μικρό Προβάδισμα

2011-05-30T14:33:00.000+03:00

Τα τελευταία 9 χρόνια έχω διαβάσει όσα βιβλία δε διάβασα τα πρώτα 22 χρόνια της ζωής μου. Τα περισσότερα είναι κυρίως βιβλία αυτοβελτίωσης, προσωπικής ανάπτυξης, ανάπτυξης δεξιοτήτων σε σχέση με πωλήσεις και μάρκετινγκ καθώς και για σχέσεις.

Η ανάγνωση όλων αυτών των βιβλίων με έχει βοηθήσει να γίνω καλύτερος στη δουλειά μου, στις σχέσεις μου με τις φίλους, τους συνεργάτες και την οικογένειά μου, αλλά κυρίως με βοήθησαν να κοιτάξω προς τα "μέσα" και να γνωρίσω καλύτερα τον εαυτό μου.

Πριν λίγες ημέρες τελείωσα την ανάγνωση του βιβλίου "The Slight Edge" (σσ το Μικρό Προβάδισμα) του Jeff Olson, το οποίο ουσιαστικά παίρνει όλα αυτά που έχω μάθει και μου δείχνει πως να τα βάλω σε ένα καθημερινό πλάνο.

Η φιλοσοφία από το "Μικρό Προβάδισμα" είναι ότι κάποιος φτάνει στην επιτυχία ή στην αποτυχία όχι από ένα κατακλυσμικό γεγονός που συνέβη μία μέρα, αλλά, είτε από μικρές καθημερινές πειθαρχίες (για την επιτυχία) είτε από κάποιες λάθος επιλογές που έχουν γίνει με την πάροδο του χρονου (για την αποτυχία).

Αυτά που χρειάζεται να κάνει κάποιος για να πετύχει (και όπου λέω επιτυχία εννοώ στους τομείς της υγείας, προσωπική ανάπτυξης, σχέσεων, οικονομικών και της ζωής γενικότερα), είναι απλά, εύκολα πράγματα που είναι εύκολα να γίνουν.

Τότε αν είναι έτσι, γιατί δεν είναι όλοι πετυχημένοι;

Και η απάντηση είναι "Γιατί είναι εύκολο και να ΜΗ γίνουν".

Να δώσω ένα παράδειγμα: Για να έχω υγιή δόντια, συνήθως αρκεί να τα πλένω 2-3 φορές την ημέρα. Για να μην έχω υγιή δόντια συνήθως αρκεί να ΜΗ τα πλένω κάθε μέρα. Το να πλένω τα δόντια μου είναι κάτι που ΜΠΟΡΩ να το κάνω και είναι κάτι ΕΥΚΟΛΟ να το κάνω. Είναι όμως εύκολο και να ΜΗ το κάνω.

Τώρα, αν πλύνω σήμερα τα δόντια μου, σημαίνει ότι θα είναι υγιή; Όχι απαραίτητα. Αν ΔΕ τα πλύνω σήμερα, σημαίνει ότι έχουν χαλάσει; Όχι φυσικά. Τι θα συμβεί αν τα πλένω κάθε μέρα για μία εβδομάδα; Θα είναι υγιή; Όχι. Αν δε τα πλύνω για μία εβδομάδα, θα έχουν χαλάσει; Όχι. Αν όμως συνεχίσω την πειθαρχεία του να τα πλένω κάθε μέρα, μετά από 1, 3 ή 5 χρόνια θα δω τα αποτελέσματα ενός υγιούς χαμόγελου. Αν όμως αμελώ να κάνω αυτή τη συνήθεια κάθε μέρα, τότε μετά από 1, 3 ή 5 χρόνια είναι πιθανόν να δω τις επιπτώσεις με την επίσκεψη στον οδοντίατρο.

Αυτό που χρειάζεται να κατανοήσουμε είναι ότι κάθε μέρα, κάθε στιγμή, ΕΜΕΙΣ έχουμε την επιλογή. Μπορούμε είτε να το κάνουμε είτε να ΜΗ το κάνουμε. Απλά να έχουμε στο μυαλό μας ότι οτιδήποτε κάνουμε (ή δεν κάνουμε) μας οδηγεί σε ένα αποτέλεσμα. Το "κακό" είναι ότι όταν αρχίσει να φαίνεται το αποτέλεσμα είναι πλέον πολύ αργά. Γιατί αν εγώ έχω χαλασμένα δόντια, δεν οφείλεται στο ότι δεν τα έπλυνα χθες αλλά στο ότι αμελούσα να τα πλύνω τα τελευταία 3 χρόνια.

Φυσικά, αυτό με τα δόντια είναι ένα απλό παράδειγμα και αυτή η φιλοσοφία ισχύει για τους 5 βασικούς τομείς της ζωής μας που είναι η Υγεία, η Προσωπική Ανάπτυξη, οι Σχέσεις, τα Οικονομικά και η Ζωή μας γενικά.

Αν διαβάζετε βιβλία στα αγγλικά σας συνιστώ ανεπιφύλακτα, να το διαβάσετε και να αρχίσετε να εφαρμόζετε τη φιλοσοφία από το Μικρό Προβάδισμα προς όφελός σας, γιατί είτε το θέλετε είτε όχι, το μικρό προβάδισμα δουλεύει - είτε προς όφελός σας είτε εναντίον σας.

Θοδωρής Αραμπατζής

www.theocoach.gr

Η Ελπίδα μπορεί να είναι ... κολλητική

2011-05-26T21:08:00.000+03:00

Ίσως η ελπίδα να είναι κρυμμένη στην κόλλα που κρατάει την σημαία της χώρας μας, πάνω στα ντενεκεδάκια και τους κουβάδες που έφτιαξαν τα παιδιά με τον δάσκαλό τους για μια σχολική γιορτή. Λίγη κόλλα έμεινε στα χέρια των παιδιών που έκαναν τις κατασκευές και πρόβαραν την δουλειά τους, που ήθελαν να δείξουν στους γονείς τους. Λίγη από την κόλλα αυτή ήρθε και από τα χέρια των παιδιών μου σπίτι μας. Ίσως και έτσι να "κολλάει" η ελπίδα... Σαν μια επιθυμητή ίωση...

Ας γίνει στάχτη το μίσος, η βία, ο φασισμός και ας είναι η ελπίδα, ένας δάσκαλος που φυτεύει αγάπη και γνώση στις καρδιές των παιδιών μας.

Διαβάζοντας τη φωτοτυπία που έδωσε ο κύριος Φώτης στα παιδιά να μελετήσουν στο σπίτι, σκέφτηκα πολύ. Χάρηκα και συγκινήθηκα για την προσπάθειά του. Είδα πως τα παιδιά μας καθόλου δεν είναι μικρά για να κατανοήσουν την αλήθεια. Και κατάλαβα πως εμείς οι μεγάλοι πρέπει να διαβάζουμε συχνά τη φωτοτυπία αυτή και αν βρούμε κάπου μέσα της ένα κομμάτι μας... να το κάψουμε, όπως κάψανε τα παιδιά τον φασισμό σε χαρτί στην αυλή του σχολείου τους. Πονάει το κάψιμο τούτο...

Ας ξεκινήσουμε τις αλλαγές μέσα στο σπίτι μας, ας το προχωρήσουμε στη δουλειά μας, στους φίλους στους αγαπημένους, στη γειτονιά μας, και αν καταφέρουμε να το προχωρήσουμε σε όλους, τότε, η ελπίδα μεγαλώνει. Κι αν δεν μπορέσουμε εμείς μέχρι τέλους, ας ελπίσουμε να δώσουμε δύναμη στα παιδιά να μπορέσουν αυτά...

Ένα τεράστιο ευχαριστώ και άπειρα μπράβο στον Φώτη Σαφούρη.

Υ.Γ. Πολλά αποσιωπητικά στο κείμενο για τις άπειρες σκέψεις και τα σκιρτήματα της καρδιάς που ποτέ δεν βρίσκω λέξεις να περιγράψω. Θα τα ζωγραφίσω κι ίσως αυτή να είναι η δική μου ελπίδα...

Δωρεάν ebook: Α. Σαμαράκης – “Αρνούμαι”

2011-05-24T14:55:00.000+03:00

Από εδώ: http://www.24grammata.com/?p=13509

Περιγραφή: “Τον καιρό του πολέμου είχα μια βεβαιότητα: τον κόσμο που θα ρχότανε υστερ’ από τον πόλεμο. Ήτανε μια βεβαιότητα αυτός ο κόσμος, γιατί είχα κι εγώ και ποιος δεν είχε; είχα κι εγώ πιστέψει πως θα ρχότανε αυτός ο κόσμος, ένας κόσμος καινούριος, αλλιώτικος… ένας κόσμος που θα έδινε σ’ όλους τους ανθρώπους ελευθερία και ειρήνη και ψωμί… Άλλα δεν ήρθε… δεν ήρθε αυτός ο κόσμος. Το ξέρουμε όλοι, το νιώθουμε όλοι πώς δεν ήρθε ό,τι είχαμε πιστέψει. Η βεβαιότητα που είχαμε, έγινε σκόνη… Ήρθε η Διάψευση… Τώρα είμαι κι εγώ ένας Διαψευσμένος… [...]

Αισθάνομαι νά χει φύγει το χώμα κάτω από τα πόδια μου… Αισθάνομαι να μαι μετέωρος… Νά χω πτωχεύσει κι όμως να εξακολουθώ να συναλλάσσομαι… να εξακολουθώ να συναλλάσσομαι σα να μην έχει τίποτα συμβεί… Αισθάνομαι να χω επιζήσει του θανάτου μου. Αλλά δεν μπορώ να το δεχτώ!.. Δεν μπορώ να το δεχτώ!.. Είναι μια προδοσία, μια αισχρή προδοσία αντίκρυ στους συντρόφους μου πού έδωσαν τη ζωή τους όταν ήταν εδώ ο πόλεμος και η Κατοχή… Αντίκρυ στα εκατομμύρια ανθρώπους που έδωσαν τη ζωή τους για να ρθει ένας καινούριος, ένας αλλιώτικος κόσμος… Προδοσία αντίκρυ σ’ όλους αυτούς πού πίστεψαν σ’ αυτόν τον κόσμο που θα ρχότανε ύστερ’ από τον πόλεμο… και πίστεψαν και αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν γι’ αυτόν τον κόσμο… Να συμβιβαστώ τώρα με τον κόσμο που ήρθε πράγματι ύστερ’ από τον πόλεμο, με τον κόσμο που ζούμε σήμερα… είναι βέβαια κι αυτό μια περίπτωση… Άλλα δεν μπορώ!.. Όχι, δέν μπορώ να συμβιβαστώ!.. Δέν μπορώ να εξακολουθώ νά μαι μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, σαν να μη συμβαίνει τίποτα!..”

Συγγραφέας: Α. Σαμαράκης
Γλώσσα: Ελληνικά
Σελίδες: 190
Μέγεθος αρχείου: 5,5Mb

Κατέβασέ το:
http://www.24grammata.com/wp-content/uploads/2011/05/A.-Samarakis-Arnoumai.pdf

Η ιστορία του Νεμάνια: Αποσπάσματα

2011-05-21T17:30:00.001+03:00

www.nemania.gr

Ο μικρός Σίνιο παρόλο που ο Νεμάνια του είχε συστηθεί συνέχιζε να τον αποκαλεί φίλο: ‘‘Σου είπα φίλε. Ταξιδεύω’’.

‘‘Ωραίο ακούγεται. Αλλά ποιος είναι ο σκοπός σου; Τι προσπαθείς να πετύχεις ταξιδεύοντας;’’ ρώτησε ο Νεμάνια. ‘‘Τίποτα. Γιατί να έχω κάποιο σκοπό; Απλά ταξιδεύω. Εσείς οι άνθρωποι είστε το μοναδικό πλάσμα σ‘ αυτόν τον πλανήτη που έχει σκοπούς. Και τι καταφέρνετε; Να πολεμάτε γι’ αυτούς! Όσο περισσότερο θέλετε και αγωνίζεστε να πετύχετε τους σκοπούς σας, τόσο περισσότερο βυθίζεστε στο βρόμικο και σκοτεινό λάκκο. Στο μεγάλο λάκκο’’.

‘‘Ξέρω τι εννοείς’’ είπε ο Νεμάνια. ‘‘Δηλαδή δεν έχεις όνειρα; Το όνειρο, νομίζω, είναι κι αυτό κάτι σα σκοπός’’. ‘‘Ο σκοπός, φίλε, είναι ένα αρρωστημένο όνειρο που ξέφυγε από τη χώρα των χρωμάτων και των μουσικών κι έπεσε στο μεγάλο λάκκο μαζί με τους εμπνευστές του - τους ανθρώπους’’ είπε ο Σίνιο.

___________________________________

Ο Ντιόν ήταν από τα άτομα που μιλούσαν λίγο μα ονειρευόντουσαν πολύ. Κάποτε μοιραζόταν τα όνειρά του με τους άλλους, μα κάποτε όχι. Τώρα θέλησε να μοιραστεί τους εφιάλτες του με το Νεμάνια...

*Απόσπασμα από το γράμμα του Ντιόν στο Νεμάνια:

‘‘Άραγε όταν βρέχει, ο ουρανός κλαίει από χαρά ή από λύπη; Και με κάθε σταγόνα του θέλει να δείξει το μαύρο της ψυχής του ή διώχνει τα σκοτεινά του σημεία και γαληνεύει;
Όταν η βροχή σωπάσει τότε τι; Τελείωσε το πάρτι ή η θλίψη ξεπεράστηκε; Και μετά, όταν βγει ο ήλιος τι γίνεται; Πώς είναι δυνατόν να συνυπάρχει ο ήλιος με τη βρεγμένη γη; Αυτές οι φωνές μου τρυπάνε τα αυτιά.

Αυτές οι σκέψεις μου μαυρίζουν τη ψυχή.

Ή την καθαρίζουν;

Κοιτάω, ακούω, νιώθω πράγματα που μου μαχαιρώνουν τη ψυχή. Χάνω τη ψυχή μου. Μα κάθε φορά χάνω και λιγότερη ψυχή! Γίνομαι αναίσθητος, παθαίνω ανοσία ή δε μου μένει άλλη ψυχή να χάσω;

Βλέπεις ένα εμπόδιο στο δρόμο, κατεβαίνεις από το αυτοκίνητο και το παραμερίζεις, ή παίρνεις το διπλανό δρόμο;

Ακούω τη βροχή και μου έρχεται μουσική. Αυτή είναι που με εμπνέει, ή απλά όταν εμπνέομαι βρέχει;

Η βροχή δυναμώνει. Να χαρώ ή να λυπηθώ;’’

Ο Νεμάνια δεν άργησε να απαντήσει. Ο φίλος του είχε ανάγκη να μάθει. Να μάθει αυτά που ήδη ήξερε, αλλά φοβόταν να παραδεχτεί.

*Απόσπασμα από το γράμμα στο Ντιόν:

‘‘Βλέπεις ένα εμπόδιο στο δρόμο, κατεβαίνεις από το αυτοκίνητο και το παραμερίζεις ή παίρνεις το διπλανό δρόμο;

Ό,τι από τα δυο κι αν κάνεις, το ταξίδι σου θα συνεχιστεί. Το καλύτερο είναι να πάρεις το δυσκολότερο μονοπάτι, αυτό που θα επιβραδύνει το χρόνο του ταξιδιού σου. Όπως λέει ένας μεγάλος Έλληνας ποιητής:

‘‘Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξίδι. Χωρίς αυτή δε θα ‘βγαινες στο δρόμο. Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια. Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δε σε γέλασε Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν’’

Εγώ στη θέση σου θα κατέβαινα από το αυτοκίνητο και θα συνέχιζα με τα πόδια...’’

___________________________________

‘‘Παράξενα αντηχεί η λέξη ‘όνειρο’ στους ρεαλιστές, στους υλιστές της χάρτινης και άδειας από φαντασία στρογγυλής πλατείας. Πόσο μάλλον η φράση ‘κυνηγώ το όνειρό μου’. Σχεδόν τους προκαλεί γέλια. Μα δεν είναι γέλια υποτίμησης και δήθεν ανωτερότητας, μα γέλια αμηχανίας, μην τυχόν και το εννοείς πραγματικά, και τότε τα θεμέλια του βιαστικά χτισμένου τείχους του μυαλού τους αρχίζουν να τρίζουν. Κι από τις χαραμάδες περνά δειλά στην αρχή και με ορμή λίγο αργότερα, η καθαρή αλήθεια. Η αλήθεια της καρδιάς, που σαρώνει με μιας την εικονική αντίσταση της λογικής και της προκατάληψης. Έρχεται τότε η δύσκολη στιγμή που αναρωτιούνται: κι αν έχει δίκιο;

Μα η εύκολη οδός του κατεστημένου και του υποτιθέμενου ορθού κοινωνικά προτύπου δε θα τους απαντήσει, πλέον, σ’ αυτή την ερώτηση. Θα είναι κάτι που θα τους τρώει την εσωτερική γαλήνη που για χρόνια νόμιζαν πως διέθεταν. Θα είναι κάτι που θα τους κάνει να ιδρώνουν, καθώς θα προσπαθούν να σώσουν όσα έχασαν. Όσα ποτέ δεν είδανε. Όσα ποτέ δε θέλησαν να πιστέψουν. Κι όλα αυτά για μια λανθασμένη απόφαση της στιγμής. Για μια ευκαιρία που χάσανε κάπου στην πορεία του γνωστού και του σίγουρου.

Για να φτάσεις να διαβάζεις τούτες εδώ τις γραμμές σημαίνει ότι τα πρόβλεψες αυτά. Στη ζυγαριά του νου σου η εύκολη λύση των πολλών, υπολειπόταν κατά πολύ της δυναμικής του άγνωστου και της περιπέτειας. Είδες τη ζωή σαν όνειρο και το κυνήγησες. Κι αν δεν κάνεις την υπέρβαση, δε θα σου πει κανείς τίποτα. Κανείς δε θα σου ζητήσει εξηγήσεις. Μα αν δεν κάνεις την προσπάθεια, ποιός σου διασφαλίζει αν θα τα βρεις ποτέ με τον εαυτό σου; Με φακό την καρδιά σου μπες στις πιο απόκρυφες σπηλιές των ονείρων σου. Εξάλλου αν τα όνειρα δε γίνονται πραγματικότητα τότε γιατί ονειρευόμαστε;

Με πίστη, Ίγκορ’’

To Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου

2011-05-19T23:45:00.002+03:00

Ο Άρης Αλεξάνδρου, ποιητής , θεατρικός -και όχι μόνο- συγγραφέας, δοκιμιογράφος, γεννημένος στην Αγία Πετρούπολη το 1922, ασχολείται με όλα τα είδη του έντεχνου λόγου και ανήκει στην Α’ Μεταπολεμική Γενιά. Ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα του θεωρείται το αντιμυθιστόρημα, Κιβώτιο. Πρόκειται για ένα έργο φαντασίας , το οποίο αναπτύσσεται σταδιακά υπό τη μορφή επιστολών και δεν υπόκειται στους κανόνες του μυθιστορήματος, αλλά του αντιυθιστορήματος.

Το κεντρικό θέμα του Κιβώτιου δεν είναι άλλο από την Επιχείρηση Κιβώτιο, δηλαδή τη μεταφορά ενός κιβώτιου αγνώστων στοιχείων από 39 επίλεκτους αγωνιστές από την πόλη Ν. στην πόλη Κ. . Από τη μεταφορά αυτή εξαρτάται η έκβαση του πολέμου. Ο αφηγητής είναι ο μόνος επιζών που κατορθώνει να φτάσει στην πόλη Κ. με το κιβώτιο. Όταν αποκαλύπτεται ότι το κιβώτιο είναι, άδειο, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Υποχρεούται να απολογηθεί ενώπιον ενός ανακριτή. Αδυνατεί, όμως, και του επιτρέπεται να απολογηθεί γραπτώς, ανακαλώντας συνειρμικά στη μνήμη του παρελθοντικά γεγονότα.

Σε πρώτο επίπεδο, ως σκοπός του πονήματος εκλαμβάνεται η απολογία ή εξήγηση του αφηγητή στον ανακριτή για την Επιχείρηση Κιβώτιο και το άγνωστο περιεχόμενο του κιβωτίου. Σε δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης, αν και υπάρχουν εναλλακτικές εκδοχές, θα μπορούσαν να σημειωθούν οι πιο σημαντικές: Το Κιβώτιο λόγω του γεγονότος ότι αναπτύσσεται σπονδυλωτά υπό τη μορφή γραμμάτων χαρακτηρίζεται από ένα εξομολογητικό τόνο που θα μπορούσε να λειτουργήσει ψυχοθεραπευτικά. Δεύτερον, το συγκεκριμένο λογοτεχνικό έργο φαντάζει σα μια αλληγορία, το άδειο περιεχόμενο του κιβώτιου θα μπορούσε να υποδηλώνει μια έντονη κριτική στο Κ.Κ.Ε και στην προδοσία του λαϊκού κινήματος από την ηγεσία του.

Ως σύμβολα μπορούν να αναδειχθούν το Κιβώτιο, η μεταφορά του Κιβωτίου και το ρολόι. Το Κιβώτιο , συγκεκριμένα η Επιχείρηση Κιβώτιο, με τόσες θυσιασμένες ζωές αποδεικνύεται ένα φιάσκο. Συμβολίζει τον Εμφύλιο Πόλεμο; Τη ματαιότητα του εμφυλίου πολέμου ; την προδοσία από το Κόμμα; Το ρολόι συμβολίζει το χρόνο, ο αφηγητής που επισκευάζει ρολόγια, αλλά καταστρέφει το ρολόι του χωριού. Τότε ο χρόνος σταματάει , πιθανόν δε θέλει να θυμάται, «...γιατί το κάθε δευτερόλεπτο διαστέλλεται ξαφνικά και χωράει ένα σωρό μνήμες...» (σελ. 355-356)

Συνοψίζοντας, μια επίλεκτη ομάδα στρατιωτών έχει χρέος να μεταφέρει ένα κιβώτιο. Πρόκειται για ομάδα αυτοκτονίας. Η μεταφορά του φαντάζει σα μια Οδύσσεια. Στο τέλος, επιβιώνει ο αφηγητής, ο οποίος φυλακίζεται. Από το κελί του αρχίζει να γράφει την απολογία του με αποδέκτη τον ανακριτή. Το Κιβώτιο με άπειρες παρεκβάσεις και παλινδρομήσεις καταφέρνει να διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Μέσα από αυτό αντιμυθιστόρημα ασκεί μια οξεία κριτική στο Κόμμα και στις πολιτικές πρακτικές που ακολούθησε εκείνα τα χρόνια του Εμφυλίου Πολέμου, σπέρνοντας τη διχόνοια μέσα στο ίδιο το Κόμμα.

Αρχειακό Υλικό: Αφιέρωμα στον Άρη Αλεξάνδρου από την εκπομπή της ΕΡΤ , Αντιθέσεις
http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=72699&tsz=0&act=mMainView

Ο Επισκέπτης του Eric-Emmanuel Schmitt

2011-05-17T01:30:00.010+03:00

O Eric-Emmanuel Schmitt , ένας από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους λογοτέχνες της εποχής μας, ασχολείται με τα περισσότερα είδη του έντεχνου λόγου , κυρίως με τη δραματουργία και τη μυθιστοριογραφία. Έχει σπουδάσει Φιλοσοφία στην περίφημη 'Εcole Normale Superieure, γεγονός που τον έχει επηρεάσει εμφανώς και στη δημιουργική γραφή του. Κάθε λογοτεχνικό του έργο είναι συγχρόνως ένα φιλοσοφικό δοκίμιο, τόσο ανθρώπινα και έντεχνα δοσμένο που η πρόσληψή του από το αναγνωστικό κοινό είναι άμεση.

Βαθιά ανθρωπιστής, κατορθώνει με ωμότητα και ακρίβεια να αναδεικνύει κάθε πτυχή της σκοτεινής ανθρώπινης φύσης και στο τέλος να αποκαλύπτει την πιο φωτεινή, την πιο αληθινή. Έχουμε συχνά παρακολουθήσει τους ήρωες του να ζωντανεύουν στη μεγάλη και ενίοτε στη μικρή οθόνη, ενώ θεατρικά έργα του ανεβαίνουν κάθε χρόνο σε όλες τις χώρες του κόσμου. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλής από το αναγνωστικό κοινό σε παγκόσμιο επίπεδο.

"Ο Επισκέπτης" είναι θεατρικό έργο που αναφέρεται σε μια μυστηριώδη στιγμή της ζωής του Ζίγκμουντ Φρόιντ.

Ιούνιος του 1938. Τα στρατεύματα του Χίτλερ εισβάλλουν στην Αυστρία. Ταξιδεύουμε στην κατεχόμενη Βιέννη, όπου ο Ζίγκμουντ Φρόιντ, γερασμένος, άρρωστος ανησυχεί για την τύχη της κόρης του, Άννας, η οποία συλλαμβάνεται από τη Γκεστάπο. Κάποια στιγμή ανακαλύπτει ένα μυστηριώδη επισκέπτη στο διαμέρισμα του πίσω από τον οποίο κρύβεται , ίσως, μια ενσάρκωση του Θεού. Ανάμεσα στον ηλικιωμένο επιστήμονα που πιστεύει μόνο αυτό που βλέπει, και στον επισκέπτη με τον κομψό, πνευματώδη χαρακτήρα αναπτύσσεται ένας παράξενος διάλογος.
Λόγω της αστυνομικής πλοκής και των συνεχών ανατροπών , το ενδιαφέρον του αναγνώστη παραμένει αμείωτο και ζωηρό μέχρι το τέλος. Σε αυτό το θεατρικό έργο ανακύπτουν πολλά φιλοσοφικά ζητήματα με ωραίο και απλό τρόπο : η φύση της συνείδησης και των αισθήσεων, η θέση του ανθρώπου στον κόσμο, η αιτία του Κακού, η φύση του ανθρώπου, η σύγκρουση μεταξύ λογικής και της διαίσθησης, κλπ.

Απόσπασμα:

ΦΡΟΙΝΤ: Λοιπόν, αν ο Θεός ήταν μπροστά μου αυτό το βράδυ, ένα βράδυ που ο κόσμος σπαράζει και η κόρη μου αρπάχτηκε από τα νύχια της Γκεστάμπο, θα ήθελα να του πω τα εξής:

" Δεν υπάρχεις! Αν εσύ είσαι παντοδύναμος, τότε είσαι μοχθηρός, αλλά αν δεν είσαι μοχθηρός, δεν είσαι και πολύ δυνατός. Απατεώνας ή εγκλωβισμένος, δεν είσαι ένας Θεός στο ύψος του Θεού. Δεν είναι απαραίτητο να είσαι. Τα άτομα, η τυχαιότητα, οι κρούσεις, και αυτά αρκούν για να εξηγήσουμε ένα σύμπαν άδικο. Δεν είσαι εξ' ορισμού παρά μια άχρηστη υπόθεση.

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ (ήρεμα): Και ο Θεός θα σας απαντούσε χωρίς αμφιβολία ως εξής:

" Αν μπορούσες να δεις, όπως εγώ εκ των προτέρων, το νήμα των χρόνων που έρχονται, θα ήσουν ακόμα πιο φαρμακερός, αλλά εσύ τότε θα έστρεφες την κατηγορία σου προς τον αληθινό υπεύθυνο (Σουφρωμένα μάτια.). Αν κοιτούσες πιο μακριά (με ύφος ονειροπόλου, οραματιστή).... Αυτός ο αιώνας θα είναι από τους πιο παράδοξους αιώνες που η γη θα γνωρίσει. Θα τον αποκαλέσουμε αιώνα του Ανθρώπου, αλλά θα είναι ο αιώνας όλων των επιδημιών. Θα υπάρχει η κόκκινη επιδημία κοντά στην Ανατολή, και έπειτα στη Δύση, η καφέ επιδημία, αυτή που θα αρχίσει να απλώνεται στα τείχη της Βιέννης, των οποίων δε θα βλέπετε παρά τους πρώτους βουβώνες. Σύντομα θα κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο και δε θα συναντήσει σχεδόν καμία αντίσταση. Θα σας κυνηγήσουν,δόκτωρ Φρόιντ. Πάλι καλά! -Θα σκοτώσουν τους άλλους,τους φίλους σας, τους μαθητές, τις αδερφές και όλους τους αθώους. -Δεκάδες, χιλιάδες μέσα σε στημένες ντουζιέρες που θα απελευθερώνουν ασφυξιογόνα αέρια στη θέση του νερού, και θα είναι τ' αδέρφια των νεκρών, που θα καθαρίζουν τα σώματα και θα τους πετούν στους λάκκους. Και ξέρετε ,οι ναζί θα κάνουν και σαπούνι με το λίπος τους; Παράξενο να μπορούμε να πλένουμε τον κώλο μας με αυτόν που μισούμε , έτσι δεν είναι;

Θα υπάρχουν κι άλλες επιδημίες, αλλά η προέλευση όλων αυτών των επιδημιών, ο ίδιος ο ιός που σε εμποδίζει να πιστέψεις σε εμένα: η Αλαζονεία! Ποτέ η ανθρώπινη αλαζονεία δεν ήταν τόσο μεγάλη. Ήταν κάποτε που η ανθρώπινη αλαζονεία αρκούταν στη δυσπιστία προς το Θεό. Σήμερα αυτή τον αντικαθιστά. Υπάρχει ένα θεϊκό μέρος στον άνθρωπο: είναι αυτό που του επιτρέπει να αρνείται το Θεό. Εσείς δεν αρκείστε παρά στο ελάχιστο: Έχετε δημιουργήσει μια ξεκάθαρη θέση: Ο κόσμος δεν είναι παρά ένα προϊόν της τυχαιότητας, μιας συγκεχυμένης ανυπακοής των ατόμων. Και σε αυτή την απουσία κάθε Κύριου, είστε εσείς από εδώ και πέρα που θα νομοθετείτε. Ο άνθρωπος θα είναι ο κυρίαρχος...Ποτέ άλλοτε η τρέλα αυτή δε θα σας παρασύρει, όπως αυτόν τον αιώνα . Ο κυρίαρχος της φύσης: και εσείς θα μολύνετε τη γη και θα μαυρίσετε τα σύννεφα. Ο κυρίαρχος της εργασίας: και εσείς θα κάνετε τον κόσμο να τρέμει. O κυρίαρχος της πολιτικής: και εσείς θα δημιουργήσετε τον ολοκληρωτισμό. Ο κυρίαρχος της ζωής: και εσείς θα διαλέξετε τα παιδιά σας από τον κατάλογο. Ο κυρίαρχος του δικού σας σώματος: και θα φοβάστε τόσο την αρρώστια που θα δεχτείτε να διατηρηθείτε στη ζωή με κάθε τίμημα, όχι να ζείτε, να επιβιώνετε, αναισθητοποιημένοι, όπως τα φυτά στο θερμοκήπιο. Ο κυρίαρχος της ηθικής: και θα νομίζετε ότι εσείς οι άνθρωποι, επινοείτε τους νόμους, και κατά βάθος ότι αυτό είναι περίπου το ίδιο. Λοιπόν , τίποτα δεν είναι το ίδιο. Τότε ο Θεός θα είναι το χρήμα, θα του κατασκευάσουν ναούς παντού σε κάθε πόλη και όλος ο κόσμος θα σκέφτεται κενά από εδώ και πέρα εν απουσία του Θεού.

Στην αρχή, θα είστε ευτυχισμένοι που θα έχετε σκοτώσει το Θεό. Πράγματι αν τίποτα πια δεν οφείλεται στο Θεό, όλα επιστρέφουν στον άνθρωπο λοιπόν. Στην αρχή η ματαιοδοξία δε γνωρίζει την αγωνία. Θα κάνετε δική σας κάθε ιδιοφυΐα. Ποτέ η ιστορία δε θα έχει δει φιλοσόφους πιο σκοτεινούς και όμως ευτυχισμένους.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Πρόκειται για μια αυτοσχέδια μετάφραση. Για μία περισσότερο έντεχνη μετάφραση, σας ενημερώνω ότι το θεατρικό έργο «Ο Επισκέπτης» περιλαμβάνεται στη συλλογική έκδοση: «Ερίκ-Εμανουέλ Σμιτ: Ευρωπαϊκό θέατρο» (Καστανιώτης, 2002).

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι για γαλλόφωνους:
http://www.eric-emmanuel-schmitt.com/home-official-website.html

ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΑ ΔΩΡΕΑΝ EBOOKS

2011-05-14T15:21:00.003+03:00

H ιστορία του Νεμάνια: www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1603

Στη γιορτή: www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1993

Πατήστε στους παραπάνω συνδέσμους για να κατεβάσετε δωρεάν τις δυο αυτές ιστορίες του Ελ Ρόυ μαζί με τη μουσική που τις συνοδεύει.

Ευχαριστούμε τον συγγραφέα Γιάννη Φαρσάρη για την πρότασή του αυτή στα πλαίσια μιας συνάντησης της Ηρακλειώτικης Λέσχης Ανάγνωσης 'Φυλλομετρήματα'.

Περιγραφή του βιβλίου 'H ιστορία του Νεμάνια':

Θα σας πω, ή μάλλον θα σας γράψω, μια αληθινή ιστορία που μόνο αληθινή δεν είναι.

Μιλάει για το τι γίνεται όταν κάποιος καταλαβαίνει ότι η πλατεία που ζει δεν είναι τόσο μεγάλη και ελεύθερη όσο λένε, αλλά τριγύρω έχει γκρίζα τείχη.

Μιλάει για έναν άνθρωπο που του είπαν ότι είναι κάποιος, αλλά δεν τους πίστεψε. Μιλάει για φωτιές και πλημμύρες, για λιακάδες και γιορτές.

Μιλάει για τη ζωή.

Περιγραφή του βιβλίου 'Στη γιορτή':

Το βιβλίο αυτό περιγράφει τα γεγονότα της εξέγερσης των τεράτων και των νικημένων στις πλατείες των σκυφτών ανθρώπων της πόλης. Μια μικρή ιστορία δημιουργικής και (αυτό)καταστροφικής επανάστασης αφιερωμένη σε αυτούς που έρχονται από μακριά, πίσω από τα αστέρια. Από μια άλλη νύχτα.

Το Στη Γιορτή είναι το δεύτερο βιβλίο του Ελ Ρόι, μετά την Ιστορία του Νεμάνια την οποία έγραψε το 2005 στην ηλικία των είκοσι ετών. Ο Ελ Ρόι ισχυρίζεται πως η ιστορία που αφηγείται είναι αληθινή και ότι οι χαρακτήρες που πρωταγωνιστούν είναι πραγματικά πρόσωπα. Αυτό αφήνεται στην κρίση του καθενός.

Στο αρχείο περιέχονται και κάποια τραγούδια που συνοδεύουν το βιβλίο.

Μπορείτε να αγοράσετε το βιβλίο αυτό στην ιστοσελίδα http://efyra.gr/products/ste_giorte ή από 1η φεβρουαρίου στα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα.